Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Τι περιμένει κανείς όταν ένα κοινοβούλιο υπερψηφίζει κάτι με 542 ψήφους υπέρ, 32 κατά και 13 αποχές; Σίγουρα ότι πρόκειται για ένα ζήτημα με το οποίο η συντριπτική πλειονότητα των βουλευτών συμφωνεί - και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη επιχειρηματολογία. Κι όμως, αν και με αυτό το σχεδόν ομόφωνο αποτέλεσμα έληξε χθες η ψηφοφορία στη γερμανική Βουλή για την παράταση του ελληνικού προγράμματος, και η συζήτηση ήταν έντονη και περισσότεροι ομιλητές παραδέχτηκαν ότι ψήφιζαν με πολλές αμφιβολίες, είτε εκ δεξιών είτε εξ αριστερών.
Όλα τα κόμματα του κοινοβουλίου είχαν αποφασίσει αποβραδίς στις συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών ομάδων τους ότι θα ψηφίσουν «ναι», οι περισσότεροι... αντάρτες (29 όχι και 3 αποχές) ήταν από το χριστιανοδημοκρατικό στρατόπεδο, οι υπόλοιποι (3 όχι και 10 αποχές) από το στρατόπεδο της Αριστεράς.
Και η ψηφοφορία ήταν ονομαστική, «για να γνωρίζουν οι ψηφοφόροι ποιος ψήφισε τι», όπως ξεκαθάρισε ο πρόεδρος της Βουλής.
Η αγωνία του εισηγητή, υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήταν να δείξει ότι «δεν ψηφίζουμε για νέο δάνειο ούτε για διαφορετικούς όρους», αλλά απλώς δίνεται στην ελληνική κυβέρνηση περισσότερος χρόνος «ώστε να ολοκληρώσει επιτυχώς το πρόγραμμα». Η αγωνία των μετριοπαθών ομιλητών από το κόμμα του ήταν να πείσουν ότι «τα προγράμματα διάσωσης πέτυχαν οπουδήποτε αλλού εκτός από την Ελλάδα», άρα η μέχρι τώρα διαχείριση της ευρωκρίσης ήταν σωστή, μόνο η Ελλάδα ήταν ανεπίδεκτη διάσωσης. Η αγωνία των πιο... σκληρών δεξιών ήταν αφενός να δείξουν ότι τα πράγματα στην Ελλάδα δεν είναι και τόσο τραγικά -«άλλες χώρες της Ευρωζώνης που πληρώνουν για την Ελλάδα έχουν χαμηλότερους μισθούς και συντάξεις»-, αφετέρου ότι ο Σόιμπλε κατάφερε να γονατίσει την κυβέρνηση της Αθήνας, άρα ελέγχει πλήρως την κατάσταση.
Η αγωνία των Σοσιαλδημοκρατών και των Πράσινων -που δεν είχαν καμία διαρροή- ήταν να πείσουν ότι η Γερμανία πρέπει να αγωνιστεί πάση θυσία ώστε να μην υπάρξει έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ. Και η αγωνία των βουλευτών του κόμματος της Αριστεράς ήταν να εξηγήσουν γιατί για πρώτη φορά αποφάσισαν να ψηφίσουν υπέρ έστω της παράτασης του ελληνικού προγράμματος, γιατί πιστεύουν ότι «ήρθε το τέλος της δικτατορίας της τρόικας».
Τον χορό άνοιξε ο Σόιμπλε με την ατάκα «δεν είναι εύκολη αυτή η απόφαση και η συζήτηση πριν και μετά τις εκλογές στην Ελλάδα δεν την έκανε ευκολότερη». Εκφράζοντας την έντονη κατανόησή του για τις ενστάσεις των συναδέλφων του, ο Σόιμπλε προειδοποίησε, ωστόσο, ότι εάν «η Ελλάδα και η Ευρώπη δεν παραμείνουν στον δρόμο που χαράξαμε, αυτό θα έχει βαρύτατες συνέπειες». Τις συνέπειες για την Ελλάδα τις προσπέρασε, τις συνέπειες για τη Γερμανία απέφυγε να τις κατονομάσει, τόνισε όμως ότι «η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μας έδωσε πριν από 70 χρόνια μια διέξοδο από τη γερμανική καταστροφή, γι' αυτό εμείς οι Γερμανοί πρέπει να κάνουμε το παν να κρατήσουμε την Ευρώπη ενωμένη».
Φρόντισε επίσης να τρίξει τα δόντια στην Αθήνα λέγοντας ότι «η Ελλάδα δεν μπορεί να αποφασίσει μόνη της στην Ευρώπη ποιος είναι ο σωστός δρόμος», ενώ προσπάθησε να καθησυχάσει τους ανήσυχους στο εσωτερικό ακροατήριο λέγοντας πως «αν οι Έλληνες αλλάξουν οτιδήποτε στο πρόγραμμα, θα το κάνουν σε συνεννόηση με τους θεσμούς και θα έρθω πάλι στη Βουλή να ζητήσω τη γνώμη σας πριν από οποιαδήποτε εκταμίευση».
