«Πρέπει να ρίξουμε το Τείχος του Βερολίνου για να διεκδικήσουμε το μέλλον μας. Ο Ρέντζι δεν αμφισβητεί την καταστροφική λιτότητα και ο Γκρίλο επέλεξε την Άκρα Δεξιά για να επωφεληθεί από την κρίση του μπερλουσκονισμού. Η ιταλική Αριστερά χρειάζεται να δράσει στο πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο λαμβάνοντας υπόψη και την πολιτική και κοινωνική πρακτική του ΣΥΡΙΖΑ» τόνισε στην «Αυγή», ο Νίκι Βέντολα, ηγέτης της ιταλικής Αριστεράς Οικολογίας Ελευθερίας που συμμετέχει στο «Ψηφοδέλτιο Τσίπρας».
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
* H ιταλική εξάμηνη προεδρία ξεκίνησε με το Ρέντζι να μιλάει για κουράγιο. Πώς σας φάνηκαν οι δηλώσεις του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο;
Ήταν μια ομιλία κομψή και εντυπωσιακή, αλλά και χωρίς καμία συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα. Η συζήτηση που πυροδότησε η ομιλία του Ματέο Ρέντζι σε ό,τι αφορά τη «γενιά του Τηλέμαχου» αποτελεί μια αρκετά παράδοξη πολεμική, γιατί δεν υπάρχει κανένα αίτημα επανεξέτασης των ευρωπαϊκών συμφωνιών και δεσμεύσεων. Δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση της πολιτικής της λιτότητας, που εμποδίζει προγραμματικά τη λιτότητα. Ιδιαίτερα γιατί το Σύμφωνο Σταθερότητας αποτελεί μια αγχόνη στον λαιμό των επενδύσεων. Η ανάπτυξη δεν είναι μια μαγική λέξη. Η ανάπτυξη πραγματοποιείται ανοίγοντας εργοτάξια και χρηματοδοτώντας παραγωγικές δραστηριότητες. Θα πρέπει επίσης να βάλουμε έναν επιθετικό προσδιορισμό στη λέξη ανάπτυξη: οικολογικά εφικτή. Κυρίως γιατί στη Νότιο Ευρώπη είχαμε ένα καταστροφικό αναπτυξιακό μοντέλο για τον φυσικό και τον κοινωνικό μας πλούτο.
Θα έλεγα στον Ρέντζι ότι η «γενιά του Τηλέμαχου» ακρωτηριάστηκε σε ό,τι αφορά την προοπτική του μέλλοντός της, τής στερείται το δικαίωμα στην εργασία, με την προοπτική ενός κοινωνικού μοντέλου που μοιάζει με μια ανταγωνιστική ζούγκλα και μια έρημα δικαιωμάτων.
* Από τη μια πλευρά είναι η πολιτική του Ρέντζι και η κυρίαρχη πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την άλλη πλευρά τι υπάρχει;
Είναι απίστευτο. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που απαγορεύεται ακόμη και να αναφερθεί κανείς στην ανάγκη μιας αλλαγής πορείας. Ακόμη και να προφέρει κανείς λέξεις που ασκούν μια αόριστη και ασαφή κριτική έναντι της λιτότητας πυροδοτεί ένα κύμα μισαλλοδοξίας από την πλευρά του Βερολίνου και των νεοφιλελεύθερων δορυφόρων της Γερμανίας της κυρίας Μέρκελ.
Αυτό σημαίνει ότι μια ανεύθυνη πολιτική τάξη αρχειοθέτησε το δίδαγμα των ευρωεκλογών της 25ης Μαΐου. Ας πούμε ότι δεν υπήρχαν νικητές στις ευρωεκλογές. Μα υπάρχει σίγουρα ένας ηττημένος: το κόμμα της λιτότητας.
* Μετά τις ευρωεκλογές ένα μεγάλο τμήμα της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς Οικολογίας Ελευθερίας αποχώρησε...
Η αποχώρηση ενός τμήματος της κοινοβουλευτικής μας εκπροσώπησης δημιουργήθηκε από τον εσωτερικό μας διάλογο. Τις πιο θερμές ημέρες έγιναν και ορισμένα εγχειρήματα για να γοητευτούν και να αποπλανηθούν οι βουλευτές μας. Για να παραμείνουμε στα κλασικά παραδείγματα, η μάγισσα Κίρκη του «μετασχηματισμού» είναι μονίμως σε ενεργό δράση.
