Της Ρένας Δούρου, περιφερειάρχη Αττικής
Το 1951 οι δήμοι και οι επικεφαλής των τοπικών κοινοτήτων της Ευρώπης συγκροτούσαν το Συμβούλιο Κοινοτήτων της Ευρώπης, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του Ζαν Μονέ και του Ρομπέρ Σουμάν, που άνοιγε τον δρόμο στο πρωτόγνωρο ευρωπαϊκό εγχείρημα, βάζοντας τέλος σε ένα συγκρουσιακό ευρωπαϊκό παρελθόν που είχε αιματοκυλήσει τη Γηραιά Ήπειρο.
«Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εκπροσωπεί την πιο ξεχωριστή πολιτική περιπέτεια του ανθρωπίνου πνεύματος» παρατηρούσε χαρακτηριστικά ο Αλτιέρο Σπινέλι. Σήμερα οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι εκείνες που σηκώνουν το βάρος της διαχείρισης της ευθύνης του προσφυγικού / μεταναστευτικού φαινομένου - και αυτό χωρίς να διαθέτουν τους ανάλογους πόρους ή το απαραίτητο, σαφές θεσμικό πλαίσιο.
Συγκεκριμένα, λόγω της ιδιαίτερης φύσης τους - αποτελούν τις βαθμίδες διακυβέρνησης που βρίσκονται εγγύτερα στους πολίτες και τα προβλήματά τους-, οι δήμοι και οι κοινότητες μπορούν, ειδικά σήμερα, περίοδο ανόδου του λαϊκισμού, να αποτελέσουν προπύργια τόσο για την ενίσχυση της τοπικής δημοκρατίας όσο και για την αντιμετώπιση φαινομένων ξενοφοβίας και κοινωνικού αποκλεισμού.
«Η Ευρώπη οφείλει να είναι υποδειγματικά δημοκρατική, οφείλει να σέβεται υποδειγματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα» παρατηρούσε διορατικά πριν από αρκετές δεκαετίες, η πρώτη πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επιζήσασα του Άουσβιτς, ένα σύμβολο της δημοκρατίας και του αγώνα κατά του φασισμού, η Σιμόν Βέιγ.
Αυτό ακριβώς το στοίχημα βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο ενός ευρωπαϊκού δημόσιου διαλόγου. Ενός διαλόγου που οριοθετείται από τον Ευρωπαϊκό Χάρτη της Τοπικής Αυτονομίας του 1985 και το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για την Περιφερειακή Δημοκρατία, του 2009. Ενός δημόσιου διαλόγου που αναπτύσσεται στο πλαίσιο της Επιτροπής Περιφερειών της Ε.Ε. αλλά και σε εκείνο του Κογκρέσου των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, που αναλύει συστηματικά τις σύγχρονες τάσεις της Περιφερειοποίησης στα κράτη - μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης. Όπως έκανε με τη δημοσιοποίηση, πριν από δύο χρόνια, της σχετικής Μελέτης της Ομάδας των Εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Χάρτας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Στη χώρα μας αυτός ο διάλογος βρίσκεται δυστυχώς ακόμη σε εμβρυακή μορφή. Όμως άμεσα πρέπει να λάβει τη σημασία και τη σπουδαιότητα που του αναλογεί. Να γίνει δηλαδή κτήμα των πολιτών και όχι κάποιων τεχνοκρατών ή επαϊόντων. Γιατί, για να παραφράσω μια γνωστή ρήση, η τοπική δημοκρατία είναι πάρα πολύ σπουδαία υπόθεση για να την αφήσουμε αποκλειστικά στα χέρια “ειδικών” και κάποιων αιρετών.
Στο πλαίσιο αυτού του υπό εξέλιξη διαλόγου η Περιφέρεια Αττικής επιχειρεί να οικοδομήσει ένα νέο πρότυπο άσκησης χρηστής διοίκησης, έχοντας να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες, δομικές παθογένειες και παγιωμένες νοοτροπίες. Απέναντι σε αυτά τα χρόνια προβλήματα η διοίκηση της Περιφέρειας Αττικής προτάσσει την πολιτική της βούληση για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος στη βάση των αρχών της τήρησης της νομιμότητας, της αποτελεσματικότητας, της αξιοκρατίας, της διαφάνειας, της συμμετοχικότητας. Της ενίσχυσης, δηλαδή, της δημοκρατικής νομιμοποίησης ως εχέγγυου και απάντησης στην κρίση δημοκρατίας που βιώνουμε σήμερα στην Ευρώπη.
Στην Περιφέρεια Αττικής οικοδομούμε αυτό το πρότυπο ως εξής:
* Με τη συμμετοχή μας ως μοναδικού φορέα της Ελληνικής Πολιτείας στο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα «σύμφωνα ακεραιότητας» για την πάταξη της διαφθοράς κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων.
* Με την ανάπτυξη ενός πρωτοποριακού συστήματος πολυκαναλικής εξυπηρέτησης των πολιτών με έμφαση στην παροχή ψηφιακών υπηρεσιών και συστήνουμε διεύθυνση εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων για τη βελτίωση των παρεχομένων από εμάς υπηρεσιών.
* Με τη δημιουργία νέων δεδομένων στις δημόσιες συμβάσεις, με ηλεκτρονικές διαδικασίες, με υψηλά ποσοστά έκπτωσης και με υγιή ανταγωνισμό - κάτι που ενοχλεί ορισμένους, όπως φάνηκε πρόσφατα, με την έκδοση συντεχνιακών ανακοινώσεων.
* Με τη σύσταση του Κέντρου Logistics για την ορθολογική διαχείριση της παροχής ειδών πρώτης ανάγκης σε πρόσφυγες και ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.
* Με τη συμμετοχή της Περιφέρειας Αττικής σε πιλοτικό πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για την ενίσχυση του Εσωτερικού Ελέγχου στην Περιφέρεια.
* Με την καταγραφή, την ομογενοποίηση και την κωδικοποίηση όλων των αρμοδιοτήτων της Περιφέρειας και τη μείωση των απαιτούμενων υπογραφών για την έκδοση των διοικητικών πράξεων - προσαρμόζοντας κατάλληλα τον οργανισμό εσωτερικής υπηρεσίας για την ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
* Με την εκπόνηση μελέτης ιεράρχησης και προτεραιοποίησης των αντιπλημμυρικών έργων στην Αττική -ξεκινήσαμε τις διαδικασίες μελέτης ή κατασκευής έργων διευθέτησης όλων των ρεμάτων που αποτυπώνονται στο Ρυθμιστικό της Αθήνας.
* Με την τροποποίηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης των Αποβλήτων της Αττικής στη βάση των αρχών της κυκλικής οικονομίας, της ανακύκλωσης, της επανάχρησης, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, βάζοντας τέλος στον αναχρονισμό των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων, που κοστίζουν στον σκληρά φορολογούμενο πολίτη χιλιάδες ευρώ σε πρόστιμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
* Και με πολλές άλλες καθημερινές αποφάσεις και ενέργειες.
Με τον τρόπο αυτόν, με συγκεκριμένα έργα και όχι ευχολόγια, η Περιφέρεια Αττικής εκπληρώνει την αποστολή της συμβάλλοντας στον διάλογο για τη νέα δομή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και σε εκείνο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση - εχέγγυο της Ευρώπης του αύριο.
