Τα τελευταία χρόνια ταξιδεύει ανά την Ευρώπη και κάνει έρευνα για την Ακροδεξιά και το μεταναστευτικό. Ο Βρετανός Ντάνιελ Τρίλινγκ, αρχισυντάκτης του περιοδικού New Humanist, βρέθηκε στην Ελλάδα για το ευρωπαϊκό συνέδριο που διοργάνωσε το ελληνικό παράρτημα του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, με τίτλο "Do the right thing! Το φαινόμενο του νεοναζισμού και της νέας (ακρο)Δεξιάς στην Ευρώπη: χαρτογράφηση και αντιμετώπιση" και μας μίλησε για την κατάσταση στη Βρετανία και την άνοδο του ξενοφοβικού UKIP και για το πόσο απλό είναι τελικά να μετατραπεί η Ευρώπη σε φρούριο.
Συνέντευξη στην Αναστασία Γιάμαλη
* Τι γίνεται στη Βρετανία; Βλέπουμε πως το ξενοφοβικό UKIP ανεβαίνει, οι Εργατικοί πέφτουν.
Η Βρετανία βιώνει μια έκδοση ενός πράγματος που συμβαίνει και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα κόμματα του κατεστημένου χάνουν έδαφος και ανεβαίνουν εθνικιστικά κόμματα όπως το UKIP ή μικρότερα -όχι απαραίτητα δεξιά- κόμματα, όπως το SNP στη Σκοτία. Η κρίση που περνούν οι Εργατικοί στο εσωτερικό τους αφήνει περισσότερο χώρο. Οι Εργατικοί πασχίζουν να βρουν αντίλογο στη λιτότητα της κυβέρνησης των Συντηρητικών και να διαφοροποιηθούν από την πολιτική που άσκησαν στο παρελθόν κερδίζοντας τους ψηφοφόρους που έχασαν. Oι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως κανένα κόμμα δεν θα έχει την απαιτούμενη πλειοψηφία για να σχηματίσει κυβέρνηση, πράγμα πολύ ασυνήθιστο για τη Βρετανία.
* Έχω ζήσει χρόνια στη Βρετανία και μου δόθηκε η εντύπωση μιας πολυπολιτισμικής, ανοιχτής χώρας. Πού βρίσκει έδαφος το UKIP για την ξενοφοβική ρατσιστική ρητορική του;
Η Βρετανία έχει μακρά ιστορία εθνοτικής και πολιτιστικής πολυμορφίας και ισχυρή παράδοση αντιφασιστικών δράσεων. Το γεγονός πως υπήρχαν τέτοιες δράσεις, αποδεικνύει πως υπήρχε χώρος και ανάγκη γι' αυτές. Για χρόνια ήταν σαφές πως ο χαρακτηρισμός "ρατσιστής" ήταν κάτι αρνητικό. Οι προκαταλήψεις ποτέ δεν εξαφανίστηκαν, αλλά για χρόνια ήταν κάτω από την επιφάνεια. Τώρα ανέβηκαν στην επιφάνεια. Πριν την άνοδο του UKIP με το Βρετανικό Εθνικιστικό Κόμμα (BNP) που υπήρχε επί δεκαετίες ως ακροδεξιό κίνημα δρόμου. Μετά εμφανίστηκε το UKIP και πήρε τις ψήφους του BNP φορώντας έναν μανδύα πιο "καθωσπρέπει", χωρίς ναζιστικές ρίζες, παραμένοντας όμως αντιμεταναστευτικό. Δεν νομίζω πως η βρετανική κοινωνία γίνεται περισσότερο ρατσιστική, το UKIP κερδίζει έδαφος λόγω της κρίσης των μεγάλων κομμάτων.
Το UKIP υπάρχει περίπου είκοσι χρόνια, αλλά την τελευταία δεκαετία έχτισε τη βάση του από δυσαρεστημένους ψηφοφόρους των Συντηρητικών. Αυτό ήταν φυσιολογικό. Το εντυπωσιακό είναι ότι την τελευταία πενταετία κατάφεραν να κερδίσουν και παραδοσιακούς ψηφοφόρους των Εργατικών. Η Αριστερά θα έλεγε πως αυτό οφείλεται στο ότι οι Εργατικοί έχουν προσαρτηθεί στο άρμα λιτότητας των Συντηρητικών. Πολλοί βλέπουν πως οι Εργατικοί θα έχουν την τύχη του Ολάντ. Θα συνεχίσουν, δηλαδή, τις πολιτικές λιτότητας... Άλλοι λένε πως οφείλεται στην άνοδο της εσωτερικής μετανάστευσης από χώρες της Ε.Ε.
