Πριν από λίγες μέρες το ελληνικό ποδόσφαιρο θρήνησε την απώλεια ενός παλαίμαχου ποδοσφαιριστή, ο οποίος έφυγε από τη ζωή μόλις στα 49 του χρόνια. Ο Παρασκευάς Άντζας, με καριέρα στον Ολυμπιακό και στην Εθνική Ομάδα, υπέκυψε έπειτα από μακροχρόνια μάχη που έδινε με τη νόσο ALS. Η πλαγία αμυοτροφική σκλήρυνση (ALS) είναι μια νευροεκφυλιστική ασθένεια που καταστρέφει τους κινητικούς νευρώνες προκαλώντας μυϊκή αδυναμία, παράλυση και τελικά αναπνευστική ανεπάρκεια.
Πρόκειται για μια πάθηση που έγινε ευρέως γνωστή μέσω του Στίβεν Χόκινγκ, ωστόσο τα τελευταία χρόνια ήρθε στο προσκήνιο η σύνδεσή της με το ποδόσφαιρο και αφορμή στάθηκαν οι δεκάδες θάνατοι ποδοσφαιριστών στην Ιταλία. Δεν είναι τυχαίο ότι στη γειτονική χώρα τής έδωσαν μια παράλληλη ονομασία, «νόσο των ποδοσφαιριστών» ή «νόσο της Serie A», και αυτό διότι πάνω από 50 Ιταλοί πρώην επαγγελματίες ποδοσφαιριστές έχουν πεθάνει από ALS τις τελευταίες δεκαετίες. Ο χαμός του Παρασκευά Άντζα έφερε στο προσκήνιο μια ασθένεια που στην Ελλάδα θεωρείται σχεδόν άγνωστη. Και όσο κι αν αυτό μοιάζει θετικό καθώς θεωρητικά δεν υπάρχουν στην Ελλάδα πολλοί ασθενείς, προκαλεί προβληματισμό η παντελής έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τη συγκεκριμένη νόσο και κυρίως πώς μπορεί να μετεξελιχθεί ένα φαινόμενο συνεχόμενων τραυματισμών στο κεφάλι, όπως συμβαίνει πολύ συχνά στους ποδοσφαιριστές. Αν και η ακριβής αιτία παραμένει αντικείμενο συνεχιζόμενης ιατρικής έρευνας, υπάρχει μια αλληλουχία γεγονότων που συνδέει τη διάσειση με την τραυματική εγκεφαλοπάθεια και το ALS.
Για το συγκεκριμένο ζήτημα μίλησε στον ρ/σ 105,5 Στο Κόκκινο ο Γεώργιος Κακαβάς, κάτοχος διδακτορικού διπλώματος (PhD), υπεύθυνος στη FIFA για την επιτήρηση και καταγραφή των τραυματισμών στο κεφάλι, μέλος της επιτροπής αποκατάστασης της ESSKA, αλλά και επικεφαλής του έργου για την Υγεία του Εγκεφάλου στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου. «Έχουμε ερωτήματα σχετικά με τα σπορ επαφής και τους τραυματισμούς στο κεφάλι. Γι’ αυτό υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και η FIFA έχει σχηματίσει μια δύναμη κρούσης ώστε να ξεκινήσει να βγάζει κλινικές οδηγίες και να ενημερώνει τον κόσμο για τη διάσειση στο ποδόσφαιρο. Τι είναι η διάσειση; Ένας τραυματισμός στο κεφάλι που δυστυχώς δεν φαίνεται σε εξετάσεις. Γι’ αυτό δημιουργήθηκαν από τη FIFA κλινικά ερωτηματολόγια ώστε να βοηθήσουν γιατρούς και προπονητές. Οι πολλές διασείσεις οδηγούν σε μία πάθηση που ονομάζεται τραυματική εγκεφαλοπάθεια και θεωρείται ο πρόδρομος του ALS. Μια διάσειση μπορεί να συμβεί στον καθένα, αλλά στα αθλήματα με επαφή τα ποσοστά έχουν μεγαλώσει πολύ. Στην Αμερική ειδικά η παιδιατρική διάσειση είναι μια μικρή υγειονομική κρίση αυτή τη στιγμή. Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για παιδιά, για έναν εγκέφαλο που δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως, η νευροπλαστικότητά του δεν είναι σωστή, άρα οποιοσδήποτε τραυματισμός που δεν θα τύχει σωστής διάγνωσης σημαίνει ότι θα έχουμε έναν ενήλικο με προβλήματα».
Οι πολλές διασείσεις που προέρχονται από χτυπήματα στο κεφάλι, αν δεν διαγνωστούν σωστά, μπορεί να μετεξελιχθούν σε τραυματική εγκεφαλοπάθεια που μπορεί να μετεξελιχθεί σε ALS, όπως εξηγεί ο καθηγητής. «Υπάρχει μια αιτιότητα που προσπαθούν ερευνητικά να τη στηρίξουν. Οι έρευνες είναι διφορούμενες. Κάποιες έρευνες δείχνουν σχέση με το ALS και τα αθλήματα επαφής και κάποιες άλλες λένε ότι μπορεί, ότι έχει μικρή σχέση, αλλά αν δούμε την αλυσίδα των γεγονότων, το μονοπάτι οδηγεί... Έχουμε το παράδειγμα των Ιταλών παικτών, στην Ιταλία καταγράφουν τους τραυματισμούς, γι’ αυτό και έχουμε τα συγκεκριμένα στοιχεία, κάτι που θέλει να κάνει και η FIFA. Σε εμάς, προφανώς, δεν γίνεται. Και έχει ξεκινήσει άλλη μία μεγάλη καμπάνια στη FIFA και είμαι υπεύθυνος σε αυτή την καμπάνια για την Ελλάδα. Στην Αγγλία έχουν απαγορεύσει τις κεφαλιές στις προπονήσεις για παιδιά μικρότερα των 13 ετών. Όπως και η Αμερικανική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου το έχει εφαρμόσει στις ηλικίες μέχρι 16 ετών. Πρώτα πρέπει να καταλάβουμε το πρόβλημα και έπειτα να προτείνουμε λύσεις. Αυτό στην Ελλάδα δεν έχει γίνει, δεν γνωρίζω γιατί είμαστε τόσο πίσω, η υγεία των παικτών είναι προτεραιότητα στο εξωτερικό, γίνονται εξειδικευμένα συνέδρια και δεν μπορείς να πεις ότι “δεν ήξερα”. Σε χώρες του εξωτερικού υπάρχουν πολλές παρεμβάσεις που πρέπει να εφαρμοστούν. Το λιγότερο που μπορεί να γίνει για τους παίκτες που φεύγουν και ήταν είδωλα με τις ομάδες τους και την Εθνική Ομάδα είναι η Πολιτεία να κάνει κάτι, έστω μια καμπάνια ευαισθητοποίησης, μέσω των σχολείων και των θεσμικών φορέων του ποδοσφαίρου».
