Ο τελευταίος σταθμός της ευρωπαϊκής περιοδείας του Λι Κετσιάνγκ φέρνει τον Κινέζο πρωθυπουργό στην Ελλάδα, όπου θα υπογράψει μια ακόμη σειρά από εμπορικές συμφωνίες. Το μέγεθός τους συγκινεί ακόμη και τους πιο ψυχρόαιμους επενδυτές.
Η τριήμερη επίσκεψη θα φέρει την Αθήνα στην περίεργη θέση να καλωσορίζει έναν επισκέπτη που θέλει να επενδύσει δισεκατομμύρια ευρώ στην οικονομία της αντί να τα αποστραγγίξει από αυτήν. Εκτιμάται ότι το ταξίδι μπορεί να αποφέρει 5 δισεκατομμύρια ευρώ στην τοπική οικονομία, με 19 διμερείς συμφωνίες να είναι έτοιμες να υπογραφούν.
Δεν προκαλεί, επομένως, απορία ότι οι Έλληνες αξιωματούχοι στρώνουν κόκκινα χαλιά. "Πιστεύω ότι η επίσκεψη θα αποφέρει σημαντικά και απτά αποτελέσματα για την αναπτυσσόμενη συνεργασία μας" δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος, προσθέτοντας ότι τα ελληνικά λιμάνια, το σιδηροδρομικό δίκτυο και οι αεροπορικές μεταφορές είναι ανοιχτά στις επενδύσεις.
Σκοπός των δύο πλευρών είναι να μετατρέψουν την Ελλάδα σε ένα στρατηγικό κέντρο ανεφοδιασμού, με το πετράδι του στέμματος να αποτελεί το λιμάνι του Πειραιά, που ήδη αποκαλείται η "Πύλη της Ευρώπης". Η κινεζική κρατική επενδυτική εταιρεία Cosco αναμένεται να υπερισχύσει των άλλων προσφορών για την απόκτηση του 67% του λιμανιού, του μεγαλύτερου της Ελλάδας. Η Cosco διαχειρίζεται ήδη δύο προβλήτες στον Πειραιά και διοχέτευσε 230 εκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξή τους την περσινή χρονιά.
Είναι, πάντως, δύσκολο να προβλέψει κανείς πώς θα αντιδράσει η ελληνική κοινωνία σε όλα αυτά. Σε τελική ανάλυση, όταν η Κίνα άρχισε να επενδύει στην Ελλάδα το 2009, οι Έλληνες κατέβηκαν στους δρόμους. Ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου είχε κερδίσει τις εκλογές με ένα σοσιαλιστικό πρόγραμμα που (κάπως ειρωνικά) ήταν αντίθετο στις κινεζικές επενδύσεις. Ωστόσο, μετά τη νίκη της, η κυβέρνηση Παπανδρέου έκανε ό,τι μπορούσε για να τις ενθαρρύνει.
Πέντε χρόνια μετά, η ίδια χώρα φέρνει τον ΣΥΡΙΖΑ πρώτο στις ευρωεκλογές του Μαΐου. Πρόκειται για ένα ακροαριστερό κόμμα που αντιτίθεται στην Ε.Ε., τον καπιταλισμό και την παγκοσμιοποίηση. Οι αναλυτές, ωστόσο, πιστεύουν ότι οι ψηφοφόροι δεν αντιτίθενται στο εμπόριο και τις επενδύσεις. Είναι ενοχλημένοι με τη Δύση και έχουν απηυδήσει να δέχονται εντολές από τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον.
"Οι άνθρωποι που τάσσονται κατά της Ε.Ε. ή που διαμαρτύρονται γι' αυτήν δεν αντιτίθενται στις ξένες επενδύσεις καθεαυτές. Πρόκειται για δυσφορία για το πώς εξελίσσονται τα πράγματα με τη λιτότητα. Δεν θέλουν να διώξουν χρήματα, επενδύσεις ή τον τουρισμό" σημειώνει ο Ρωμανός Γεροδήμος από το Πανεπιστήμιο Μπόρνμουθ.
Στην πραγματικότητα, πολλοί από τους υποψήφιους του ΣΥΡΙΖΑ πρότειναν την ενίσχυση των σχέσεων με τη Ρωσία και την Κίνα ως έναν τρόπο αναπλήρωσης του κενού που θα άφηναν τα ευρωπαϊκά κεφάλαια σε μια ενδεχόμενη "Grexit". Η στάση σε αυτό το κομμάτι του εκλογικού σώματος μπορεί να περιγραφεί ως "οτιδήποτε άλλο εκτός από την Ευρώπη".
