Συνέντευξη στους Μιακέλα Μπόντζι και Ντανιέλα Πρετζιόζι*
Τα τελευταία χρόνια, και με μεγαλύτερη δύναμη και συχνότητα τους τελευταίους μήνες, η Μπάρμπαρα Σπινέλι, διανοούμενη και αρθρογράφος της La Repubblica, εμπνεύστηκε ένα κίνημα για μια διαφορετική Ευρώπη από αυτή της λιτότητας, που τις τελευταίες εβδομάδας κατέληξε στην πρόταση, μαζί με τον Καμιλέρι, τον Ρεβέλι, τον Γκαλίνο, τον Βιάλε και τον Φλόρες ντ'Αρκάις, σε ένα ενωτικό ψηφοδέλτιο με τον Τσίπρα, τον ηγέτη της ελληνικής αριστεράς που σήμερα τίθεται στην κεφαλή του κινήματος. Σε αυτό το κάλεσμα προχθές ο Τσίπρας απάντησε «ναι».
Το κάλεσμα σας «για ένα ψηφοδέλτιο Τρίπρα» συμπεριλαμβάνει ένα αποφασιστικό αίτημα ευρωπαϊσμού, αλλά εναντίον της λιτότητας. Αυτούς τους μήνες αντίθετα σε όλη την Ευρώπη, και στην Ιταλία, στην κοινωνία των πολιτών αυξάνονται οι πιέσεις εναντίον του ευρώ, σε αντιπαράθεση με τον κομφορμισμό της λιτότητας των «μεταρρυθμιστών». Τι σας κάνει να πιστεύετε ότι το ψηφοδέλτιό σας μπορεί να έχει μια ευρεία συναίνεση;
Με κάνει τα το σκεφτώ κυρίως μια βεβαιότητα: ανάμεσα στους εξαγριωμένους που είναι εναντίον του ευρώ και τους κομφορμιστές της λιτότητας δεν υπάρχει το τίποτα. Δεν βασιλεύουν μόνο η παράδοση και η παραίτηση. Αυτό θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι δύο ομάδες, εκείνη του «όχι» και εκείνη του «ναι», αλλά και οι δύο ψεύδονται. Δεν είναι αλήθεια ότι «σε όλη την Ευρώπη» υπάρχουν μόνο αυτοί, απλοί στην ακινησία τους. Ανάμεσα στους συνενόχους βάζω και το Δημοκρατικό Κόμμα. Ανάμεσα στο «όχι» και στο «ναι» υπάρχει μια Ιταλία που θέλει να μείνει στην Ευρώπη, αλλά και να την αλλάξει ριζοσπαστικά. Που υποφέρει τρομερά από την κρίση, αλλά και που ξέρει ότι μόνο στην Ευρώπη θα νικήσει. Είναι οι «ανυπάκουοι ευρωπαϊστές» και κατά βάθος οι πραγματικοί ευρωσκεπτικιστές είναι αυτοί. Ο σκεπτικιστής δεν ικανοποιείται από τη φαινομενικότητα, ούτε από το status quo. Θέλει να δημιουργήσει μια νέα τάξη. Μια νέα τάξη στην Ευρώπη σημαίνει μια Ομοσπονδία όπου δεν θα θυσιαστεί κανένα κράτος, δεν θα απειληθεί με απομάκρυνση εάν δεν υποκύψει στις συνταγές, μεταξύ των άλλων χρεοκοπημένες, των παραμέτρων του Μάαστριχτ και του Fiscal Compact. Παρόλο που δεν το λέει καθαρά ο ανυπάκουος ευρωπαϊστής καταλαβαίνει ότι το ευρώ είναι χρεωκοπημένο εάν δεν οικοδομηθεί διαμέσου ενός νέου Συντάγματος που θα το κάνουν οι αντιπρόσωποι των λαών, μια Ευρώπη που δεν θα μετρά πια η σχέση δύναμης ανάμεσα στο κάθε Κράτος. Όταν μετρά μόνο η ισορροπία ανάμεσα στις εθνικές δυνάμεις είναι αναπόφευκτο να κυριαρχήσει ο ισχυρότερος, όπως συνέβαινε στην ήπειρό μας μέχρι το 1945.