* Υπάρχει ιεραρχία; O Γάλλος μετανάστης είναι "καλύτερος" από τον Πολωνό ή τον Έλληνα;
Σίγουρα υπάρχει. Υπάρχουν "καλύτεροι" και χειρότεροι Ευρωπαίοι, κατά τον βρετανικό Τύπο. Μετανάστες από τις πλούσιες βορειοευρωπαϊκές χώρες δεν λογίζονται ως τέτοιοι. Ενδεικτικά, η σύζυγος του Φάραντζ (επικεφαλής του UKIP) είναι Γερμανίδα. Ως μετανάστες λογίζονται οι Πολωνοί και οι πολίτες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ, στους οποίους επετράπη η ελεύθερη κίνηση το 2004. Τότε ήρθαν πολλοί στη Βρετανία για να εργαστούν. Η απάντηση των Εργατικών σχετικά με αυτό είναι: "Υπολογίσαμε λάθος". Το βρίσκω φοβερό! Όχι μόνο αποδέχονται το επιχείρημα των Συντηρητικών, αλλά δεν εξηγούν και γιατί, δεν κάνουν λόγο για χαμηλά μεροκάματα π.χ., απλώς λένε πως έκαναν λάθος. H αλλαγή της οικονομικής κατάστασης σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία δημιούργησε μια γκρίζα ζώνη για Έλληνες και Ιταλούς μετανάστες, άλλαξε τον τρόπο που ο κόσμος μιλά γι' αυτούς.
* Αν είναι πλούσιοι, υπάρχει θέμα;
Όχι, σε καμία περίπτωση. Αν είσαι πλούσιος, απ' όπου και νά 'σαι δεν έχεις πρόβλημα. Ινδοί κροίσοι κάνουν την κυβέρνηση να τους κάνει τεμενάδες και να επισπεύδει τη διαδικασία έκδοσης βίζας. Ενώ για τους απλούς η γραμμή πληροφοριών για την έκδοση βίζας έχει έξτρα χρέωση και έχει περάσει σε Ινδούς ιδιώτες, των οποίων η βίζα εκδόθηκε με συνοπτικές διαδικασίες, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει σκάνδαλο.
* Κινούμαστε προς μια Ευρώπη - φρούριο;
Στο Κάλε της Γαλλίας υπάρχουν 2.000 μη καταγεγραμμένοι μετανάστες από χώρες όπως το Σουδάν που θέλουν να περάσουν στη Βρετανία. Παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα και την Ιταλία είναι πολύ περισσότεροι, η Βρετανία θεωρεί εαυτήν "στόχο". Θα είδες πως δεν συμμετείχε στην επιχείρηση έρευνας και διάσωσης που ξεκίνησε στη Μεσόγειο...
Ο όρος "Ευρώπη - φρούριο" είναι παραπλανητικός, χρησιμοποιείται από τους ακτιβιστές για να δείξει τις κατασταλτικές πολιτικές στα σύνορα της Ε.Ε., αλλά λειτουργεί υπέρ των σχεδιαστών της πολιτικής, διότι δίνει την εντύπωση πως η Ευρώπη είναι συνεκτική μονάδα που μπορεί να μετατραπεί σε φρούριο, όπου μπορείς να φτιάξεις φράχτες και να εμποδίσεις τον κόσμο να μπει. Είναι καλύτερα να σκεφτόμαστε ότι αυτή η ψευδαίσθηση είναι που οδηγεί τον κόσμο να σχεδιάζει πολιτική με αυτό τον τρόπο. Πρέπει οι ελίτ να συνειδητοποιήσουν πως οι φράχτες δεν θα εμποδίσουν τον κόσμο. Όποιος κι αν είναι ο κίνδυνος, οι απελπισμένοι θα περνούν τα σύνορα. Αυτό είναι προφανές και στην περίπτωση της Ελλάδας, όπου όταν περιέφραξαν τον Έβρο η επόμενη επιλογή ήταν η θάλασσα, ακόμη αν κινδύνευαν από πνιγμό.