Γκίζι: Πολιτική για καμικάζι
Σχεδόν συγκινητική ήταν η προσπάθεια που έκανε ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς, Γκρέγκορ Γκίζι, να δείξει -όχι στο κοινοβούλιο, αλλά στο γερμανικό ακροατήριο, αφού η συνεδρίαση παρουσιάστηκε σε ζωντανή μετάδοση- ότι η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις ελληνικές εκλογές «αλλάζει την Ελλάδα, αλλάζει την Ευρώπη, αλλάζει εμάς». Ο ομολογουμένως καλύτερος ρήτορας στο νυν γερμανικό κοινοβούλιο ευχαρίστησε την καγκελάριο και τον υπουργό Οικονομικών, «που με την καμικάζι - πολιτική τους βοήθησαν τον ΣΥΡΙΖΑ να έρθει στην εξουσία» και εξέφρασε τη χαρά του που «η αριστερή ελληνική κυβέρνηση έφερε τα πάνω κάτω στην Ευρώπη».
Σύμφωνα με τον Γκίζι «η Ελλάδα αναγκάστηκε να τα βάλει με 18 στην Ευρωζώνη, αλλά άλλαξε το πνεύμα της εποχής (Zeitgeist) και σηματοδοτεί την επιστροφή της πολιτικής ενάντια στις υπαγορεύσεις των αγορών». Παραδέχτηκε, βέβαια, ότι «πολλά δεν αρέσουν στην Αριστερά στην απόφαση του Eurogroup, αλλά ήταν ένας συμβιβασμός», ότι «τουλάχιστον τώρα γίνονται διαπραγματεύσεις», ενώ κάλεσε τον Σόιμπλε να πει την αλήθεια, ότι οι Γερμανοί φορολογούμενοι θα κληθούν να πληρώσουν μόνο εάν οι Έλληνες συρθούν σε χρεοκοπία - κι ο καλύτερος τρόπος να αποφευχθεί αυτό είναι «ένα σχέδιο Μάρσαλ για όλο τον ευρωπαϊκό Νότο».
SPD: Στον ρυθμό του τρίτου πακέτου
Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινήθηκε ο βασικός εισηγητής των Σοσιαλδημοκρατών -που συμμετέχουν στην κυβέρνηση- Κάρστεν Σνάιντερ, που χαρακτήρισε αυτονόητη την έγκριση της παράτασης του ελληνικού προγράμματος. Για τον Σνάιντερ το βασικό θέμα συζήτησης θα πρέπει να είναι «πώς θα σχεδιαστεί ένα επόμενο πακέτο», εάν βεβαίως το ζητήσει η ελληνική κυβέρνηση, στην οποία «απλώνουμε το χέρι». Ο σοσιαλδημοκράτης πολιτικός επισήμανε ότι έγιναν δύο «θεμελιώδη» λάθη με τα ελληνικά προγράμματα πρώτον, ότι «δεν έγινε εγκαίρως κούρεμα του χρέους το 2010» και, δεύτερον, ότι «δεν δόθηκε στον Γιώργο Παπανδρέου η ευκαιρία να κερδίσει τη συναίνεση των Ελλήνων στις μεταρρυθμίσεις με δημοψήφισμα το 2011». Απευθυνόμενος στην ελληνική κυβέρνηση τόνισε ότι «δεν θα χρηματοδοτήσουμε εμείς τις προεκλογικές υποσχέσεις της» και απευθυνόμενος στο γερμανικό κοινοβούλιο προειδοποίησε ότι «η πιο ακριβή λύση για μας είναι ένα Grexit».
