Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Πόσες φορές τα τελευταία χρόνια δεν θα θέλαμε να ήμαστε μια… μύγα στον τοίχο στην καγκελαρία στο Βερολίνο, στο μέγαρο Ματινιόν στο Παρίσι, στα κεντρικά της ΕΚΤ στη Φρακφούρτη ή του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον, την ώρα που λαμβάνονταν οι δραματικές αποφάσεις για την Ελλάδα;
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Τίμοθι Γκάιτνερ, μύγα στον τοίχο δεν ήταν, αλλά ενίοτε ήταν παρών σε τέτοιες συναντήσεις ή μιλούσε με τους πρωταγωνιστές στις πιο ζόρικες στιγμές της κρίσης. Και ως πρώην έβγαλε ένα βιβλίο για τη διαχείριση της κρίσης, του οποίου τα πρώτα -αδιόρθωτα και «μη χτενισμένα»- χειρόγραφα διέρρευσαν χθες στους Financial Times.
Οι αναμνήσεις του Γκάιτνερ είναι άκρως αποκαλυπτικές για το κλίμα που επικρατούσε στην Ευρώπη όταν η Ελλάδα έφτασε στις αρχές του 2010 στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και απειλούσε να παρασύρει στον γκρεμό τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
«Στην υπουργική σύνοδο των G7 στον Καναδά έζησα στιγμές Παλαιάς Διαθήκης. Στην Ευρώπη γινόταν κακός χαμός. Οι μετοχές των γαλλικών τραπεζών γκρεμίζονταν. Ένιωθα ότι παρακολουθούσα την απόλυτη σφαγή, από παντού άκουγα ‘ποιος έχει ανοίγματα στην Ελλάδα'», θυμάται ο Γκάιτνερ και προσθέτει ότι οι Ευρωπαίοι στη σύνοδο έλεγαν: «Θα δώσουμε στους Έλληνες ένα μάθημα. Είναι πραγματικά φρικτοί. Μας είπαν ψέματα. Είναι απαίσιοι και άσωτοι, εκμεταλλεύθηκαν τα πάντα και θα τους συντρίψουμε».
Ο Γκάιτνερ λέει ότι ήταν σίγουρος πως οι Ευρωπαίοι θα άφηναν την Ελλάδα να γκρεμιστεί, καθώς ήταν έξαλλοι με τους Έλληνες. Αυτό που δεν περίμενε ήταν ότι θα σέρνονταν επί τρία χρόνια χωρίς να αντιμετωπίζουν στη ρίζα του το πρόβλημα και έτσι θα τα έκαναν όλα χειρότερα: «Ήθελαν να ξυλοφορτώσουν τους Έλληνες. Αλλά με αυτόν τον τρόπο τάισαν μια πυρκαγιά που βρισκόταν στα πρώτα στάδια. Και υπήρχαν πολλά ξερόκλαδα».
«Μην λερώσεις τα χέρια σου με αίμα»
Αντίθετα, οι ηγέτες της Ε.Ε. και κυρίως το δίδυμο Μέρκελ - Σαρκοζί νοιάζονταν περισσότερο να τιμωρήσουν λάθη παρά να λύσουν προβλήματα. Η πιο εκρηκτική αποκάλυψη στα χειρόγραφα του Γκάιτνερ δεν είναι τα σημεία για την Ελλάδα - αυτά λίγο - πολύ έχουν μαθευτεί από καιρό-, αλλά το σημείο για τον Μπερλουσκόνι.
Ο Γκάιτνερ λέει ότι στη σύνοδο κορυφής των G20 στις Κάννες το 2011 - εκείνη με το δημοψήφισμα του Γιώργου Παπανδρέου- οι ηγέτες της Ε.Ε. ουσιαστικά ζήτησαν από τον Αμερικανό πρόεδρο Ομπάμα να αρνηθεί κάθε οικονομική βοήθεια στην Ιταλία, π.χ. μέσω του ΔΝΤ, παρεκτός εάν παραιτηθεί ο τότε πρωθυπουργός της Σίλβιο Μπερλουσκόνι. «Τότε είπα στον πρόεδρο ‘δεν μπορούμε να λερώσουμε τα χέρια μας με αίμα' κι αυτός αρνήθηκε το ιταλικό σχέδιο» γράφει ο Γκάιτνερ.