Προσωπικά κλείνω προς το επιχείρημα των ανοιχτών συνόρων, αλλά η Ελλάδα είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα των κινδύνων που υπάρχουν όταν δεν υπάρχει αλληλεγγύη και σύστημα στήριξης. Οι χιλιάδες που θα περνούν δεν μπορούν να ζουν στον δρόμο. Υπάρχει έλλειψη αλληλεγγύης ανάμεσα στα κράτη της Ε.Ε. στο θέμα της μετανάστευσης, που ενισχύει ακόμη περισσότερο τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες. Οι χώρες της περιφέρειας αφήνονται να ξεμπλέξουν μόνες με το ζήτημα της μετανάστευσης. Αν οι πλουσιότερες χώρες έμπαιναν στη λογική της στήριξης και του δίκαιου αναλογικού ασύλου, τότε θα ήταν καλύτερα για όλη την Ε.Ε. Υπάρχει ένα κυρίαρχο αντιμεταναστευτικό λόμπι στη Βρετανία, που δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα ως συνολικό. Όταν δεν στηρίζεται η Ελλάδα και η Ιταλία, τότε είναι λογικό να φτάνουν οι μετανάστες στο Κάλε. Αυτά τα ζητήματα πρέπει να συζητιούνται σε συνάρτηση με τις ανισότητες της Ε.Ε.
* Θα γνωρίζεις πως στην Ελλάδα έχουμε στρατόπεδα συγκέντρωσης στα οποία στοιβάζονται μετανάστες υπό άθλιες συνθήκες. Ποια είναι η εικόνα στην υπόλοιπη Ευρώπη;
Πρέπει να σου πω πως η Βρετανία έχει την πρωτιά της κράτησης μεταναστών χωρίς δίκη σε κέντρα κράτησης. Η Βρετανία φυλακίζει μεγαλύτερο αριθμό μεταναστών παγκοσμίως μετά την Αυστραλία, διότι ακολουθεί ένα σύστημα βάσει του οποίου, όταν κάνεις αίτηση ασύλου, κρατείσαι όσο η αίτηση εξετάζεται. Οι συνθήκες δεν είναι τόσο άθλιες όσο στην Ελλάδα, αλλά κρατούνται μέχρι την εξέταση του αιτήματος με στόχο τη δημιουργία ενός συστήματος αποθάρρυνσης το οποίο θα είναι εναντίον του αιτούμενου. Ακόμη και οι ερωτήσεις που γίνονται κατά την εξέταση της αίτησης δίνονται για να σε παγιδεύσουν. Βλέπεις τον δικηγόρο ένα τέταρτο πριν από την εξέταση και δεν σου δίνεται καμία συμβουλή. Η Ελλάδα, πάντως, έχει την πρωτιά στις απάνθρωπες συνθήκες. Η Ε.Ε. δίνει και πόρους σε χώρες εκτός Ε.Ε. (Μαρόκο, Τουρκία, Ουκρανία) και υπογράφει συμφωνίες επαναπροώθησης ώστε να στοιβάζονται και εκεί μετανάστες. Η Ε.Ε. χρηματοδοτεί λοιπόν τη δημιουργία γκουλάγκ εκτός Ε.Ε.
* Ο επίτροπος Μετανάστευσης της Ε.Ε. είναι Έλληνας. Ποια η γνώμη σου;
Επειδή είναι Έλληνας, σίγουρα γνωρίζει την ανισότητα της κατάστασης που βιώνουν οι χώρες της Μεσογείου. Αν όμως εκτιμά ότι αυτό οφείλεται στην έλλειψη φύλαξης ή ασφάλειας ή μιλιταριστικών μεθόδων, τότε κάνει λάθος και δεν θα σημειωθεί πρόοδος. Αντιθέτως, πολύς κόσμος θα δει τα δικαιώματά του να παραβιάζονται και τη ζωή του να κινδυνεύει.
