Έχουν περάσει ακριβώς τέσσερα χρόνια από τότε που ταξίδεψα στην Υεμένη για να γνωρίσω ένα κορίτσι που ήδη σε ηλικία δέκα ετών αποτελούσε θρύλο στην ευρύτερη περιοχή της Αραβικής Χερσονήσου. Ο λόγος για τη Nujood Ali, η οποία, αν και γεννήθηκε το 1998, δέκα χρόνια αργότερα πήρε διαζύγιο από τον πρώτο της σύζυγο.
Όπως τα περισσότερα κορίτσια στην Υεμένη, η Νουτζούντ δόθηκε έναντι αστείου χρηματικού ποσού από τον πατέρα της σε έναν ενήλικα. Με όσα ορίζει το εθιμικό δίκαιο της χώρας, αυτό αποκαλείται "γάμος εκπαίδευσης". Όταν η οικογένεια αδυνατεί να μεγαλώσει και να σπουδάσει ένα παιδί, τότε αυτό μπορεί να παντρευτεί κάποιον που θα αναλάβει την εκπαίδευσή του.
Η Νουτζούντ από το πρώτο βράδυ της «εκπαιδευτικής συμβίωσής της» βιάστηκε από τον κατά 27 χρόνια μεγαλύτερό σύζυγό της.
Σε ηλικία οχτώ ετών το έσκασε από αυτόν και πήγε στο δικαστήριο αιτούμενη διαζύγιο. Σε πρώτη φάση το θράσος της την οδήγησε στο κρατητήριο, ωστόσο ένα χρόνο αργότερα ο δικαστής εξαναγκάστηκε σε έκδοση διαζυγίου. Το πρώτο στην ιστορία της χώρας που κέρδισε μια δεκάχρονη!
Δύο χρόνια αργότερα, στη συνάντησή μας η Νουτζούντ μου εξηγούσε τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις απειλές, τη βία που αντιμετώπισε στα εννέα της χρόνια όταν αποφάσισε να διεκδικήσει ξανά την παιδική της ηλικία.
«Η ενηλικίωση δεν ήρθε με τον βιασμό, ήρθε στους διαδρόμους του δικαστηρίου, ήρθε με τις απειλές του πατέρα που τον παρακαλούσα να με αφήσει να συνεχίσω το σχολείο, ήρθε όταν αναζήτησα δικηγόρο, ήρθε όταν στάθηκα απέναντι στον δικαστή» περιέγραφε.
«Δεν σκέφτηκα στιγμή να κάνω πίσω, ήξερα ότι ίσως χάσω τη ζωή μου, είχα όμως αποφασίσει πως δεν θα ξαναζήσω με τον φόβο. Ήθελα να γυρίσω στο σχολείο, να σπουδάσω, να ακούσω το κουδούνι ξανά και να παίξω με τις φίλες μου στο διάλειμμα».
Αφότου κέρδισε την υπόθεση, η Νουτζούντ επέστρεψε στο σχολείο αποφασισμένη να γίνει δικηγόρος για να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των παιδιών. Στο ερώτημα πώς αισθάνεται για τη δημόσια έκθεσή της, μου είχε αναφέρει πως αυτό δεν την προβληματίζει, «το πρόβλημα είναι πως νιώθω μόνη σε αυτό τον δρόμο».
Αυτό μέχρι πριν από δύο χρόνια. Ήταν τότε η στιγμή που ένα άλλο κορίτσι, αυτή τη φορά στο Πακιστάν, τόλμησε να ορθώσει το ανάστημά της στους εθιμικούς κανόνες της κοινωνίας των Παστούν.
Μερικές εβδομάδες αργότερα, η Μαλάλα Γιουσαφσάι δεχόταν τις σφαίρες των Ταλιμπάν, επειδή διεκδίκησε το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση.
Στο Διαδίκτυο γεννήθηκε μια ομάδα κοριτσιών από διαφορετικά μέρη της γης που συντάχθηκαν σε αυτόν τον αγώνα. Ανάμεσά τους και η Νουτζούντ. Η μοναξιά μπήκε στο περιθώριο, η Μαλάλα οδήγησε σε μια νέα διάσταση τον αγώνα των κοριτσιών αυτών.
Το βραβείο Νόμπελ, που της απονεμήθηκε την Παρασκευή, αποτελεί τη μεγαλύτερη τιμή για όλα τα παιδιά που στερούνται πρόωρα την παιδική τους ηλικία και διεκδικούν το δικαίωμά τους να παραμείνουν παιδιά.
Το βραβείο αυτό αποτελεί την ισχυρότερη ένεση θάρρους, το πλέον ηχηρό χειροκρότημα, για όλα εκείνα τα παιδιά του κόσμου που καθημερινά δίνουν μια άνιση μάχη, για να διεκδικήσουν αυτά που σε κάποια μέρη του κόσμου θεωρούνται αυτονόητα και δεδομένα. Όχι όμως στα δικά τους μέρη.
ΠΑΝΟΣ ΧΑΡΙΤΟΣ
