Η υστερία για την εξάπλωση του Έμπολα στη Δύση αυξάνεται, ενώ το ειδικό ταμείο που δημιουργήθηκε προ μηνός από τον ΟΗΕ για την αντιμετώπιση της επιδημίας στη Δυτική Αφρική είναι... μείον. Τα κρούσματα σε Ευρώπη και ΗΠΑ είναι ελάχιστα, αλλά αυξάνονται. Έτσι, ο πρόεδρος Ομπάμα υπόσχεται μια "πολύ περισσότερο επιθετική απάντηση" για τον περιορισμό του κινδύνου, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντώνται την ερχόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες.
Μέτρα στα αεροδρόμια -αμφιβόλου αποτελεσματικότητας, σύμφωνα με τον ΠΟΥ- εφαρμόζουν ΗΠΑ, Γαλλία και Βρετανία. "Στην πραγματικότητα, αν κοιτάξετε την εξέλιξη της κρίσης, θα διαπιστώσετε ότι η διεθνής κοινότητα ξύπνησε μόνον όταν η ασθένεια έφθασε στην Αμερική και την Ευρώπη", σχολίασε στο BBC ο γ.γ. του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν.
Σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό του ΠΟΥ, η επιδημία έχει προκαλέσει 4.493 καταγεγραμμένους θανάτους επί των 8.997 κρουσμάτων σε επτά χώρες, τη Λιβερία, τη Σιέρα Λεόνε, τη Γουινέα, τη Νιγηρία, τη Σενεγάλη, την Ισπανία και τις ΗΠΑ.
Την ίδια ώρα, η Κούβα, αφοσιωμένη στα ιδανικά του ανθρωπισμού, αναλαμβάνει ένα μερίδιο στον κοινό αγώνα ενάντια στην επιδημία, πραγματικά πολύ μεγαλύτερο από αυτό που της αναλογεί. Ακόμα και ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Τζον Κέρι αναγκάστηκε να το παραδεχθεί αποδίδοντας μάλιστα τα εύσημα στην Αβάνα. "Η Κούβα, μια χώρα μόλις 11 εκατομμυρίων κατοίκων, έστειλε 165 εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας και σκοπεύει να στείλει άλλους 300", υπενθύμισε.
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος χρηματοδότης των χωρών που έχουν χτυπηθεί από τον Έμπολα στη Δυτική Αφρική. Αλλά ο μεγαλύτερος αριθμός προσωπικού Υγείας σ' αυτές τις χώρες έχει σταλεί από ένα φτωχό νησί με κομμουνιστική κυβέρνηση.
H Koύβα έχει μακρά ιστορία εξαγωγής γιατρών και νοσοκόμων, από την επανάσταση του 1959. Οπότε, όταν χτύπησε ο Έμπολα στη Δυτική Αφρική, η Κούβα αμέσως προθυμοποιήθηκε. Τις τελευταίες εβδομάδες, έχει στείλει 165 εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας στη Σιέρα Λεόνε και είναι η μεγαλύτερη κρατική πάροχος ιατρικών επαγγελματιών για την αντιμετώπιση της επιδημίας. Και ετοιμάζεται να στείλει άλλους 300 στη Λιβερία και τη Γουινέα τις επόμενες εβδομάδες.
Ενώ η οικονομική βοήθεια και άλλου είδους υποστήριξη, όπως τα τρόφιμα και η ασφάλεια, συρρέουν στην περιοχή καθώς ο κόσμος συνειδητοποιεί τον κίνδυνο, το ανθρώπινο δυναμικό είναι αυτό που έχει την υψηλότερη ζήτηση. "Τα χρήματα και τα υλικά είναι σημαντικά, αλλά από μόνα τους δεν μπορούν να σταματήσουν τη μετάδοση του ιού", είπε η Μάργκαρετ Τσαν, γενική διευθύντρια του ΠΟΥ στα τέλη του περασμένου μήνα (...)
Οι ΗΠΑ που είναι ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της εκστρατείας καταπολέμησης του ιού, έχουν δεσμευθεί για την αποστολή 400.000.000 δολαρίων σε βοήθεια και περίπου 4.000 στρατιωτών στην περιοχή. Αλλά σε ό,τι αφορά καταρτισμένο προσωπικό Υγείας, η συμβολή τους ήταν 65 ένστολοι αξιωματικοί από το Σώμα Δημόσιας Υγείας, αναφέρει η Wall Street Journal.
Η Κούβα "παίζει στην παραπάνω κατηγορία" σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση του ιού Έμπολα, αναφέρει η Washington Post. Το νησί των 11 εκατομμυρίων δεν είναι πλούσιο, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ του είναι μικρότερο από το ένα έκτο αυτού της Βρετανίας.
"Τα λίγα που έχουμε τα μοιραζόμαστε. Βασικός μας πόρος είναι το ανθρώπινο κεφάλαιο" λέει στο CNN ο γιατρός Πέρεζ Αβίλα, διευθυντής του Ινστιτούτου Pedro Kouri για την Τροπική Ιατρική στην Αβάνα.
Έμπρακτη βοήθεια
Είναι η πρώτη φορά που Κουβανοί γιατροί έχουν κινητοποιηθεί για να αντιμετωπίσουν τον Έμπολα και τα κρατικά κουβανέζικα ΜΜΕ αναφέρουν πως περί τους 15.000 εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας έχουν εκφράσει ενδιαφέρον να ταξιδέψουν στη Δυτική Αφρική για να προσφέρουν την βοήθειά τους. Επί Κάστρο, η Κούβα κρατικοποίησε το σύστημα Υγείας και κατοχύρωσε συνταγματικά τη δωρεάν περίθαλψη για όλους. Ως αποτέλεσμα, οι δείκτες δημόσιας υγείας στο νησί έχουν βελτιωθεί σημαντικά, αναφέρει η Washington Post.
