Με αγωνία αναμένεται αύριο η συνεδρίαση του διευθυντηρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς τα κακά μαντάτα από το μέτωπο της ευρωπαϊκής οικονομίας πληθαίνουν, ενώ η κρίση της Ουκρανίας αυξάνει συνεχώς τα ρίσκα όχι μόνο για τις ευάλωτες οικονομίες της Ευρωζώνης, αλλά και για αυτές που μέχρι τώρα φάνηκε να ξεπερνούν με σχετική άνεση την κρίση. Θεωρητικά, βέβαια, οι πολιτικές για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι δουλειά των πολιτικών, αλλά τα τελευταία χρόνια στην Ευρωζώνη όλοι έμαθαν να περιμένουν τη... σωτηρία μόνο από τους χρησμούς του Μάριο Ντράγκι και τις κινήσεις -όχι απαραίτητα επιτυχημένες- ενίσχυσης της ρευστότητας από την ΕΚΤ.
Έτσι, λοιπόν, όλοι περιμένουν αύριο από το στρατηγείο της ΕΚΤ στη Φραγκφούρτη να δουν με ποιον τρόπο οι κεντρικοί τραπεζίτες θα προσπαθήσουν να δώσουν μια κάποια ανάσα στην πραγματική οικονομία, αλλά και να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού, που όλο και αυξάνεται. Η ιδέα που εκτιμάται ότι έχει γίνει πλέον πλειοψηφική στο διευθυντήριο της ΕΚΤ είναι να σχεδιαστεί ένα πρόγραμμα αγοράς ενυπόθηκων τίτλων του ιδιωτικού τομέα (ABS), ώστε να πέσουν χρήματα στην αγορά. Για την ώρα κάποιοι από τους κεντρικούς τραπεζίτες ανθίστανται στην ιδέα - με πρώτον και καλύτερο τον διοικητή της γερμανικής Bundesbank, Γενς Βάιντμαν- καθώς φοβούνται ότι μπορεί πολλά από τα ABS να αποδειχθούν τοξικά και τελικά να τα πληρώσουν οι φορολογούμενοι. Γι' αυτό και η ΕΚΤ έχει αναθέσει στην περιβόητη BlackRock να αξιολογήσει τους κινδύνους.
Πάντως, τα περιθώρια της ΕΚΤ να θερμάνει τη μηχανή της ευρωπαϊκής οικονομίας με τα επιτοκιακά εργαλεία της είναι πολύ περιορισμένα, αφού το βασικό επιτόκιο του ευρώ (0,15%) είναι σχεδόν μηδενικό. Γι' αυτό και την πραγματική μάχη μόνο οι πολιτικοί μπορεί να τη δώσουν, ενδεχομένως με μεγάλα ευρωπαϊκά προγράμματα δημοσίων επενδύσεων, τα οποία ακόμη φρενάρουν οι Γερμανοί - και όχι μόνο.
Διαπιστώσεις από τον Ολάντ...
Χθες, σε συνάντηση στο Μέγαρο των Ηλυσίων στο Παρίσι, ο πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ και ο διοικητής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι συμφώνησαν -σύμφωνα με σύμβουλο του πρώτου- ότι ο κίνδυνος του αποπληθωρισμού και η αναιμική ανάπτυξη απειλούν την ευρωπαϊκή οικονομία, πλην όμως δεν προχώρησαν ένα βήμα παρακάτω. Τόσο ο Ολάντ, όπως φάνηκε από τον πρόσφατο ανασχηματισμό της γαλλικής κυβέρνησης, όσο και ο Ντράγκι, που τα... άκουσε τις προάλλες από την Άνγκελα Μέρκελ, δεν παρέλειψαν να μιλήσουν για την αναγκαιότητα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ώστε να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, θέτοντας ουσιαστικά τις μεταρρυθμίσεις ως προαπαιτούμενο για τη χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής.
... και πισωγύρισμα στην Ισπανία
Αλλά και από την Ισπανία του... μεταρρυθμιστή Μαριάνο Ραχόι έφτασαν χθες κακά μαντάτα, καθώς η ανεργία τον Αύγουστο πήρε και πάλι την ανιούσα, πρώτη φορά μετά από έξι μήνες. Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας της Μαδρίτης, η αύξηση ήταν μικρή, της τάξης του 0,2%, αλλά σε έναν μήνα που παραδοσιακά είναι αυξημένη η εποχική απασχόληση. Η τέταρτη σε μέγεθος οικονομία της Ευρωζώνης κατάφερε τους προηγούμενους μήνες να βγει από την ύφεση, με μια αναιμική ανάκαμψη της τάξης του 0,6%, αλλά το πισωγύρισμα στο μέτωπο της ανεργίας -έχει τη δεύτερη ψηλότερη μετά την Ελλάδα, με ποσοστό 24,5%- σκιάζει το success story της συντηρητικής κυβέρνησης της Μαδρίτης.
Η ελπίδα του αδύναμου ευρώ
Παραδόξως, η μόνη αχτίδα ελπίδας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έρχεται από τη συνεχιζόμενη υποχώρηση της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου - με παράπλευρη ωφέλεια να αυξάνεται η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων. Ωστόσο, η υποχώρηση είναι πρωτίστως απότοκο των αυξανόμενων γεωπολιτικών κινδύνων για την ευρωπαϊκή οικονομία -κυρίως την κρίση με τη Ρωσία και τις επιπτώσεις των κυρώσεων εις βάρος της Μόσχας και από τη Μόσχα εις βάρος της Ε.Ε.- παρά αποτέλεσμα της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, η οποία άλλωστε επισήμως ασχολείται μόνο με τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών στην Ευρωζώνη. Πάντως, εάν αύριο η ΕΚΤ κάνει άλλο ένα βήμα ποσοτικής χαλάρωσης -ή έστω στείλει ένα πειστικό μήνυμα ότι θα το κάνει αργότερα- το ευρώ πιθανότατα θα αποδυναμωθεί περαιτέρω. Προοπτική ευχάριστη, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, καθώς θα ενισχύσει ελαφρά τόσο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις όσο και τον πληθωρισμό, που έχει πέσει σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα.