Το πρόβλημα είναι πολιτικό. Η λειτουργία της Αριστεράς Οικολογίας Ελευθερίας, όπως ήταν έως σήμερα, εξαντλήθηκε, γιατί ο Ρέντζι με το δυναμισμό που εισήγαγε στην ιταλική πολιτική σκηνή ενσάρκωσε και εξάντλησε το πεδίο της δυνατής και πιθανής Αριστεράς. Δεν υπάρχει πια εκείνος ο χώρος, η ενδιάμεση γη, ανάμεσα στην Αριστερά που έχει παραδοθεί, που σήμερα αποφάσισε να συμπεριληφθεί στο «ρεντζισμό», και στην Αριστερά της μνησικακίας και της έχθρας, του ριζοσπαστικού μειοψηφισμού. Αυτή ήταν και η φύση και η πολιτική πρόσκληση της Αριστεράς Οικολογίας Ελευθερίας ως ενδιάμεσης γης μέχρι σήμερα.
* Για πρώτη φορά είδαμε να αποχωρούν βουλευτές, και μάλιστα όχι συντεταγμένα, και να μην υπάρχει ένα κλίμα πυρετού αποχωρήσεων από τη βάση, κείμενα, υπογραφές... Το κλασικό κλίμα δηλαδή των διασπάσεων στις αριστερές δυνάμεις...
Η Αριστερά Οικολογία Ελευθερία δεν αντιμετώπισε μια διάσπαση. Είχαμε μια ρήξη της πολιτικής τάξης, της τάξης των πολιτικών της. Που μοιάζει παρά πολύ με έναν τυπικό ελιγμό κυβερνητικής εξουσίας.
* Πώς διαμορφώνεται η «επόμενη μέρα» για την Αριστερά Οικολογία Ελευθερία;
Θα πρέπει να συνεισφέρουμε στη συζήτηση με τους συντρόφους και τις συντρόφισσες που ζήσαμε την εμπειρία του ψηφοδελτίου Η Άλλη Ευρώπη με τον Τσίπρα, για να καταφέρουμε να φτιάξουμε ένα πεδίο προτάσεων, αγώνων, διεκδικήσεων με άξονα το εξάμηνο της ιταλικής προεδρίας. Είμαστε αντίθετο στη μετατροπή των Επιτροπών του Ψηφοδελτίου Τσίπρας στο εργοτάξιο για την ίδρυση ενός νέου πολιτικού κόμματος. Είμαστε αντίθετοι στο να ζήσουμε για άλλη μια φορά μια μεγάλη συζήτηση για τη «συσκευασία» και πολύ λιγότερο για το «περιεχόμενό» της. Εμείς δεν θέλουμε να συζητήσουμε μόνο για το «περιεχόμενο», όπως τον αγώνα εναντίον του συμφώνου δημοσιονομικής σταθερότητας, τον αγώνα για τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Θέλουμε να συζητήσουμε για τις μορφές της πολιτικής δράσης, γιατί διαφορετικά η πρόκληση που φέρνει το όνομα του Αλέξη Τσίπρα χάνει την αξία της.
Αυτή η πρόκληση έχει πλάτες της όχι μόνο τη συνέπεια μιας μάχης εναντίον του νεοφιλελευθερισμού και εναντίον της λιτότητας. Έχει τη δύναμη μιας νέας πολιτικής και κοινωνικής πρακτικής, όπως την οικοδόμηση οριζόντιων δικτύων αλληλεγγύης. Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ περπάτησε στην καρδιά της κρίσης, δεν έβλεπε από το μπαλκόνι την κρίση, για να τη διηγηθεί και βγάλει μετά τις κόκκινες σημαίες από το μπαλκόνι. Μπήκε στα σωθικά της κρίσης. Το θέμα της πολιτικής και κοινωνικής πρακτικής αποτελεί ένα επίμαχο θέμα για την προδιάθεση των οργανωτιστικών μορφών και των οργανωτιστικών συντομεύσεων για να μας επιτρέψουν να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις.
Από την πλευρά μου σε αυτό το σημείο στέκονται στην «ενδιάμεση γη», δηλαδή στον διάλογο με τους συντρόφους και τις συντρόφισσες, και δεν λέω τους «εγγυητές» που ο ρόλος τους ολοκληρώθηκε, τα δίκτυα των νέων, που αποτελούν τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του Ψηφοδελτίου Τσίπρας, όπως και με άλλα κομμάτια που υπάρχουν στην ιταλική κοινωνία ή με τμήματα της Αριστεράς του Δημοκρατικού Κόμματος.
