Του ΝΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ
Υπάρχει λοιπόν μια νέα συμφωνία για την Ουκρανία. Η διπλωματία άνοιξε πάλι το παράθυρο της ελπίδας, χρειάζεται όμως βούληση για να εφαρμοστούν τα όσα προβλέπει. Ποιος μπορεί να το εγγυηθεί αυτό; Ποιος είναι σίγουρος ότι κι αυτή δεν θα έχει την ίδια κατάληξη με την προηγούμενη, που υπογράφηκε πάλι στο Μινσκ τον περασμένο Σεπτέμβριο; Ότι, δηλαδή, έπειτα από μερικές εβδομάδες ή μήνες σχετικής ηρεμίας, τα άρματα και τα πυροβόλα θα αρχίσουν να δημιουργούν νέα τετελεσμένα γύρω από τις ερειπωμένες πόλεις και τα εγκαταλειμμένα χωριά, καθώς η κρίση θα σέρνεται δίχως έναν στοιχειώδη "προγραμματισμό" για την οριστική διευθέτησή της;
Κανείς από όσους ενεπλάκησαν στο να επιτευχθεί η συμφωνία της Πέμπτης δεν έκρυψε τους δισταγμούς του για την επόμενη ημέρα. Για το Βερολίνο, ό,τι συμφωνήθηκε στο Μινσκ απέχει πολύ από το να φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία, πλην όμως δεν παύει να είναι μια αρχή, μια αφετηρία.
"Δεν έχω καμιά ψευδαίσθηση, παραμένουν τα σοβαρά εμπόδια" είπε η Άνγκελα Μέρκελ. Και ο Γερμανός ΥΠΕΞ Φρανκ - Βάλτερ Στάινμαϊερ υπερθεμάτισε επισημαίνοντας πως οι υπογραφές που "έπεσαν" και οι χειραψίες που δόθηκαν στο Μινσκ δεν σημαίνουν φυσικά "συνολική, πόσο μάλλον καθοριστική λύση". Ίδια πάνω - κάτω και η εκτίμηση του Ολάντ: "Ότι είναι να γίνει θα φανεί τις επόμενες ημέρες" είπε.
Αβεβαιότητα
Υπάρχει λοιπόν ένα σκηνικό αβεβαιότητας. Δικαιολογημένα εν μέρει, αν λάβει κανείς υπόψη του ότι η μέχρι τώρα κατάληξη των πραγμάτων είναι αποτέλεσμα ενός αιματηρού πολέμου, ενός πολέμου που συνεχίζεται. Μ' αυτό κατά νου, τίποτε δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο και για τη νέα συμφωνία. Ποιος μπορεί να αποκλείσει ότι δεν πρόκειται απλά για μια συγκαλυμμένη αναγκαστική "παρένθεση", μια απαραίτητη διορία χρόνου για ανασύνταξη δυνάμεων -προφανώς και από τις δύο πλευρές-, πιθανόν και για έναν γενναίο εξοπλισμό του Κιέβου, ώστε να ξεκινήσει η φάση της τελικής αναμέτρησης;
Το ότι ο Ποροσένκο συνεχίζει να κουνάει τα χέρια του φωνάζοντας "βοήθεια" και κοιτώντας προς τη Δύση, δείχνοντας τα άρματα και το πυροβολικό που επιμένει ότι έρχονται από τη Ρωσία και διαβεβαιώνοντας ότι μέσα σ' έναν χρόνο το Κίεβο θα ελέγχει τα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας-, ενώ την ίδια ώρα υπογράφει τη συμφωνία - ενδεχομένως σημαίνει ότι έχει άλλα στο μυαλό του. Άλλωστε, προειδοποίησε ότι η εφαρμογή της συμφωνίας δεν θα είναι εύκολη υπόθεση και πως "γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι ζωτικής σημασίας για εμάς να διατηρήσουμε την πίεση"...
Σημειώνεται πως όλα αυτά γίνονται ενώ έχει ανοίξει η συζήτηση για την αποστολή αμερικανικών όπλων στο Κίεβο, μια συζήτηση που δεν έχει κλείσει επειδή Ολάντ και Μέρκελ κατόρθωσαν να φέρουν σε χειραψία τους Πούτιν και Ποροσένκο χάρη του φωτογραφικού φακού στο χλιδάτο προεδρικό μέγαρο του Μινσκ.
