Έχουμε χορτάσει από "τελικά σχέδια" ανάπλασης του αθηναϊκού χώρου, που στην πορεία είτε δεν τελειώνουν είτε αποδεικνύονται ατελή: Οπότε το εμβόλιμο ερωτηματικό στον τίτλο του κειμένου απλώς εκφράζει την ιστορική δυσπιστία και τον σκεπτικισμό που διακατέχει τα μεγάλα παιδιά...
Παρ' όλα αυτά, το νέο σχέδιο για την Αθήνα αποτελεί κάτι σπέσιαλ όταν εμφανίζεται αμέσως μετεκλογικά και ενώ πολλά αθηναϊκά ζητήματα τέθηκαν στην προηγηθείσα προεκλογική περίοδο: Υποψιάζοντας κάθε νοήμονα πολίτη για το κατά πόσον αποτελεί εφεύρημα μιας παρατεταμένης, αν και ανομολόγητης από τους κυβερνητικούς παράγοντες, προεκλογικής περιόδου.
Στο νέο σχέδιο η απαρίθμηση 7 «στρατηγικών στόχων», 18 αξόνων και 64 προτεινόμενων ενεργειών για την Αθήνα έχει κάτι το πληθωριστικό ώστε να μου θυμίζει μια ξεκαρδιστική ατάκα κάποιου παλιόφιλου εναντίον των θυελλωδών μεταπολιτευτικών συζητήσεων, οι οποίες αναφέρονταν "σε 15 άξονες και καμιά δεκαριά επίπεδα", σύμφωνα με μια αλλόκοτη σχηματοποίηση των θεμάτων...
Παρ' όλα αυτά θα ήταν άδικο το να θεωρήσουμε ότι το νέο σχέδιο δεν διακατέχεται από μια λογική. Που δεν είναι καθόλου πρωτότυπη, καθώς η βασική στόχευσή της αφορά την επανακατοίκηση και ενδυνάμωση του αθηναϊκού κέντρου.
Η συγκεκριμένη «στοχοθεσία» προσδιορίζεται θετικά, αλλά όχι και αρνητικά -πράγμα που μας βάζει στον πειρασμό να αναζητήσουμε το επίδικο της όλης υπόθεσης. Και τούτο γιατί ο αγώνας για την αναβίωση, επαναλειτουργία και αναβάθμιση του κέντρου δεν είναι καθόλου «κοινής αποδοχής». Αντίθετα συγκρούεται με την τάση της χαοτικής διάχυσης του αστικού σχηματισμού.
Είναι ένας αγώνας εναντίον αστικών φαινομένων που κατά καιρούς ονοματίστηκαν από την εμπειρία του Λος Άντζελες -Losangelization!- ή άλλοτε εισέπραξαν τον πιο «αστρονομικό χαρακτηρισμό» του "αστικού big bang".
Οι δυσλειτουργίες και δυσμορφίες της χαοτικής αστικής επέκτασης καταγγέλθηκαν από πολεοδόμους, ακτιβιστές και πολιτικούς, ακόμη και την εποχή που στο νεοελληνικό οικιστικό υποσυνείδητο κυριαρχούσε η φαντασίωση της αστικής μονοκατοικίας με κήπο: Η φαντασίωση που, αν υλοποιούνταν, θα μετέτρεπε σε ενιαίο οικιστικό χώρο το τρίγωνο Αθήνα - Χαλκίδα - Κόρινθο, πραγματώνοντας τις φουτουριστικές εκτιμήσεις του Δοξιάδη...
Πριν από λίγο καιρό, ενώ μαινόταν η «κρίση» και η δημόσια συζήτηση για το μέλλον της Αττικής ήταν σαφώς ελλειμματική, ο Γιάννης Πολύζος, ως επικεφαλής του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αττικής, είχε θέσει το ζήτημα του συμμαζέματος των χρήσεων στον αστικό χώρο, με στόχο την αποτροπή της άτακτης αστικής διάχυσης... Όμως αυτή η οπωσδήποτε ορθολογική απαίτηση από τη σκοπιά μιας «αντικειμενικής πολεοδομίας» θα συναντούσε κάποια στιγμή την αντιπαλότητα του οικοπεδικού λόμπυ, που ενδιαφέρεται πρωτίστως για τη μεγέθυνση των αξιών της περιαστικής γης ....
Θέλω να πω με όλα αυτά ότι οι χωροταξικές ρυθμίσεις προϋποθέτουν χωρο-ταξικές προσεγγίσεις των προβλημάτων. Και φυσικά χωρο-ταξικούς αγώνες.