* Το Ψηφοδέλτιο Τσίπρας ίσως έχει ανάγκη να επεκταθεί προς το εκλογικό σώμα των ψηφοφόρων του Δημοκρατικού Κόμματος και του Γκρίλο...
Ο Γκρίλο έκανε μια διαυγή πολιτική επιλογή τοποθετώντας το «Κίνημα των Πέντε Αστέρων» στην Άκρα Δεξιά, γιατί έκλεισε το κίνημα σούπερ μάρκετ, όπου μπορούσες να βρεις τα πάντα, από τα επιχειρήματα της Άκρας Αριστεράς, την οικολογία της τελευταίας αποκάλυψης και την απόρριψη της παραδοσιακής ιατρικής. Από μια προσφορά σε επίπεδο σούπερ μάρκετ αποφάσισε να τοποθετήσει το κίνημά του στην ιταλική και ευρωπαϊκή Ακροδεξιά, γιατί πιστεύει ότι εκεί ανοίγεται ένας μεγάλος χώρος με την κρίση και την παρακμή της ηγεσίας του Μπερλουσκόνι. Ένα τμήμα του εκλογικού σώματος του Γκρίλο είναι της Αριστεράς, που ψήφησε ίσως Γκρίλο για να τιμωρήσει την Αριστερά. Ακόμη και ανάμεσα στους εκπροσώπους του Γκρίλο υπάρχουν ιστορίες και κουλτούρες της Αριστεράς. Ανοίγεται λοιπόν ένας μεγάλος χώρος.
Το Δημοκρατικό Κόμμα αυτή τη στιγμή έχει μείνει εμβρόντητο και έχει αναισθητοποιηθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα του Ρέντσι, αλλά μέχρι σήμερα ο "ρεντζισμός" αποτέλεσε μια έφοδο ιππικού με την έννοια των διαφημιστικών μηνυμάτων. Μια φοβισμένη και εξαντλημένη κοινωνία, όπως η ιταλική, βρήκε έναν πωλητή ελπίδων. Η αλήθεια είναι ότι πίσω από όλη αυτή την παντομίμα των Βρυξελλών και του Στρασβούργου υπάρχει μια απόφαση του ιταλικού κοινοβουλίου μιας τεράστιας μετριοπάθειας και μιζέριας, ζητώντας από την κυβέρνηση να ζητήσει από την Ευρώπη μια παράταση για ένα ή δύο χρόνια για τη μείωση του δημοσίου ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ και τη μείωση του χρέους. Ακόμη δεν του δώσανε τη παράταση ούτε για ένα έτος.
Θέλανε να μεταφέρουν το χρόνο που θα κάνουν τους λογαριασμούς τους με την πραγματικότητα και όχι μόνο. Οι προβλέψεις για το ΑΕΠ, που προέβλεπαν μια μικρή ανάπτυξη του 0,8%, διορθώθηκαν ήδη προς τα κάτω και φαίνεται ότι θα ξαναδιορθωθούν εκ νέου προς τα κάτω. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και εάν η Ευρώπη μας έδινε ένα κάποιο περιθώριο ελαστικότητας, αυτό το έχουμε ήδη καταναλώσει! Το χρέος, που αποτελεί το πραγματικό παράδοξο της ιδεολογικής ηλιθιότητας των πολιτικών της λιτότητας, μετά από επτά χρόνια περικοπών του κοινωνικού κράτους συνεχίζει να αυξάνεται! Όπως σε όλες τις άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου. Βρισκόμαστε εδώ όμηροι για να φτάσουμε στο 3%, ενώ άλλες χώρες το ξεπερνούν κατά πολύ.
Ο Ρέντζι έχει μόνο μια πιθανότητα να παγιοποιήσει το 40% που πήρε στις ευρωεκλογές, να οδηγήσει την Ιταλία έξω από την κρίση και να βοηθήσει την Ευρώπη να ξαναβρεί την πυξίδα της πορείας της: πρέπει να ρίξει το Τείχος του Βερολίνου. Ένα Τείχος που οικοδομήθηκε ίσως στο Βερολίνο, αλλά που το βλέπουν όλη η μεσαία τάξη, οι συνταξιούχοι, ο νέοι, εκατομμύρια οικογένειες σε όλη την Ευρώπη.