O Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέλαβε την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο κυβερνούσε το Λουξεμβούργο την περίοδο της πρωθυπουργίας του, σπάζοντας έτσι τη σιωπή του μετά τον κατακλυσμό αποκαλύψεων για τον ρόλο της χώρας του ως διεθνή φορολογικό παράδεισο.
Ο Γιούνκερ, που διετέλεσε υπουργός Οικονομίας, Οικονομικών και πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου από το 1989 ώς το 2013, επέκρινε επίσης τις πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών που επέτρεψαν σε εταιρείες να επωφελούνται από αδικαιολόγητα χαμηλούς φόρους. Δεν υπάρχει όμως τίποτε στο παρελθόν του που να υποδηλώνει ότι "η φιλοδοξία του ήταν να οργανώσει τη φοροδιαφυγή στην Ευρώπη", είπε ο Γιούνκερ στην έκτακτη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Τετάρτη.
Ο Γιούνκερ έχει γίνει αντικείμενο σοβαρών επικρίσεων όταν το Διεθνές Κονσόρτιουμ Ερευνητικής Δημοσιογραφίας δημοσίευσε την έρευνά του ύστερα από την εξέταση 28.000 σελίδων απόρρητων εγγράφων. Η έκθεση κατηγορεί περισσότερες από 300 εταιρείες, μεταξύ των οποίων την Pepsi, την Ikea και την FedEx ότι συνήψαν μυστικές συμφωνίες για τη φορολόγησή τους με την κυβέρνηση του Λουξεμβούργου.
Τα έγγραφα που εξέτασε το κονσόρτιουμ, οι αποκαλύψεις του οποίου οδήγησαν σε εκκλήσεις για την παραίτηση του Γιούνκερ, συμπεριλάμβαναν 548 φορολογικές αποφάσεις που το Λουξεμβούργο είχε λάβει για τις εταιρείες που ζητούσαν ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση.
Την Τετάρτη, ο Γιούνκερ παραδέχτηκε ότι ήταν "πολιτικά υπεύθυνος γι' αυτό που συνέβαινε σε κάθε γωνιά της χώρας του" όσο κυβερνούσε το Λουξεμβούργο. Ωστόσο, σε μια προφανή αναφορά στο φορολογικό σύστημα της χώρας του, είπε ότι "δεν ήταν ο αρχιτέκτονας αυτού που αποκαλείται σήμερα μοντέλο του Λουξεμβούργου".
Πρόσθεσε ότι οι εταιρείες που επωφελήθηκαν από τις αποφάσεις για μικρή ή μηδενική φορολόγηση εκμεταλλεύονταν τις διαφορές που υπάρχουν στη νομοθεσία των ευρωπαϊκών χωρών, κάτι που, όπως είπε, δεν αποτελεί σφάλμα του Λουξεμβούργου ή της κυβέρνησής του.
Αργότερα την Τετάρτη ο Γιούνκερ απευθύνθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όπου ορισμένοι βουλευτές σημείωσαν ότι οι αποκαλύψεις θα φουντώσουν ακόμη περισσότερο την οργή των πολιτών που υποφέρουν από τις επιπτώσεις των μέτρων λιτότητας.
"Το πρώτο πράγμα που αισθάνομαι για τα έξυπνα κόλπα των πολυεθνικών -ακόμη και αν γνωρίζω πως γνωρίζω ότι τέτοια πράγματα γίνονται- είναι αγανάκτηση" τόνισε ο Τζιάνι Πιτέλα, ηγέτης της ομάδας των Σοσιαλδημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
"Ορισμένα κράτη, όπως η Ελλάδα, σφυροκοπούνται στο όνομα της λιτότητας" πρόσθεσε. "Σε άλλα μέρη της Ευρώπης, οι πολυεθνικές που θα έπρεπε να πληρώνουν φόρους εκατομμυρίων ή δισεκατομμυρίων δεν συμβάλουν το παραμικρό στα δημόσια ταμεία". Παρ' όλα αυτά, το αίτημα για παραίτηση του Γιούνκερ απλώς θα ενίσχυε τις ομάδες που επιδιώκουν την αποδυνάμωση των ευρωπαϊκών θεσμών όπως η Κομισιόν, πρόσθεσε ο Πιτέλα.
Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, ο Γιούνκερ υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν μέχρι σήμερα αποτύχει να δημιουργήσουν ένα ενιαίο μοντέλο φορολόγησης των επιχειρήσεων, όπως είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2011.
Ο Γιούνκερ ανακοίνωσε επίσης την υποστήριξή του για μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα υποχρέωνε τα 28 κράτη-μέλη της Ε.Ε. να ανταλλάσσουν αυτομάτως πληροφορίες για φορολογικά ζητήματα. Η πρωτοβουλία αυτή είναι "μια ιδεα που εξετάζω εδώ και καιρό" είπε. Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής "δεν μπορεί να είναι απάντηση του Λουξεμβούργου, αλλά ευρωπαϊκή απάντηση" τόνισε.
Ορισμένοι επέκριναν επίσης τον Γιούνκερ για σύγκρουση συμφερόντων. Ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επιβλέπει σήμερα τους αξιωματούχους που διερευνούν τα φορολογικά κίνητρα που έδωσε το Λουξεμβούργο στην εταιρία Amazon και μια μονάδα της Fiat. Οι έρευνες αυτές επικεντρώνονται επίσης στην Apple στην Ιρλανδία και τη Starbucks στην Ολλανδία.
Την Τετάρτη, ο Γιούνκερ αρνήθηκε κατηγορηματικά να εξαιρεθεί από την έρευνα, αλλά υποσχέθηκε να την αφήσει να προχωρήσει απρόσκοπτα. "Αν γινόταν γνωστό ότι ασκώ κάποια επιρροή, το αποτέλεσμα θα ήταν η απώλεια του κύρους μου ως προέδρου της Επιτροπής" είπε.
Όταν ρωτήθηκε τι θα συνέβαινε αν γίνει ο ίδιος αντικείμενο ερευνών για τον ρόλο του στην υπόθεση του Λουξεμβούργου, ο Γιούνκερ τόνισε ότι θα λογοδοτήσει στην Μαργκέτ Βεστάγκερ, την Ευρωπαία επίτροπο Ανταγωνισμού. Υποσχέθηκε επίσης ότι ο αντιπρόεδρος της επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ολλανδίας, δεν θα παρέμβει στην έρευνα της Βεστάγκερ για την έρευνα της Επιτροπής σχετικά με τις δραστηριότητες της Starbucks στη χώρα του. "Η Επιτροπή έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι είναι απολύτως ανεξάρτητη σε παρόμοιες έρευνες" ανέφερε από την πλευρά του ο Τίμερμανς.
