Στην τελική ευθεία μπήκαν χθες οι διαπραγματεύσεις για τον δεύτερο πυλώνα της τραπεζικής ένωσης στην ειδική συνεδρίαση που έκαναν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης. Σήμερα τη σκυτάλη θα πάρουν οι υπουργοί Οικονομικών όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ την Παρασκευή το θέμα θα βρεθεί στο τραπέζι της συνόδου κορυφής.
Υποτίθεται ότι, μετά τις δραματικές διασώσεις χρεωκοπημένων τραπεζών στην Ευρώπη -από τη γερμανική Hypo Real Estate και τη βρετανική Royal Bank of Scotland, μέχρι την ολλανδική Dexia και την ισπανική Bankia-, που στοίχισαν τρισεκατομμύρια στους φορολογούμενους της Ευρώπης, τα κράτη μέλη της Ε.Ε. αποφάσισαν να στήσουν ένα ευρωπαϊκό δίχτυ ασφαλείας για να «μην επαναληφθεί το δράμα», που το πληρώνουν ακόμη, κάποιες χώρες με Μνημόνια, λιτότητα και έκρηξη της ανεργίας.
Ο πρώτος πυλώνας της τραπεζικής ένωσης ψηφίστηκε μετά από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις και βεβαίως με τους συνήθεις συμβιβασμούς. Από τον Νοέμβριο του 2014 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα στήσει τον εποπτικό μηχανισμό που θα αναλάβει να ελέγχει τα καμώματα των 128 «συστημικών» τραπεζών της Ευρωζώνης -στην Ελλάδα είναι το κουαρτέτο της Εθνικής, της Alpha, της Πειραιώς και της Eurobank. Και μέχρι τότε θα κάνει τα δικά της τεστ αντοχής για να βεβαιωθεί ότι έχουν τα απαραίτητα ίδια κεφάλαια -κι αν όχι, για να τις βάλει να τα αποκτήσουν.
Χθες και σήμερα οι υπουργοί Οικονομικών προσπαθούν να συμφωνήσουν για τη μορφή και τη λειτουργία του δεύτερου πυλώνα: του ενιαίου μηχανισμού εκκαθάρισης των κλυδωνιζόμενων τραπεζών και το ταμείο εκκαθάρισης, το οποίο κάποια στιγμή -σε δέκα χρόνια, πιθανότατα- θα αναλάβει να πληρώνει τα σπασμένα.
Η συμφωνία που έχει επιτευχθεί μέχρι τώρα λέει ότι, σε περίπτωση που μια τράπεζα φτάνει τα όρια της χρεωκοπίας, το κόστος της διάσωσής της θα το πληρώνουν οι ιδιοκτήτες της, οι ομολογιούχοι και τελευταίοι στην αλυσίδα οι καταθέτες που διαθέτουν άνω των εγγυημένων 100.000 ευρώ, με τελευταία τα φυσικά πρόσωπα. Εάν τα λεφτά δεν φτάνουν, θα αναλαμβάνει το ταμείο. Μέχρι όμως να γεμίσει αυτό το ταμείο, θα αναλαμβάνει και πάλι η χώρα, όπου η κλυδωνιζόμενη τράπεζα έχει την έδρα της, και σε πολύ ειδικές και δύσκολες περιπτώσεις θα βοηθάει και ο μόνιμος μηχανισμός στήριξης ESM.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη δύο καυτά ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί πλήρως και απασχολούν τους υπουργούς Οικονομικών:
Πρώτον, ποιος θα αποφασίζει εάν μια τράπεζα πρέπει να διασωθεί ή να εκκαθαριστεί; Σύμφωνα με όσα ίσχυαν χθες το βράδυ, πρώτα αποφασίζει ένα όργανο που θα αποτελείται από τις εθνικές αρχές, μετά η Κομισιόν και τον τελικό λόγο, εάν υπάρξει διαφωνία, θα τον έχει το συμβούλιο υπουργών. Η ΕΚΤ θεωρεί αυτή τη διαδικασία υπερβολικά περίπλοκη, η Κομισιόν θα ήθελε να αποφασίζει μόνη της, η Γερμανία επιμένει σ' αυτό το διακυβερνητικό σύστημα.
Δεύτερον, τι θα γίνεται εάν δεν φτάνουν τα λεφτά του ταμείου εκκαθάρισης, το οποίο, όταν γεμίσει από τον οβολό των τραπεζών, θα φτάσει να έχει 55 δισεκατομμύρια ευρώ; Η Γερμανία επιμένει ότι κάθε χώρα πρέπει να πληρώνει τις δικές της τράπεζες, ενώ η Γαλλία -και άλλες χώρες- να αναλαμβάνει το κόστος ο ESM, χωρίς να το φορτώνει στο κρατικό χρέος.
Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