Το αμερικανικό "Newsweek" ήρθε να υπενθυμίσει την περασμένη εβδομάδα σε σχετικό άρθρο του τη "θεωρία του ντόμινο" της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, σύμφωνα με την οποία, αν μία χώρα "ασπαζόταν" τον κομμουνισμό, αναπόφευκτα θα ακολουθούσαν και οι γείτονές της.
Μια ανάλογη θεωρία, έγραψε το έγκυρο περιοδικό, κυκλοφορεί και σήμερα στην Ουάσιγκτον εν μέσω της συζήτησης για τη σκοπιμότητα του εξοπλισμού της Ουκρανίας με αμερικανικά όπλα. Η θεωρία των νεοσυντηρητικών γερακιών λέει πως αν η "ρωσική επιθετικότητα" δεν ανασχεθεί στην Ουκρανία, η Μόσχα θα ενθαρρυνθεί να κινηθεί εναντίον και άλλων πρώην σοβιετικών δημοκρατιών, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα την προστασία των ρωσόφωνων μειονοτήτων στο έδαφός τους. Με τα αμερικανικά όπλα, λένε οι θιασώτες της θεωρίας, οι ουκρανικές δυνάμεις θα αναγκάσουν τη Μόσχα να διαπραγματευτεί μια ειρηνευτική συμφωνία...
Το ντόμινο και τα γεράκια
Το επιχείρημα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα της σκέψης οκτώ πρώην ανώτατων Αμερικανών αξιωματούχων, οι οποίοι σε "ανεξάρτητη έκθεσή" τους "συμβουλεύουν" την κυβέρνηση Ομπάμα να προμηθεύσει το Κίεβο με συμβατικό οπλισμό, αντιαρματικούς πυραύλους, μη επανδρωμένα αναγνωριστικά αεροσκάφη και ραντάρ αξίας 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Ο Πούτιν και το Κρεμλίνο διεκδικούν ένα νομικά αμφιλεγόμενο δικαίωμα να 'προστατεύουν' τους ρωσόφωνους όπου κι αν βρίσκονται, όποια κι αν είναι η εθνικότητά τους» αναφέρεται στην έκθεση. «Αν αυτή η ρωσική πολιτική δεν αντιμετωπιστεί, θα αποτελέσει έναν σαφή κίνδυνο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τη βορειοατλαντική κοινότητα και τους γείτονες της Ρωσίας στην Ευρασία» λένε οι "ανεξάρτητοι" Αμερικανοί εισηγητές. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ δεν υποστηρίξουν την Ουκρανία, η Μόσχα θα συμπεράνει ότι οι τακτικές που χρησιμοποίησε τον τελευταίο χρόνο μπορούν να εφαρμοστούν οπουδήποτε. «Ιδιαίτερα ανησυχητική θα ήταν μια παρέμβαση της Ρωσίας με σκοπό την αποσταθεροποίηση της Εσθονίας και της Λετονίας, δύο μελών του ΝΑΤΟ όπου ζουν σημαντικές ρωσόφωνες μειονότητες» υποστηρίζουν οι Αμερικανοί "σοφοί".
Μεταξύ των "οκτώ" που υπογράφουν την έκθεση είναι ο απόστρατος ναύαρχος Τζέιμς Σταυρίδης, πρώην ανώτατος στρατιωτικός διοικητής του ΝΑΤΟ, ο Ίβο Ντάαλντερ, πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ κατά την πρώτη θητεία του Ομπάμα, και η Μισέλ Φλόρνοϊ, πρώην ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου και βασική υποψήφια για το υπουργείο Άμυνας αν η Χίλαρι Κλίντον εκλεγεί πρόεδρος.
Σύμφωνα πάντως με τον Μάικλ Κόφμαν, ειδικό για τη Ρωσία στο Ινστιτούτο Κέναν και σύμβουλο του Πενταγώνου, ο ουκρανικός στρατός είναι τόσο αδύναμος και κακά εκπαιδευμένος, ώστε ακόμα και η προμήθειά του με αμερικανικά όπλα δύσκολα θα αλλάξει την κατάσταση στα πεδία της μάχης. Άλλωστε, και η προμήθεια του ιρακινού στρατού με αμερικανικά όπλα δεν απέτρεψε την κατάρρευσή του στα χέρια του Ισλαμικού Κράτους...
