Δεν είναι πολύ νωρίς για να επισημάνουμε το προφανές: Σε αυτό το σημείο ο πόλεμος κατά του Ισλαμικού Κράτους μπορεί να θεωρηθεί μόνο αποτυχημένος. Η αεροπορική εκστρατεία από τη συμμαχία που συγκρότησαν οι ΗΠΑ μόλις και απέτρεψε τους τζιχαντιστές από το να καταλάβουν τη συριακή πόλη Κομπάνι κοντά στα τουρκικά σύνορα - και η πολιορκημένη πόλη μπορεί τελικά να πέσει.
Στα νοτιοανατολικά, οι μαχητές του Ισλαμικού Κράτους βρίσκονται πια λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Βαγδάτη και απειλούν να ενισχύσουν τον έλεγχό τους στην αχανή επαρχία Άμπαρ, την καρδιά των σουνιτών του Ιράκ. Το λεγόμενο "χαλιφάτο" παραμένει αλώβητο και οι δυνάμεις του προελαύνουν.
Η επέμβαση της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης του πλανήτη δεν προκάλεσε ούτε σοκ ούτε δέος. Οι επιδρομές μπορεί να προκάλεσαν κάποιες ζημιές στα στρατεύματα και τον εξοπλισμό του Ισλαμικού Κράτους, αλλά οι βομβαρδισμοί δεν έκαναν σχεδόν τίποτε για να ανατρέψουν τον συσχετισμό δυνάμεων ή να αλλάξουν τη μοίρα τον συμμάχων μας στο έδαφος, τους "μετριοπαθείς" Σύρους αντάρτες και τον αξιοθρήνητο ιρακινό στρατό.
Γιατί τότε δίνουμε αυτό τον πόλεμο; Ο πρόεδρος Ομπάμα ήταν απρόθυμος -δικαιολογημένα- να εμπλακεί στον συριακό εμφύλιο ή να ανανεώσει την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ. Η στρατηγική του για μια αεροπορική, και μόνο, επιχείρηση αντανακλά αυτή την επιφύλαξη. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα υποδηλώνουν όμως ότι ο πρόεδρος θα είχε κάνει καλά να ακολουθήσει το αρχικό ένστικτό του και να μείνει μακριά.
Όταν ρωτήθηκε σε διάσκεψη του Καΐρου για την απελπιστική κατάσταση στο Κομπάνι, ο υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι δήλωσε ότι το Κομπάνι δεν "προσδιορίζει" τη στρατηγική του συνασπισμού απέναντι στο Ισλαμικό Κράτος. Ο Κέρι πρόσθεσε ότι "το επίκεντρο της στρατηγικής μας... βρίσκεται στο Ιράκ".
Όμως είναι στο Ιράκ όπου το Ισλαμικό Κράτος καταλαμβάνει νέα εδάφη και ενισχύει τις θέσεις του. Οι τζιχαντιστές μάχονται για τον έλεγχο πόλεων-κλειδιά στην επαρχία Άμπαρ, όπως η Φαλούτζα και το Ραμάντι, και έχουν εξαπολύσει επιθέσεις στη συνοικία Αμπού Γκράιμπ, στις παρυφές της Βαγδάτης. Οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν πρόσφατα αποστολές με ελικόπτερα για να αντιμετωπίσουν την απειλή της κατάληψης περιοχών γύρω από το διεθνές αεροδρόμιο της πόλης.
Κανείς δεν πιστεύει ότι το Ισλαμικό Κράτος έχει τη δυνατότητα να πάρει τη Βαγδάτη, την οποία θα υπερασπιστούν οι πολιτοφυλακές των σιιτών και ό,τι έχει απομείνει από τον ιρακινό στρατό. Ούτε όμως κανείς πιστεύει ότι τα αεροπορικά χτυπήματα θα σταθούν αρκετά για να διώξουν το Ισλαμικό Κράτος από τα εδάφη που ελέγχει. "Αυτοί κερδίζουν, όχι εμείς" δήλωσε την Κυριακή, ο γερουσιαστής Τζον Μακέιν.
Η απάντηση της κυβέρνησης Ομπάμα είναι ότι η στρατηγική της θα χρειαστεί χρόνο για να αποδώσει. Όπως δήλωσε και ο Κέρι: "Περιμένουμε ότι η εκστρατεία θα έχει τα πάνω και τα κάτω της". Όμως, η υπομονή δικαιολογείται μόνο όταν υπάρχουν λογικές προσδοκίες ότι τα μυριάδες πολιτικά εμπόδια που στέκονται στον δρόμο μπορούν να ξεπεραστούν. Δεν είμαι βέβαιος αν ο πρόεδρος και οι σύμβουλοί του είναι ένοχοι για αισιοδοξία ή για ψευδαισθήσεις.
Η κατάσταση στο Κομπάνι είναι ενδεικτική. Η συνοριακή πόλη βρίσκεται στην εμβέλεια του τουρκικού πυροβολικού, που θα μπορούσε εύκολα να διαλύσει τους σχηματισμούς του Ισλαμικού Κράτους. Ωστόσο, οι Τούρκοι δεν ανοίγουν πυρ ούτε επιτρέπουν στους Κούρδους της Τουρκίας να περάσουν τα σύνορα για να βοηθήσουν τους ομοεθνείς τους. Έχουν, πάντως, επιτρέψει σε χιλιάδες ισλαμιστές μαχητές να περάσουν από την Τουρκία για να συμμετάσχουν στον αγώνα για την ανατροπή του Σύρου δικτάτορα Μπασάρ αλ Ασαντ.
Την Κυριακή, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η τουρκική κυβέρνηση είχε αποφασίσει να επιτρέψει τη χρήση της αεροπορικής βάσης του Ιτσιρλίκ για επιχειρήσεις κατά του Ισλαμικού Κράτους. Τη Δευτέρα, όμως, Τούρκοι αξιωματικοί εξέδωσαν ανακοίνωση που έλεγε ότι δεν έχει ληφθεί καμία τέτοια απόφαση.
Τι συμβαίνει με τους Τούρκους; Θέλουν ο συνασπισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ να συμπεριλάβει στους στόχους του και την ανατροπή του Άσαντ. Ειδικότερα, θέλουν τη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας -όπου θα απαγορεύονται οι πτήσεις για τη συριακή αεροπορία- που θα μπορούσε να στεγάσει πρόσφυγες από τη συριακή πλευρά των συνόρων. Ωστόσο, η Σούζαν Ράις, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του προέδρου Ομπάμα, δήλωσε την Κυριακή ότι μια τέτοια ζώνη δεν κρίνεται "ζωτικής σημασίας όσον αφορά τον στόχο της υπονόμευσης και τελικά καταστροφής" του Ισλαμικού Κράτους.
Στο Ιράκ, το Ισλαμικό Κράτος δεν θα ηττηθεί όσο έχει την υποστήριξη, ή τουλάχιστον την ανοχή, μεγάλης μερίδας της σουνιτικής μειονότητας της χώρας. Κι αυτό δεν θα αλλάξει όσο οι σουνίτες βλέπουν τους τζιχαντιστές σαν ανάχωμα στη σιιτική πλειοψηφία και τις πολιτοφυλακές της. Ο Ομπάμα γνώριζε από την αρχή ότι αυτά και άλλα προβλήματα του Ιράκ και της Συρίας είναι κατά βάση πολιτικά και δεν μπορούν να επιλυθούν μόνο με τη στρατιωτική δράση. Οπότε ξαναρωτάμε: Τι ακριβώς πιστεύουμε ότι επιτυγχάνουν οι βόμβες μας;