Επομένως, η αίσθηση είναι ότι οι κινεζικές επενδύσεις θα προκαλέσουν λιγότερες διαμάχες από ότι το 2009. Η κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά εξελέγη με υποσχέσεις για δουλειές και ανάπτυξη. Υποσχέθηκε να κάνει την Ελλάδα πιο εξωστρεφή και να προσελκύσει επενδύσεις έξω από τα ευρωπαϊκά σύνορα. Και αυτή τη φορά μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι οι ψηφοφόροι ήξεραν τι επέλεγαν.
"Προαισθάνομαι ότι η ελληνική κοινωνία θα είναι περισσότερο δεκτική απ' ό,τι στο παρελθόν στις οικονομικές επενδύσεις. Αν οι επενδύσεις αυτές προσέφεραν ευκαιρίες για απασχόληση σε έναν απελπισμένο πληθυσμό, η αντιπολίτευση δεν θα είναι τόσο ισχυρή όσο στο παρελθόν" σημειώνει ο Δημήτρης Τσαρουχάς από το Πανεπιστήμιο Μπιλκέντ της Άγκυρας.
Εκτός από το να εξασφαλίσει χρήμα, έργα υποδομής και νέες θέσεις εργασίας, η Ελλάδα ελπίζει ότι η προσέγγιση με την Κίνα θα βοηθήσει στην τόνωση των εξαγωγών της, εξασφαλίζοντας της προβάδισμα έναντι των ευρωπαϊκών οικονομιών που καθυστέρησαν να υποδεχτούν τις κινεζικές επενδύσεις.
Οι κινεζικές εξαγωγές στην Ελλάδα αυξάνονται κατά 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως και πολλοί Κινέζοι επισκέπτες επισκέφθηκαν τη χώρα τα τελευταία χρόνια. Όταν ο Παπανδρέου επισκέφθηκε την Κίνα πριν από λίγα χρόνια, προσπάθησε να προωθήσει δυναμικά το ελαιόλαδο και άλλα παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα.
"Προσπάθησε να το χρησιμοποιήσει ως παράδειγμα μιας Ελλάδας που ανοίγεται στις εξαγωγές και γίνεται πιο ανταγωνιστική σε τομείς όπου θα έπρεπε να είναι πιο ανταγωνιστική εξαιτίας των φυσικών πόρων της, αλλά για κάποιο λόγο δεν είναι" θυμάται ο Τσαρουχάς.
Είναι πιθανό ότι ο Σαμαράς θα καταβάλει μια παρόμοια προσπάθεια να προωθήσει τις ελληνικές εξαγωγές σε μια κινεζική καταναλωτική αγορά με αυξανόμενη όρεξη για την ευρωπαϊκή κουζίνα. Οι Κινέζοι τουρίστες συρρέουν στις ελληνικές αμμουδιές, με τον αριθμό των επισκεπτών να αυξάνεται κατά 202% από το 2008. Η Κίνα θεωρεί την Ελλάδα ιδανικό κόμβο προς τα Βαλκάνια και τις ευρύτερες ευρωπαϊκές αγορές.
"Η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει μια περιφερειακή ηγετική δύναμη που φέρνει την Κίνα στην Ευρώπη" σημειώνει ο Γεροδήμος. "Η κινεζική κυβέρνηση έδειξε από την αρχή εξαιρετικό ενδιαφέρον για να αποκτήσει πρόσβαση στο λιμάνι εξαιτίας της γεωγραφικής του θέσης. Η Ελλάδα είναι ένας τεράστιος κόμβος μεταφορών και τουρισμού. Γιατί δεν πρόκειται μόνο για τα εμπορεύματα, αλλά και για τον τουρισμό. Είναι ένα σταυροδρόμι στρατηγικής σημασίας, που ενώνει την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία".
Έτσι, ενώ δεν υπάρχουν πανηγυρισμοί στους δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης για την επίσκεψη του Λι Κετσιάνγκ στην Ελλάδα, το πιθανότερο είναι ότι ο Κινέζος πρωθυπουργός θα αισθανθεί εκεί πιο ευπρόσδεκτος από τους υπόλοιπους σταθμούς της ευρωπαϊκής περιοδείας του.
