Σε θερμή φάση μπαίνει ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, μετά το εμπάργκο εισαγωγών τροφίμων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία, τον Καναδά και τη Νορβηγία, που επέβαλε χθες η Ρωσία. Ο πρωθυπουργός της χώρας Ντιμίτρι Μεντβέντεφ ανακοίνωσε από τηλεοράσεως ότι εφεξής και για ένα χρόνο θα ισχύσει «απόλυτο εμπάργκο» για το μοσχαρίσιο και το χοιρινό κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ περιορισμοί στις εισαγωγές θα υπάρξουν για τα φρούτα και τα λαχανικά. Το μόνο εισαγόμενο προϊόν που εξαιρείται κατηγορηματικά από τη λίστα είναι το βρεφικό γάλα και οι παιδικές τροφές.
«Οι κυρώσεις ποτέ δεν είναι καλές και δεν ήταν εύκολο να τις αποφασίσουμε, αλλά έπρεπε να το κάνουμε», τόνισε ο Μεντβέντεφ, ενώ απείλησε ότι μπορεί να υπάρξει στο μέλλον απαγόρευση πτήσεων των δυτικών αεροπορικών εταιρειών πάνω από τη ρωσική επικράτεια. Αυτό είναι ένα «πολύ σημαντικό βήμα» και το μελετάμε, είπε ο Ρώσος πρωθυπουργός, ως αντίποινα στη χρεοκοπία της χαμηλού κόστους ρωσικής εταιρείας Dobrolet, που αποδίδεται στις ευρωπαϊκές κυρώσεις. Αυτή τη στιγμή απαγόρευση πτήσεων πάνω από τη Ρωσία ισχύει μόνο για τις ουκρανικές αεροπορικές εταιρείες.
Σήμερα αναμένεται να παρουσιαστεί ο ακριβής κατάλογος των οπωροκηπευτικών στα οποία θα επιβάλει εμπάργκο η Ρωσία και ήδη η αγωνία στους καλλιεργητές της Ελλάδας, της Πολωνίας, της Φινλανδίας και των χωρών της Βαλτικής είναι μεγάλη. Το εμπάργκο στα πουλερικά πλήττει κυρίως παραγωγούς στις ΗΠΑ, στα ψάρια τη Νορβηγία, ενώ στο μοσχαρίσιο και το χοιρινό κρέας τους παραγωγούς της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με τις ρωσικές τελωνειακές αρχές πέρσι η Ρωσία εισήγαγε τρόφιμα αξίας 43 δισεκατομμυρίων δολαρίων - το 13% των συνολικών εισαγωγών της.
Η ώρα των Λατινοαμερικάνων
Καθώς η ρωσική αγορά καλύπτει τις ανάγκες της σε ποσοστό 30% έως 40% με εισαγόμενα τρόφιμα, το εμπάργκο δε θα έχει δραματικές επιπτώσεις μόνο στους εξαγωγείς παραγωγούς των δυτικών χωρών αλλά και στον ρωσικό πληθυσμό. Αυτό προφανώς είναι σαφές και στον Μεντβέντεφ, ο οποίος προειδοποίησε τους εμπόρους να μην τολμήσουν να ανεβάσουν τις τιμές των τροφίμων, επικαλούμενοι το εμπάργκο. Πρακτικά, όμως, είναι αδύνατον για τη Ρωσία να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες της χωρίς εισαγωγές, γι' αυτό και στρέφεται τώρα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η Βραζιλία ήδη ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη να αντικαταστήσει τα αμερικανικά κοτόπουλα με δικά της - κι ότι μπορεί να εξάγει περί τους 150.000 τόνους πουλερικών τον χρόνο στη Ρωσία. Λίγη ώρα μετά το διάγγελμα του Μεντβέντεφ, το πρακτορείο Ιντερφάξ μετέδωσε ότι οι υγειονομικές αρχές της Ρωσίας είχαν συναντήσεις με τους πρέσβεις της Βραζιλίας, της Χιλής, της Αργεντινής και του Ισημερινού, ώστε να δρομολογήσουν τις άδειες εισαγωγών που απαιτούνται.
Ρώσοι εμπειρογνώμονες προειδοποιούν από προχτές, που για πρώτη φορά μίλησε για εμπάργκο ο πρόεδρος Πούτιν, ότι η απαγόρευση των εισαγωγών τροφίμων θα είναι «εξαιρετικά επώδυνη» και για τις δύο πλευρές, ενώ θα αποτελέσει «θεραπεία σοκ» για τη ρωσική βιομηχανία τροφίμων. Αντίθετα, σχεδόν το σύνολο του ρωσικού Τύπου υιοθετεί την προφητεία του Ρώσου προέδρου ότι «το εμπάργκο θα είναι μια τεράστια ευκαιρία για την ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας».
Σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Εμπορίου, οι βασικές χώρες που εξάγουν αγροτικά προϊόντα στη Ρωσία είναι κατά σειράν η Φινλανδία και η Λετονία, η Εσθονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Κύπρος και η Ελλάδα.
Οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Η μοναδική αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, ήταν να ανακοινώσει ότι διατηρεί το δικαίωμα να πάρει αντίμετρα μετά το ρωσικό εμπάργκο. Αυτό που θα μπορούσε ενδεχομένως να κάνει η Κομισιόν είναι να απευθυνθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, μέλος του οποίου είναι και η Ρωσία, και να ζητήσει την άρση του εμπάργκο, αλλά οι διαδικασίες του ΠΟΥ είναι συνήθως χρονοβόρες.
Η αλήθεια είναι, πάντως, ότι η Ε.Ε. δεν περίμενε τόσο άμεση απάντηση από τη Ρωσία στις δικές της κυρώσεις - και κυρίως δεν περίμενε ότι ο Πούτιν θα ανέβαζε από την αρχή τη διάρκεια του εμπάργκο σε ένα χρόνο. Κι αυτό, διότι, μετά από πίεση των χωρών που ήθελαν να κρατήσουν ανοιχτές τις γέφυρες με το Κρεμλίνο, αλλά και φοβούνται για τη δική τους εξαγωγική βιομηχανία, οι κυρώσεις της Ε.Ε. -κυρίως στον τραπεζικό τομέα και στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας- αποφασίστηκε να αναθεωρηθούν σε τρεις μήνες.
Σημειώνεται ότι η απειλή της Ρωσίας ότι «θα αναγκαστεί» να αυξήσει την τιμή του φυσικού αερίου για τους Ευρωπαίους πελάτες της, έχει μείνει ακόμη στο επίπεδο της εξαγγελίας. Αυτή η απειλή τρομάζει πολύ περισσότερο τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις από το χθεσινό εμπάργκο, καθώς θα αυξήσει τόσο το κόστος θέρμανσης -από Αύγουστο χειμώνα, δεν λέμε;- όσο και το κόστος παραγωγής, σε μια εποχή που η ευρωπαϊκή οικονομία κρατιέται με τα δόντια στο όριο της ύφεσης.
