Την ώρα που το γυναικείο ποδόσφαιρο βρίσκεται σε αδιανόητη άνθηση παγκοσμίως και τα στάδια γεμίζουν από χιλιάδες οπαδούς που δημιουργούν εντυπωσιακά sold out σε διεθνείς αγώνες, υπάρχουν κάποιες ποδοσφαιρίστριες που μάχονται για την ύπαρξή τους και αυτή είναι η μεγαλύτερη μάχη απέναντι σε αυταρχικά πολιτικά πλαίσια.
Μια τέτοια ομάδα, διαφορετική από όλες τις άλλες, μια ομάδα που ανασυντάχθηκε από τις στάχτες της είναι η Afghan Woman United. Η ομάδα Αφγανών διεθνών ποδοσφαιριστριών που βρέθηκαν εξόριστες σε διάφορες χώρες της Δύσης μετά την επικράτηση των Ταλιμπάν στην πατρίδα τους παλεύουν να αναγνωριστούν επίσημα, με τη FIFA να κάνει το πρώτο βήμα αλλά όχι και το οριστικό προς αυτή την κατεύθυνση.
«Όταν οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία το 2021, ήθελα να πεθάνω» θυμάται η Μανούζ Νούρι. Τέσσερα χρόνια αργότερα η Αφγανή ποδοσφαιρίστρια ξαναφόρεσε την ποδοσφαιρική της εμφάνιση και συμμετείχε σε ένα μίνι τουρνουά στο Μαρόκο μαζί με άλλες εξόριστες συμπαίκτριές της.
Πριν ενταχθεί στην ομάδα των Αφγανών προσφύγων η 22χρονη έπαιξε στην Εθνική Ομάδα της χώρας της ενώ ήταν φοιτήτρια αθλητικής διοίκησης. Μάλιστα, χρειάστηκε να ξεπεράσει την πίεση των αδελφών της για να καταφέρει να αγωνιστεί.
Αλλά από τότε που κατέλαβαν την Καμπούλ οι Ταλιμπάν απαγόρευσαν στις γυναίκες να προπονούνται ή να εκπροσωπούν τη χώρα τους σε όλα τα αθλήματα, ενώ τις απέκλεισαν από τα πανεπιστήμια και σε μεγάλο βαθμό από την αγορά εργασίας, σ’ ένα «απαρτχάιντ των φύλων», σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Από το 2007
Η πρώτη Εθνική Ομάδα Ποδοσφαίρου Γυναικών του Αφγανιστάν ιδρύθηκε το 2007, σε μια περίοδο σχετικής ανασυγκρότησης της χώρας. Για χρόνια αποτέλεσε σύμβολο προόδου και γυναικείας χειραφέτησης, με παίκτριες που προπονούνταν συχνά υπό απειλές, με καλυμμένα πρόσωπα και χωρίς θεατές και έδιναν μάχες για ίσα ατομικά δικαιώματα με τους άντρες.
Το 2018 οι αποκαλύψεις για σεξουαλική κακοποίηση παικτριών από τον τότε πρόεδρο της αφγανικής ομοσπονδίας Keramuddin Karim συγκλόνισαν τον κόσμο. Η FIFA τον απέβαλε ισόβια και οι γυναίκες της ομάδας, με επικεφαλής την Khalida Popal, άνοιξαν έναν νέο δρόμο. Όχι μόνο για το ποδόσφαιρο, αλλά για τη δικαιοσύνη.
Ολα κατέρρευσαν τον Αύγουστο του 2021. Με την επάνοδο των Ταλιμπάν οι γυναίκες αποκλείστηκαν από κάθε αθλητική δραστηριότητα. Οι παίκτριες αναγκάστηκαν να καταστρέψουν τις φανέλες τους, να σβήσουν φωτογραφίες, να κρυφτούν. Με τη βοήθεια διεθνών οργανώσεων και πρώην παικτριών που ζούσαν στην Ευρώπη κατάφεραν να διαφύγουν από τη χώρα.
Για να το πετύχουν, χρειάστηκε να φτάσουν πολύ κοντά στον θάνατο. Η Εθνική Γυναικών έφυγε από τη χώρα ουσιαστικά δραπετεύοντας και μόλις 48 ώρες αργότερα 180 συμπατριώτες τους που προσπάθησαν να διαφύγουν με τον ίδιο τρόπο βρήκαν τραγικό θάνατο από το καθεστώς.
