Άτυπο ήταν το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης που έγινε χθες στο Μιλάνο, με κεντρικό ζήτημα τις επενδύσεις, ως όχημα για να βγει η ευρωπαϊκή οικονομία από το τέλμα. Δεσμευτικές αποφάσεις δεν ελήφθησαν, οι Γερμανοί συνεχίζουν να επιμένουν ότι προτεραιότητα είναι η δημοσιονομική εξυγίανση, πλην όμως η πίεση αυξάνεται συνεχώς - κι ίσως κάποια στιγμή αποδειχθεί αποτελεσματική.
Όσο για την Ελλάδα -και παρά τη βιασύνη της ελληνικής κυβέρνησης να αρχίσει τη διαπραγμάτευση για το χρέος-, το μόνο ζήτημα που απασχόλησε χθες το Eurogroup ήταν, μάλλον επιδερμικά, η πρόοδος του ελληνικού προγράμματος και πέραν τούτου ουδέν. Ο απερχόμενος πρόεδρός του, Γερούν Ντάισελμπλουμ, αρκέστηκε να επαναλάβει ότι πρώτα πρέπει να ολοκληρωθεί η επόμενη αξιολόγηση του προγράμματος από την τρόικα και μετά θα συζητηθούν «τα επόμενα βήματα για τη χώρα».
Δεν το θέλω... Θα το πάρεις...
Πάντως, ένα από τα επόμενα βήματα, σύμφωνα με όλες τις επίσημες ή ανεπίσημες δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, είναι ο σχεδιασμός ενός τρίτου πακέτου για την Ελλάδα. Ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης επιμένει ότι η χώρα δεν το χρειάζεται και η κυβέρνηση δεν το θέλει, πλην όμως συνεχώς του το... προσφέρουν. Χθες τη σκυτάλη της προσφοράς πήρε ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, με το επιχείρημα ότι ένα τρίτο πακέτο θα διευκόλυνε τις τράπεζες να αυξήσουν τη ρευστότητα. Σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους, η ΕΚΤ θα μπορούσε σ' αυτή την περίπτωση να δεχτεί τα ελληνικά ομόλογα ως εγγύηση.
Πάντως, κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών άφησαν να εννοηθεί ότι ο Ντράγκι δεν ήταν τόσο πιεστικός όσο το καλοκαίρι για την αναγκαιότητα του τρίτου πακέτου. Να σημειωθεί ότι όλες αυτές οι δηλώσεις και διαρροές λίγη σημασία έχουν μέχρι να φανεί πόσο θα είναι το χρηματοδοτικό κενό της χώρας το διάστημα 2015-2016. Εάν είναι του μεγέθους που εκτιμούν η ΕΚΤ και άλλοι αξιωματούχοι, τότε η χώρα θα χρειαστεί επιπλέον βοήθεια, όπως κι αν βαφτιστεί αυτή, και θα συνοδευτεί από όρους. Εάν είναι πολύ μικρότερο, όπως επιμένει η κυβέρνηση, θα μπορούσε ενδεχομένως να το καλύψει με έντοκα γραμμάτια ή νέα έκδοση ομολόγων.
Τέλη Σεπτεμβρίου η τρόικα στην Αθήνα
Για την ώρα, το μόνο δεδομένο είναι ότι η τρόικα θα επιστρέψει στις 25 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα για τον τελευταίο(;) έλεγχο. Για το οριστικό τέλος, μία προϋπόθεση είναι ότι μέχρι τον Ιανουάριο η Ελλάδα θα έχει καλύψει όλες τις μνημονιακές της υποχρεώσεις - από το 55% των συμφωνηθέντων που έχει κάνει μέχρι τώρα, σύμφωνα με τον Χαρδούβελη. Το μήνυμα και αυτού του Eurogroup, όσο και όλων των προηγούμενων, για την Ελλάδα ήταν «υλοποιήστε τις δεσμεύσεις σας». Και ο Χαρδούβελης είπε στους ομολόγους του με τη σειρά του ότι για να το πετύχει αυτό, οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να έχουν τη στήριξη της κοινωνίας, οι πολίτες θα πρέπει να δουν το βιοτικό τους επίπεδο να ανεβαίνει. Συνεπώς, στόχος της Ευρώπης θα πρέπει να είναι και τα δύο, και οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις.
Θα αργήσει η δόση για την Κύπρο
Όσο για την Κύπρο, η εκταμίευση της δόσης θα αργήσει. Το Eurogroup διαπίστωσε αφενός «σημαντικές προόδους», αφετέρου μια «σημαντική εκκρεμότητα» στην αξιολόγηση της τρόικας, μετά τις αποφάσεις του κυπριακού κοινοβουλίου για το νομικό πλαίσιο για την αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους. Ο Ντάισελμπλουμ κάλεσε την Κύπρο να διασφαλίσει ότι «θα υπάρχει η απαραίτητη νομοθεσία για την εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, όπως προβλέπει το Μνημόνιο. Μόλις η τρόικα επιβεβαιώσει ότι έχουν ολοκληρωθεί με επιτυχία οι απαραίτητες προαπαιτούμενες δράσεις, μπορούμε να προχωρήσουμε με την εκταμίευση της δόσης».