Η Αβάνα στέλνει συστηματικά ιατρική βοήθεια και προσωπικό σε κράτη που υποφέρουν από φυσικές καταστροφές. Το προσωπικό της Υγείας είναι στην κορυφή των εξαγωγών της Κούβας, μαζί με το ρούμι και τα πούρα.
* Άμεσα μετά την επανάσταση του '59, η Κούβα έστειλε γιατρούς στη Χιλή για να βοηθήσει τα θύματα του καταστροφικού σεισμού του 1960.
* Η Κούβα έστειλε 2.500 γιατρούς και νοσηλευτές στο Πακιστάν μετά τον σεισμό του 2005.
* Περίπου 30.000 Κουβανοί εργάζονται στο σύστημα Υγείας της Βενεζουέλας. Η Κούβα πληρώνεται μερικώς σε πετρέλαιο για τη συμβολή της αυτή.
* Εκτιμάται πως 4.500 χιλιάδες Κουβανοί γιατροί υποστηρίζουν το δημόσιο σύστημα Υγείας της Βραζιλίας σε αγροτικές περιοχές ή σε γκετοποιημένες αστικές γειτονιές.
«Δουλεύουμε με την ελονοσία, τη χολέρα, τον δάγκειο πυρετό, σε φυσικές καταστροφές, πλημμύρες. Στη Βενεζουέλα, τη Γουατεμάλα, το Μπελίζ," δήλωσε στη Wall Street Journal ο Χόχε Ντελγκάντο Μπαστίλο, επικεφαλής της κουβανικής Ιατρικής Ταξιαρχίας στη Σιέρα Λεόνε.
Ανάμεικτη ανταπόκριση
Αν και η κουβανική ιατρική είναι διάσημη παγκοσμίως για τα επιτεύγματά της, η υποδοχή των Κουβανών γιατρών στο εξωτερικό δεν είναι πάντα θερμή. Σύμφωνα με την Christian Science Monitor, όταν η Βραζιλία ανακοίνωσε το πρόγραμμα "Περισσότεροι Γιατροί" (Mais Medicos) που φέρνει χιλιάδες ξένους γιατρούς -ανάμεσα στους οποίους πολλούς Κουβανούς- να εργαστούν σε περιοχές που υπάρχουν ελλείψεις, υπήρξαν αντιδράσεις από το ιατρικό προσωπικό της Βραζιλίας.
Όταν το πρόγραμμα ανακοινώθηκε, ο Ιατρικός Σύλλογος της Βραζιλίας υποστήριξε πως η χώρα δεν χρειαζόταν περισσότερους γιατρούς και προσπάθησε ανεπιτυχώς να σταματήσει το πρόγραμμα, το οποίο χαρακτήρισε μάλιστα "ψηφοθηρικό".
Κάποιοι προειδοποίησαν πως οι ξένοι γιατροί -ιδίως όσοι καταφθάνουν από την Κούβα- δεν ήταν καταρτισμένοι και έρχονταν να πάρουν τις δουλειές των Βραζιλιάνων...
Στη Βενεζουέλα, οι επικρίσεις έρχονται με ταξικό πρόσημο, με τους πλουσιότερους πολίτες να μοιράζονται τις φήμες για "κακές εγχειρήσεις και λανθασμένες διαγνώσεις". Ωστόσο, οι Κουβανοί γιατροί και νοσηλευτές δουλεύουν κυρίως στα γκέτο όπου ζουν οι πιο φτωχοί. Το 2005, ένας δημοσιογράφος του CSM είδε "από πρώτο χέρι γιατί οι Κουβανοί γιατροί στη Βενεζουέλα ήταν τόσο αποτελεσματικοί στο να δημιουργούν καλές σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες".
"Είχα εντυπωσιαστεί από τους Κουβανούς γιατρούς και τους καθηγητές γυμναστικής και με το τι κάνουν στις φτωχογειτονιές" είπε η δημοσιογράφος Ντάνα Χαρμάν. Οι επικριτές τους ισχυρίζονται ότι οι γιατροί δεν είναι πραγματικά γιατροί, αλλά νοσηλευτικό προσωπικό, λέει. "Ίσως να έχουν δίκιο, αλλά γνωρίζουν τις κοινότητες και επικεντρώνονται στα προβλήματα του κόσμου, και αυτό πολλές φορές είναι αρκετό για να νιώσει κανείς καλύτερα" επισημαίνει η ίδια (...)
Η αντιμετώπιση του Έμπολα χρειάζεται περισσότερα από έναν φιλικό γιατρό. Οι γιατροί εκπαιδεύτηκαν στα πρότυπα του ΠΟΥ πριν φτάσουν στη Σιέρρα Λεόνε. Αλλά υπήρχαν ακόμη πολιτιστικά ζητήματα που έπρεπε να ελεγχθούν με την άφιξή τους.
"Συνηθίζουν να αγκαλιάζουν" λέει η αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών, Κατρίνα Ρόπερ, στη Wall Street Journal. Οι Κουβανοί ειδικοί στην τελετή καλωσορίσματος έσφιγγαν ο ένας τα χέρια του άλλου και αγκαλιάζονταν. Ο Έμπολα μεταδίδεται με τα σωματικά υγρά, συμπεριλαμβανομένου του ιδρώτα, οι ενημερωτικές καμπάνιες στην Δυτική Αφρική έχουν προσπαθήσει να αποθαρρύνουν τις αγκαλιές και τις χαιρετούρες. "Αύριο θα τους εξηγήσουμε γιατί πρέπει να το σταματήσουν αυτό" λέει η Ρόπερ.
(Μετάφραση: Αναστασία Γιάμαλη)