Η νέα τους έδρα έγινε η Μελβούρνη και το 2022 οι ίδιες γυναίκες δημιούργησαν την Afghan Women United. Στην αρχή έπαιζαν σε τοπικά πρωταθλήματα της Αυστραλίας, αλλά σταδιακά εξελίχθηκαν σε κάτι πολύ ευρύτερο: σε ένα παγκόσμιο σύμβολο ελευθερίας και αντοχής.
«Δεν παίζουμε απλώς ποδόσφαιρο. Παίζουμε για να θυμίσουμε στον κόσμο ότι υπάρχουμε» λέει η αρχηγός της ομάδας Fatima Haidari. «Η ομάδα μας είναι το Αφγανιστάν που δεν υποτάχθηκε».
Πιέσεις στη FIFA
Η FIFA, ύστερα από έντονες πιέσεις ακτιβιστών, ανακοίνωσε τον Μάιο του 2025 μια ειδική πρωτοβουλία: το πρόγραμμα «Strategy for Action for Afghan Women’s Football», που επιτρέπει τη συμμετοχή των εξόριστων παικτριών σε διεθνείς διοργανώσεις υπό την ουδέτερη ονομασία Afghan Women United.
Κάπως έτσι, πριν από λίγες εβδομάδες και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο η ομάδα συμμετείχε στο FIFA Unites: Women’s Series, ένα διεθνές τουρνουά στο Μαρόκο. Ήταν η πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια που η σημαία του Αφγανιστάν (σ.σ.: η τρίχρωμη μαύρο-κόκκινο-πράσινο) εμφανίστηκε ξανά σε γήπεδο και συγκεκριμένα σε διοργάνωση υπό τη σκέπη της FIFA.
Στην πρεμιέρα η AWU ηττήθηκε με 6-1 από το Τσαντ, αλλά πέτυχε ιστορικό γκολ με πέναλτι της Manoozh Noori. Λίγες μέρες αργότερα σημείωσε τη μεγαλύτερη νίκη στην ιστορία του αφγανικού γυναικείου ποδοσφαίρου επικρατώντας 7-0 της Λιβύης.
«Το σκορ δεν έχει σημασία» δήλωσε η προπονήτρια Halima Waseeq. «Το γεγονός ότι μπορούμε να παίξουμε ξανά, να τραγουδήσουμε τον ύμνο μας χωρίς φόβο είναι η πραγματική μας νίκη».
Η Afghan Women United δεν έχει πίσω της κάποια επίσημη ομοσπονδία. Η Αφγανική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (AFF) ελέγχεται από τους Ταλιμπάν και δεν επιτρέπει τη συμμετοχή γυναικών. Έτσι, η FIFA αρνείται να την αναγνωρίσει ως Εθνική Ομάδα με την τυπική έννοια. Παρ’ όλα αυτά, η AWU φέρει όλα τα σύμβολα του ελεύθερου Αφγανιστάν και αναγνωρίζεται ανεπίσημα από δεκάδες ομοσπονδίες και διεθνείς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Και ντοκιμαντέρ
Η ομάδα έχει αποκτήσει τεράστια απήχηση στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ ήδη σχεδιάζεται ντοκιμαντέρ με τίτλο «Playing for Freedom». Παράλληλα, οργανώσεις όπως η Human Rights Watch χαρακτηρίζουν την επιστροφή της «νίκη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απέναντι στον φανατισμό».
Η Afghan Women United είναι κάτι περισσότερο από ποδοσφαιρική ομάδα. Είναι η ζωντανή συνέχεια ενός έθνους που δεν παραδόθηκε. Ένα σύνολο γυναικών που έχασε την πατρίδα του, αλλά κράτησε την ταυτότητά του μέσα από ένα παιχνίδι. «Το ποδόσφαιρο μας έσωσε. Μας έδωσε ξανά όνομα, σημαία, φωνή» λέει η Popal. «Όσο παίζουμε, το Αφγανιστάν των γυναικών θα υπάρχει».
Κάθε πάσα, κάθε γκολ, κάθε δάκρυ χαράς στο γήπεδο του Μαρόκου δεν είναι απλώς αγώνας αλλά μια πράξη ελευθερίας απέναντι στο σκοτάδι που προσπάθησε να εξαφανίσει τόσο την αθλητική όσο και τη θηλυκή τους υπόσταση.
