Κάπως αλλιώς είχαν φανταστεί τα φετινά οι Χριστούγεννα οι πολιτικοί της Ευρώπης. Αλλά από τη στιγμή που η Ελλάδα προτίμησε να επισπεύσει την προεδρική εκλογή, στα κυβερνητικά μέγαρα, από το Ελσίνκι μέχρι τη Λευκωσία, επικρατεί πανικός. Μπορεί το προεδρικό αξίωμα στην Ελλάδα να είναι απλώς εθιμοτυπικό, αλλά η ελληνική ιδιομορφία δεν περιορίζεται σε τίποτε λιγότερο από το να θέσει το μέλλον ολόκληρης της ζώνης του ευρώ σε κίνδυνο.
Εξίσου βάναυση ήταν η αντίδραση των αγορών. Στο χρηματιστήριο της Αθήνας σημειώθηκε το μεγαλύτερο κραχ από το 1987. Και στις αγορές ομολόγων οι αποδόσεις εκτινάχθηκαν - μια σίγουρη ένδειξη ότι η κρίση του ευρώ είναι πάλι εδώ.
«Η Ελλάδα θα είναι πολύ πιο σημαντική για τις παγκόσμιες αγορές κατά τις επόμενες εβδομάδες, απ' ό,τι η Ρωσία και η Ουκρανία σε όλο 2014» εκτιμά ο επικεφαλής οικονομολόγος της Renaissance Capital Τσαρλς Ρόμπερτσον.
Πράγματι, στη χώρα και κατ'» επέκταση στην υπόλοιπη Ευρώπη ξεκινά ένα θρίλερ εβδομάδων. Φαίνεται αδύνατο να εκλεγεί πρόεδρος από αυτή την ελληνική Βουλή. Στην τρίτη ψηφοφορία, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 29 Δεκεμβρίου, η κυβέρνηση χρειάζεται το 60% των βουλευτών. Αλλά είναι μάλλον απίθανο να βρει 180 βουλευτές να ψηφίσουν τον υποψήφιό της, ακόμη και αν οι πρώην εταίροι του κυβερνητικού συνασπισμού, οι βουλευτές της, αποφασίσουν να ψηφίσουν.
Αν δεν εκλεγεί πρόεδρος στα τέλη Δεκεμβρίου, θα προκηρυχθούν νέες εκλογές. Και ο κίνδυνος να νικήσει η ακραία Αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ είναι μεγάλος. Κορυφαία στελέχη του παρουσίασαν πρόσφατα το πρόγραμμα του κόμματος στο Λονδίνο, σχεδόν τρομοκρατώντας τους τραπεζίτες που παραβρέθηκαν.
«Ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαρά πήρε ένα υψηλό πολιτικό ρίσκο. Κι αυτό επειδή η αναχρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας εξαρτάται από την ελληνική κυβέρνηση» λέει ο Καρλ Βάινμπεργκ, επικεφαλής οικονομολόγος της High Frequency Economics. Οι αγορές σίγουρα δεν είναι πρόθυμες να επενδύσουν λεφτά στην Ελλάδα εν όψει αυτής της αβεβαιότητας.
«Αν αποτύχει ο ελιγμός του Σαμαρά και ο ΣΥΡΙΖΑ έρθει στην εξουσία μέσω των εκλογών, ο κίνδυνος να χρεοκοπήσει η Ελλάδα είναι υψηλός». Ο Βάινμπεργκ βλέπει και άμεσες οικονομικές συνέπειες για την Ευρωζώνη: «Αν χρεοκοπήσουν οι Έλληνες, κανείς δεν ξέρει αν θα πρέπει να ανακεφαλαιοποιηθούν οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί στήριξης EFSF και ESM».
Πολλά θα εξαρτηθούν, πάντως, από το πώς θα αντιδράσουν οι Ευρωπαίοι εταίροι. Αλλά μάλλον δεν θα νιώσουν αμέσως την επιθυμία να βοηθήσουν την Ελλάδα. Μόλις πρόσφατα, ο Φινλανδός υπουργός Οικονομικών Ρίνε Άντι απέκλεισε την ελάφρυνση του χρέους για την Αθήνα. Και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήταν μάλλον φειδωλός με τις υποσχέσεις του κατά την υποδοχή στο Βερολίνο του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Ευάγγελου Βενιζέλου.
Ήδη η Ελλάδα χρωστά πάνω από 200 δισεκατομμύρια ευρώ στους εταίρους της, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Δεν υπάρχει, λοιπόν, μεγάλη διάθεση να της εγκρίνουν εύκολα κι άλλα χρήματα.
Αλλά η Αθήνα χρειάζεται επειγόντως ρευστότητα. Ακόμη και αν τα βρει με τους πιστωτές της και πάρει όλες τις δόσεις που απομένουν την επόμενη χρονιά, εξακολουθεί να υπάρχει ένα χάσμα περίπου 12 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα χρήματα αυτά σκόπευε να τα αντλήσει από τις αγορές. Όμως αυτό είναι αμφίβολο.
Έτσι, η παραμονή της Ελλάδα στην Ευρωζώνη, εν όψει αυτού του σεναρίου, προκαλεί όλο και περισσότερη ανησυχία στους επενδυτές. Αν και μόλις πρόσφατα κήρυξε επίσημα το τέλος της ύφεσης, ένας αυξανόμενος αριθμός των επενδυτών αναμένει ένα «Grexit» εντός των επόμενων δώδεκα μηνών.
