Ο Λόρκα, όταν το 1929 πήγε στη Νέα Υόρκη, έγραφε τον καιρό του μεγάλου οικονομικού κραχ της Αμερικής ότι «Η αυγή της Νέας Υόρκης έχει τέσσερις στήλες από βούρκο/κι ένα τυφώνα από μαύρα περιστέρια/που τσαλαβουτούν στο σάπιο νερό". Όμως αυτές τις μέρες, η πόλη είναι μαγική. Πιο όμορφη από ποτέ. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, η Νέα Υόρκη προσφέρει τόσα πολλά μέρη που μπορεί να επισκεφθεί κανείς, τόσα πολλά πράγματα να κάνει κανείς, να δει μουσεία ή θέατρα, να πάει σε πάρκα, σε φεστιβάλ, να ψωνίσει, να δοκιμάσει γεύσεις από όλο τον κόσμο. Πολλές υπέροχες, πολύχρωμες, πολυπολιτισμικές γειτονιές.
Όμως, συνεχίζει να μας θυμίζει ο Λόρκα ότι "Κάτω από όλες τις στατιστικές / ...υπάρχει ένας ποταμός... από ζεστό αίμα". Έτσι μπορεί η καθημερινότητα των Νεοϋρκέζων ή των εκατομμυρίων που επισκέπτονται την πόλη να είναι σίγουρα καλύτερη από ποτέ, αλλά καλό θα είναι να δούμε και τις ανισότητες και τη φτώχεια που πολλοί βιώνουν, αλλά λίγοι κατανοούν.
Μετά την οικονομική κρίση του 2007-2009, το Μανχάταν γίνεται όλο και περισσότερο είναι το νησί των μεγάλων ανισοτήτων.
Το μέσο εισόδημα του υψηλότερου 5% των νοικοκυριών υπερτερεί (864.394 δολάρια) 88 φορές του εισοδήματος του χαμηλότερου 20% (Υπηρεσία Απογραφής).
Φαίνεται ότι η έξοδος από την οικονομική ύφεση εγγράφεται κυρίως για όσους είναι στην κορυφή της οικονομικής πυραμίδας, πολύ περισσότερο από ό,τι για τα μεσαία στρώματα, ενώ η κατάσταση για τα χαμηλά στρώματα είναι ότι απομακρύνονται από το αμερικάνικο όνειρο με ραγδαίους ρυθμούς. Κοινωνικοί αναλυτές αποδίδουν αυτή τη διαφορά στο υπερβολικό κόστος στέγασης από τη μία και την έλλειψη κοινωνικών βοηθημάτων στέγασης ή κοινωνικής πρόνοιας για τα χαμηλά εισοδήματα από την άλλη.
Οι πλουσιότεροι Νεοϋρκέζοι κερδίζουν περισσότερα κυρίως από την άνοδο της χρημαστηριακής βιομηχανίας και των hedge funds, αλλά και το τραπεζικό επενδυτικό σύστημα. Κυρίως έτσι το εισόδημα του μικρού ποσοστού των πλουσίων ανέβηκε στα πριν την κρίση επίπεδα.
Ποιο συγκεκριμένα, για όλη τη Νέα Υόρκη, ναι μεν το μέσο εισόδημα ανέβηκε από 51.640 δολάρια σε 52.223 δολάρια, αλλά αυτό είναι ακόμα χαμηλότερο από το μέσο εισόδημα των 55,307 δολαρίων, του 2008.
Στο Μανχάταν, η απόσταση μέσου εισοδήματος νοικοκυριών μεταξύ του υψηλότερου 20% από το χαμηλότερο 20% είναι περίπου της τάξεως του 36%-40%.
Ο δείκτης φτώχειας για όλη τη Νέα Υόρκη παραμένει στο 21%, δηλαδή κοντά στα 2 εκατομμύρια Νεοϋρκέζοι ζουν κάτω από το επίσημο ομοσπονδιακό όριο φτώχειας, με τη μεγαλύτερη αριθμητική αύξηση για τους Νεοϋρκέζους μεταξύ 18-64 ετών.
Στη μητροπολιτική περιοχή της Νέας Υόρκης αυξάνεται ανά έτος ο αριθμός των πολιτών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, που επίσημα καθορίζεται στις 11.170 δολάρια σε άτομα και στις 23.050 δολάρια για οικογένειες τεσσάρων μελών.
Τα πράγματα είναι ακόμα πιο αποθαρρυντικά αν δει κανείς τα στοιχεία για τη φτώχεια των μαθητών της Νέας Υόρκης σύμφωνα με την Πολιτειακή Υπηρεσία Εκπαίδευσης (http://nyteachs.org), που καταγράφει περίπου 110.000 άστεγους μαθητές για τη σχολική χρονιά 2012-13, κυρίως στις μη - αστικές περιοχές. Μάλιστα, αυτά τα στοιχεία ανέρχονται στη θλιβερή αύξηση του 74% από την περίοδο 2007-08 και την αρχή της κρίσης.
Ίσως η οικονομική κρίση στην Αμερική να υποχωρεί σημαντικά, αλλά από το 2007 ώς τώρα δεν φαίνονται σημάδια βελτίωσης σε πολλούς βασικούς τομείς, όπως οι υψηλοί δείκτες φτώχειας ή το μεγάλο ποσοστό αστέγων. Η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη για αρκετές μειονότητες, π.χ. Αφροαμερικανοί ή ισπανόφωνοι. Όπως αναφέρθηκε, η κύρια αιτία αυτής της κατάστασης είναι το αυξανόμενο κόστος στέγασης, αφού σχεδόν το μισό ποσοστό των νοικοκυριών της Νέας Υόρκης ξοδεύει πάνω από το 35% των εισοδημάτων τους για στέγαση.
Στατιστικά στοιχεία και Ελληνοαμερικανοί
Μερικά στοιχεία για να κατανοήσουμε καλύτερα και τη γενικότερη εικόνα των Ελλήνων της Αμερικής και ειδικότερα τους Ελληνοαμερικανούς της Νέας Υόρκης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής στις ΗΠΑ καταγράφηκαν συνολικά 1,311,844 πολίτες Ελληνικής καταγωγής. Από αυτούς, ένας μεγάλος αριθμός διαμένει στη Νέα Υόρκη (178,966). Ο μέσος όρος εισοδήματος για τους Έλληνες της Αμερικής είναι υψηλότερος τόσο σε παναμερικάνικο επίπεδο (63.872 δολάρια), όσο και για την πολιτεία της Νέας Υόρκης (68.349 δολάρια).
Το ποσοστό φτώχειας είναι χαμηλότερο για τους Ελληνοαμερικανούς της Νέας Υόρκης (8%), σε σύγκριση με τον συνολικό πληθυσμό (21%).
* Ο Νίκος Αλεξίου είναι ποιητής, συντονιστής του ΣΥΡΙΖΑ, ιδρυτής ερευνητής του Προφορικού Αρχείο Ελληνισμού, Ν.Υ. και διδάσκει κοινωνιολογία στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Ν.Υ.