Στο κάλεσμά σας υποδεικνύεται μια τοποθέτηση στο Ευρωκοινοβούλιο, το GUΕ, την ομάδα της ευρωπαϊκής αριστεράς. Ο Βέντολα θεωρεί αυτό το όριο «ασφυξία», μια μείωση του πολιτικού εύρους της υποψηφιότητας του Τσίπρα, που μπορεί να φιλοδοξήσει να κινητοποιήσει ακόμη και άτομα και δυνάμεις εκτός του παραδοσιακού φράκτη της ριζοσπαστικής αριστερά. Ποια είναι η γνώμη σας;
Σαν πρώτο πράγμα θα υπογραμμίσω ότι δεν μου φαίνεται να υπάρχει ομοφωνία με τις θέσεις του Βέντολα. Η Αριστερά Οικολογία Ελευθερία είναι διαιρημένη. Στο κάλεσμα μιλάμε για τοποθέτηση στη GUE γιατί η πρωτοβουλία, ενωμένη γύρω από την εμβληματική μορφή του Τσίπρα, έλαβε υπόψη της ότι ο ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί τμήμα της Ευρωπαϊκής Ενωμένης Αριστεράς και επιλέχθηκε σαν υποψήφιος της τελευταίας στο συνέδριο του Δεκεμβρίου στη Μαδρίτη. Σας καλώ να διαβάσετε με προσοχή την επιστολή με την οποία ο Τσίπρας στηρίζει την ιταλική πρωτοβουλία. Καταρρίπτεται οποιαδήποτε αναφορά τοποθέτησης στην ομάδα του GUE. Ο στόχος είναι να είμαστε με τον Τσίπρα στην Ευρώπη, να ανοίξουμε τις πόρτες σε ανεπανάληπτες συμμαχίες στο Στρασβούργο, να μην καταδικαστούμε στις «πλατιές συμμαχίες» και εκεί. Το εργαλείο για να πετύχουμε αυτό τον στόχο είναι ξεκάθαρα υπογραμμισμένο στη επιστολή: «Μόνο εάν κάνουμε όλοι μαζί ένα βήμα πίσω θα κάνουμε όλοι μαζί πολλά βήματα μπροστά». Η λέξη κλειδί που χρησιμοποιεί στο μήνυμα προς την Αριστερά Οικολογία Ελευθερία είναι η «ταπεινότητα». Αυτό ανοίγει νέους χώρους στη συμμετοχή όλων των κινημάτων, πολιτών, κομμάτων, ατόμων, που δεν αναγνωρίζονται αναγκαία στο GUE. Είναι η προσωπική μου γνώμη: εγώ, για παράδειγμα, δεν αναγνωρίζομαι στο GUE. Την ίδια στιγμή εάν επιλέξω τον Τσίπρα δεν μπορώ να χρησιμοποιώ το όνομά του όπως μου αρέσει, για να πάω μετά σε κοινοβουλευτικές ομάδες που θα είναι εχθρικές στον υποψήφιο που επέλεξα.
