Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Με την ελληνική κρίση στο τραπέζι να αποτελεί άλλοθι για επιβράδυνση ή επιχείρημα για επιτάχυνση των απαραίτητων κινήσεων για την αναθέρμανση της ευρωπαϊκής οικονομίας, η μεν Κομισιόν συζητά ακόμη τη μορφή που θα πάρει το περιβόητο επενδυτικό σχέδιο Γιούνκερ, η δε Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ετοιμάζεται για τη συνεδρίαση του διευθυντηρίου της αύριο στη Λευκωσία, με αντικείμενο την έναρξη (;) της περιβόητης ποσοτικής χαλάρωσης.
«Πρέπει να βγούμε επιτέλους από το επενδυτικό τέλμα» δήλωνε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ από το βήμα του συνεδρίου που διοργάνωσε στο Βερολίνο η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, που θα παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στα επενδυτικά σχέδια της Κομισιόν. Ο Γιούνκερ επισήμανε ότι από την έναρξη της χρηματοπιστωτικής κρίσης, και παρά τις πανάκριβες προσπάθειες για τόνωση της οικονομίας που έγιναν το διάστημα 2008-9, ο συνολικός όγκος των επενδύσεων υποχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 470 δισεκατομμύρια ευρώ.
Και μόνο αυτός ο αριθμός εξηγεί γιατί η ευρωπαϊκή οικονομία δεν καταφέρνει να επιστρέψει στο μονοπάτι της ανάπτυξης, γιατί η ανεργία δεν υποχωρεί, γιατί οι απ' έξω πιέζουν συνεχώς, κυρίως τις χώρες, όπως η Γερμανία, που έχουν τη δυνατότητα να τονώσουν τη ζήτηση.
Το «φάρμακο» που έχει κάνει ο Γιούνκερ σημαία του πριν ακόμη καθίσει στην καρέκλα του προέδρου της Κομισιόν είναι το λεγόμενο «σχέδιο Γιούνκερ», που μοιάζει λίγο με μαγική εικόνα. Προβλέπει μεν επενδύσεις ύψους 315 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2017 στην Ε.Ε., αλλά με πραγματικό αρχικό κεφάλαιο μόλις 21 δισεκατομμυρίων από τα κοινοτικά ταμεία και την ΕΤΕπ. Τα υπόλοιπα καλούνται να τα βάλουν μέσω μόχλευσης οι ιδιώτες επενδυτές, όπως είπε για πολλοστή φορά χθες ο Γιούνκερ, προσθέτοντας ότι στόχος είναι τα διατεθούν τα «επαρκή» ιδιωτικά κεφάλαια εντός ενός «συντεταγμένου πλαισίου».
Στα αυτιά των σφιχτοχέρηδων ακόμη και αυτά τα 21 δισεκατομμύρια θεωρούνται πολλά. Οι επικριτές του σχεδίου Γιούνκερ από τα αριστερά -και όχι μόνο- θυμίζουν, όμως, ότι ούτε υπάρχει αυτοματισμός σ' αυτόν τον πολλαπλασιασμό που κάνει τα 21 δισεκατομμύρια 315 ούτε αυτά θα είναι τελικά επαρκή, ακόμη κι αν ο πολλαπλασιασμός πετύχει, για να καλυφθεί το χαμένο έδαφος. Η γραμμή άμυνας του Γιούνκερ είναι ότι «περισσότερα λεφτά δεν υπάρχουν» κι ότι στόχος είναι να μην διογκωθεί το δημόσιο χρέος. Και επαίνεσε τα κράτη - μέλη που έχουν ήδη υποβάλει σχεδόν 2.000 επενδυτικές προτάσεις, ενώ υποστήριξε ότι, εάν όλα πάνε βάσει προγράμματος, το σχέδιό του θα μπορούσε να δημιουργήσει 1,3 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας στην Ευρώπη.
Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, που μίλησε στο ίδιο συνέδριο, εξέφρασε την «πλήρη στήριξή της» στο σχέδιο Γιούνκερ και τόνισε ότι η κυβέρνησή της θα προχωρήσει εν ανάγκη σε προσαρμογές στο εθνικό νομοθετικό πλαίσιο, ώστε να επιταχυνθεί η αποτελεσματικότητά του, ενώ κάλεσε και τα άλλα κράτη μέλη να κάνουν το ίδιο, εάν χρειαστεί. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα επιδιώκει να εντάξει στο σχέδιο Γιούνκερ επενδυτικά προγράμματα της τάξης των 12 - 15 δισεκατομμυρίων.