Για την αναγκαιότητα ενός «τρίτου πακέτου» μίλησαν κι άλλοι βουλευτές του SPD και των Πράσινων, προς μεγάλη δυσφορία των Χριστιανοδημοκρατών και Χριστιανοκοινωνιστών, που ήθελαν αφενός να δείξουν στο εσωτερικό ακροατήριο πόσο αυστηροί είναι απέναντι στους «ακροαριστερούς» της Αθήνας, αφετέρου να αποκρύψουν την αποτυχία του υφιστάμενου προγράμματος. Πώς ακριβώς όλα πέτυχαν, εάν η Ελλάδα συνεχίσει να χρειάζεται χρηματοδοτική στήριξη μετά τη λήξη του;
Η κόντρα στη "Bild"
Βαριά ήταν πάνω από τη συνεδρίαση της γερμανικής Βουλής η παρουσία της εφημερίδας "Bild", που είχε ξεκινήσει προχθές μια «ανήθικη», σύμφωνα και με την Ένωση Γερμανών Δημοσιογράφων, καμπάνια ενάντια στους «άπληστους Έλληνες». Δύο από τους ομιλητές ξιφούλκησαν ενάντια στον «χυδαίο λαϊκισμό» της "Bild", κερδίζοντας το χειροκρότημα όλου του σώματος. Ο πρώτος ήταν ο εισηγητής των Πράσινων, Τόνι Χόφραϊτερ, που είπε ότι «αυτός ο λαϊκισμός που καλλιεργεί εθνικιστικές προκαταλήψεις δεν είναι απλά πρόβλημα για την Ευρώπη, αλλά είναι καταστροφή». Ο Χόφραϊτερ πρόσθεσε επίσης πόσο «τον αηδίασε» η γελοιογραφία του Σόιμπλε σε μια ελληνική εφημερίδα (την «Αυγή» εννοούσε). Ο δεύτερος ήταν ο Σοσιαλδημοκράτης Άξελ Σέφερ, που ανέβηκε στο βήμα κραδαίνοντας το πρωτοσέλιδο της "Bild "με το «ΟΧΙ άλλα δισεκατομμύρια για τους άπληστους Έλληνες», χαρακτηρίζοντάς το «εμπρηστικό» και καλώντας το σώμα να το αποδοκιμάσει.
Μοσκοβισί: «Ας περιμένουμε και θα δούμε»
Στη συζήτηση περί «τρίτου πακέτου» ενεπλάκη και ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Πιερ Μοσκοβισί, ερωτηθείς από το γερμανικό ραδιόφωνο για τις προχθεσινές... διαρροές από τις Βρυξέλλες ότι η Ε.Ε. εξετάζει το ενδεχόμενο ενός τρίτου δανείου, ύψους 30 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ελλάδα μέσα στο καλοκαίρι. Ο Μοσκοβισί απέφυγε να απαντήσει λέγοντας «ας περιμένουμε και θα δούμε», όπως απέφυγε να τοποθετηθεί στο ερώτημα για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, λέγοντας «δεν είναι τώρα ο καιρός να μιλήσουμε με την Ελλάδα για την αναδιάρθρωση του χρέους». Ο καθένας μπορεί να διαβάσει ό,τι θέλει στις υπεκφυγές του -σίγουρα όμως άφησε και τα δύο ενδεχόμενα ανοιχτά.
Χωρίς βεβαίως να ξεχάσει να υπενθυμίσει ότι «η Ελλάδα πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις της προς τους Ευρωπαίους εταίρους και το ΔΝΤ» κι ότι «οι νέες μεταρρυθμίσεις που θέλει να κάνει η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να έχουν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση». Τέλος, για πολλοστή φορά ο Μοσκοβισί ξόρκισε το Grexit τονίζοντας ότι «αν φύγει μια χώρα από την Ευρωζώνη, αμέσως τίθεται το ερώτημα ποιος θα είναι ο επόμενος».
Πάντως το «δεν είναι της ώρας» του Μοσκοβισί για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους -όπως άλλωστε και το «κούρεμα εμείς δεν κάνουμε» του Σόιμπλε- δεν το συμμερίζονται πολλοί Γερμανοί αναλυτές, ακόμη και ο «ειδικός» του Spiegel, Στέφαν Κάιζερ. Χθες σε σχόλιό του, που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του περιοδικού πριν ξεκινήσει η ψηφοφορία για την παράταση στη γερμανική Βουλή, υποστήριξε ότι «με την παράταση οι ευρω-διασώστες χάνουν μια μεγάλη ευκαιρία να λύσουν το ελληνικό πρόβλημα». Αντί να επιβάλλουν στην Ελλάδα μια αναποτελεσματική πολιτική -«το καλοκαίρι θα χρειαστεί κι άλλο δάνειο», προβλέπει- θα έπρεπε να προτιμήσουν την πιο «ειλικρινή» λύση ενός κουρέματος του χρέους. «Δεν έχει νόημα να δανείζουμε λεφτά στους Έλληνες για να μας αποπληρώνουν προηγούμενα δάνεια. Στην ουσία οι Τσίπρας και Βαρουφάκης έχουν δίκιο: η χώρα δεν πρόκειται να διασωθεί με νέα δάνεια, μόνο με ένα κούρεμα του χρέους θα έχει την ευκαιρία να σταθεί ξανά στα πόδια της».
Αυτή τη συζήτηση, πάντως, όλοι θέλουν τώρα να την αποφύγουν και ελπίζουν, σύμφωνα με διαρροές Ευρωπαίων αξιωματούχων στο Reuters, ότι με μοχλό πίεσης τη στενότητα της ρευστότητας θα αναγκάσουν την ελληνική κυβέρνηση να ολοκληρώσει το υφιστάμενο πρόγραμμα το ταχύτερο δυνατόν.
