Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Ήταν μια εβδομάδα απογοητεύσεων και συγκρούσεων αυτή που πέρασε στην Ευρώπη, με μια σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. για την απασχόληση να λήγει χωρίς καν νέες δηλώσεις καλών προθέσεων και με μια σύνοδο του ΔΝΤ να εξελίσσεται σε ενδοευρωπαϊκή κόντρα - κι αυτό μέσα σε ένα κλίμα κυρίως κακών ειδήσεων από το μέτωπο της πραγματικής οικονομίας στην Ευρωζώνη, με μοναδική ίσως εξαίρεση την πτωτική τιμή του πετρελαίου.
Απογοητευμένοι οι άνεργοι στην Ευρώπη -σχεδόν 25 εκατομμύρια- που είδαν τους «28» να φεύγουν από τη σύνοδο του Μιλάνου, ακριβώς όπως πήγαν. Χωρίς νέες αποφάσεις για το πώς θα αναθερμανθεί η ευρωπαϊκή οικονομία με δημιουργία θέσεων εργασίας.
Απογοητευμένοι οι ιδιώτες επενδυτές που περίμεναν μάταια μια έμπρακτη ενθάρρυνση από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις - μια αλλαγή πολιτικής στον τομέα των δημοσίων επενδύσεων- για να βγάλουν τα λεφτά τους από τα συρτάρια ή από τις άλλες αγορές.
Απογοητευμένοι και οι κεντρικοί τραπεζίτες και οικονομικοί αναλυτές που βλέπουν τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού και της ύφεσης να αυξάνεται χωρίς να αλλάζει η οικονομική πολιτική για να τον αποτρέψει.
Η αλήθεια είναι, πάντως, ότι μόνο οι πολύ αισιόδοξοι περίμεναν θαύματα από τις δύο συνόδους, καθώς η κόντρα που παραλύει την Ευρώπη φαίνεται να κλιμακώνεται αντί να αμβλύνεται. Η κόντρα Βορρά - Νότου, ή πιο συγκεκριμένα Βερολίνου από τη μια πλευρά και Παρισιού και Ρώμης από την άλλη, καλά κρατεί, με τους Γερμανούς Μέρκελ και Σόιμπλε να επιμένουν σε όλα τα φόρα ότι ανάπτυξη με δανεικά δεν γίνεται κι ότι ο μόνος δρόμος προς την... αρετή είναι η δημοσιονομική εξυγίανση και οι μεταρρυθμίσεις.
Την ίδια ώρα ο Γάλλος Ολάντ και ο Ιταλός Ρέντζι δηλώνουν ότι θα ακολουθήσουν τον δικό τους ρυθμό, ότι θα καθυστερήσουν την εξυγίανση των προϋπολογισμών τους - κόντρα στους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας- για να μην πνίξουν ακόμη περισσότερο την κλυδωνιζόμενη οικονομία τους.
Με το μέτωπο των Γαλλοϊταλών τάσσεται και ο γερμανικής αντίληψης διοικητής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, ο οποίος όπου σταθεί κι όπου βρεθεί καλεί τις κυβερνήσεις να αυξήσουν τις δημόσιες επενδύσεις, τουλάχιστον αυτές «που τους το επιτρέπουν τα δημοσιονομικά τους». Στο πλευρό τους τάσσεται και το ΔΝΤ, αλλά και οι «σοφοί» σύμβουλοι της γερμανικής κυβέρνησης, οι επικεφαλής των πέντε κορυφαίων οικονομικών ινστιτούτων που κατηγορούν την πολιτική της Μέρκελ ως συνυπεύθυνη για την επιβράδυνση της γερμανικής οικονομίας - η οποία με τη σειρά της έχει αρνητικό αντίκτυπο σε όλες τις οικονομίες της Ευρώπης.
Στον κόσμο του Αντώνη Σαμαρά...
Και πού είναι η Ελλάδα σε όλη αυτή την κόντρα; Στον -επικοινωνιακό- κόσμο της κυβέρνησης Σαμαρά. Στη σύνοδο του Μιλάνου για την απασχόληση ο πρωθυπουργός δήλωσε αισιόδοξος, επειδή «οι Έλληνες, με πολλές και προσωπικές θυσίες, κατάφεραν και έστριψαν το καράβι στον δρόμο της Ανάπτυξης». Ο Σαμαράς απέφυγε να ευθυγραμμιστεί με τους Ολάντ και Ρέντζι στις πιέσεις τους στη Μέρκελ να αυξηθούν τα κονδύλια για την αντιμετώπιση της ανεργίας και περιορίστηκε να τονίσει ότι η Ε.Ε. θα πρέπει να πετύχει μια μεγαλύτερη μόχλευση πόρων μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και άλλων επενδυτικών ιδρυμάτων.
Και πόνταρε όλα τα -επικοινωνιακά- λεφτά του στο ότι θα απαγκιστρώσει πρόωρα την Ελλάδα από το ΔΝΤ, καθώς, όπως είπε στο Bloomberg, «η χώρα θα μπορεί να καλύπτει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της από τις αγορές, χωρίς βοήθεια». Αυτό θα ήταν το μεγάλο επίτευγμα της κυβέρνησης στη συζήτηση για την ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή: «Ξεφορτωνόμαστε το ΔΝΤ».
Μόνο που στο περιθώριο της φθινοπωρινής συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας τα στελέχη του Ταμείου έσπευσαν να βάλουν πάγο στον πρωθυπουργό. Η διευθύντρια Κριστίν Λαγκάρντ και ο «ειδικός» για την Ελλάδα και την Ευρώπη Πολ Τόμσεν μίλησαν για την αναγκαιότητα ενός «προληπτικού προγράμματος» -που αυτονόητα συνοδεύεται από μέτρα και επιτήρηση- για την Ελλάδα, καθώς η πρόσβαση στις αγορές δεν είναι κατά τη γνώμη τους και τόσο δεδομένη. Ή, όπως το διατύπωσε ο Τόμσεν, επειδή οι συνθήκες στις αγορές παραμένουν επισφαλείς, όπως φάνηκε κι από την πρόσφατη άνοδο του spread των ελληνικών ομολόγων.
Την ίδια έλλειψη εμπιστοσύνης έδειξε και ο Ντράγκι, όταν έθετε τις προάλλες ως όρο για τη συμμετοχή ενυπόθηκων τίτλων των ελληνικών τραπεζών στο πρόγραμμα αγοράς της ΕΚΤ «να έχει η χώρα ένα πρόγραμμα με την Ε.Ε.». Είναι προφανές ότι οι εταίροι δεν θέλουν -και δεν εμπιστεύονται- μια Ελλάδα χωρίς επιτήρηση, αν όχι από το ΔΝΤ, τουλάχιστον από την Κομισιόν.