Λοιπόν για την Αριστερά Οικολογία Ελευθερία θα ήταν ανέφικτο, αφού ζήτησε, και όχι από σήμερα, να συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα και να φέρει μέσα σε αυτό τον αγώνα εναντίον της λιτότητας, με συνέπεια με την, προς το παρόν κατεψυγμένη, πολιτική του τοποθέτηση στην κεντροαριστερά. Υπάρχει κάποια πιθανότητα να υπάρξει ένα βήμα πλησιάσματος ανάμεσα σε εσάς και την Αριστερά Οικολογία Ελευθερία;
Γιατί ανέφικτο; Κατά τη γνώμη μου η Αριστερά Οικολογία Ελευθερία θα χτυπήσει πάνω σε ένα τοίχο εάν κάνει ένα ξεχωριστό ψηφοδέλτιο από το δικό μας, υπέρ του Σουλτς και ελπίζοντας να μπει στην σοσιαλιστική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πρώτον γιατί ο Σουλτς έχει οπτικές που δεν είναι νεωτεριστικές για τη λιτότητα, και στοχεύει σε μια Grosse Koalition, στο Στρασβούργο, όμοια με αυτή που ολοκληρώθηκε στη Γερμανία. Δεύτερον γιατί στην Ιταλία υπάρχει ένα όριο εισόδου αρκετά υψηλό, στο 4%, που δυστυχώς κανένα κόμμα δεν το αμφισβητεί. Αυτό σημαίνει ότι θα αποτύχει το ψηφοδέλτιο της Αριστεράς Οικολογίας Ελευθερίας και επίσης το δικό μας, αφού σε πολλά σημεία είμαστε σύμφωνοι. Ωραίο αποτέλεσμα θα ήταν. Το ψηφοδέλτιο της Αριστεράς Οικολογίας Ελευθερίας για τις ευρωεκλογές αποτελεί μια μορφή δολοφονίας – αυτοκτονίας.
Αντίθετα εσείς δεν βλέπετε τον κίνδυνο το ψηφοδέλτιο του Τσίπρα, από τις προσωπικότητες και τους πολιτικούς χώρους που περιλαμβάνει, να επαναπροτείνει το πλαίσιο της Πολιτικής Επανάστασης και το ψηφοδέλτιο του Αντόνιο Ινγκρόια, που είχε ένα εκλογικό αποτέλεσμα σε χαμηλότερα επίπεδα από οποιαδήποτε προσδοκία;
Δεν βλέπω αυτόν τον κίνδυνο, εάν καταφέρουμε να είμαστε προσεκτικοί και εάν μείνουμε πιστοί σε αυτό που ζητούν οι χιλιάδες άνθρωποι που υπέγραψαν [το κάλεσμα]. Το ψηφοδέλτιο είναι επίτηδες ανεξάρτητο από τα κόμματα, που δεν είναι συνιδρυτικά μέλη και δεν κάθονται στη θέση του σκηνοθέτη. Συμμετέχουν στο σχέδιο του Μανιφέστου και η διαφορετικότητά τους αποτελεί την ντε φάκτο εγγύηση ότι δεν θα επαναληφθεί η εμπειρία της Πολιτικής Επανάστασης. Εμείς απευθυνόμαστε σε όλους τους ευρωπαϊστές που είναι δυσαρεστημένοι με το status quο: στα άτομα, τα κινήματα, τις επιτροπές βάσεις, τη μεγάλη ομοσπονδιακή κουλτούρα, τους οικολόγους και επίσης στην ριζοσπαστική αριστερά.
Μα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσετε το σαγηνευτικό ανταγωνισμό, στην Ιταλία, ενός αντιευρωπαϊκού κινήματος, αλλά όχι της δεξιάς, όπως αυτό των «Πέντε Αστέρων»…
Είμαι πεισμένη ότι στο «Κίνημα Πέντε Αστέρων» υπάρχουν και οι δύο τάσεις, η τάση που θέλει να βγει από την Ευρώπη και καλλιεργεί όνειρα πλήρους αυταπάτης για επιστροφή στις απόλυτες εθνικές κυριαρχίες και μια τάση που μοιάζει πολύ με εμάς, που είναι από ανυπάκουους ευρωπαϊστές. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι το «Κίνημα των Πέντε Αστέρων» είναι μονολιθικό. Πράγμα που ο Γκρίλο το ξέρει πάρα πολύ καλά.
Πως θα επιλέξετε τα άτομα του ψηφοδελτίου;
Θα λάβουμε υπόψη μας, υποθέτω, τη τεράστια διαφορετικότητα των κινημάτων και της γνώμες που σας ανέφερα προηγούμενα.
*Δημοσιεύτηκε στην ιταλική εφημερίδα «Μανιφέστο» στις 26/1/2014
Μετάφραση – Απόδοση: Αργύρης Παναγόπουλος
