ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΜΑΡΟΥΛΑ ΠΛΗΚΑ
Στην καρδιά του εμπορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης, στη Τσιμισκή, επί δεκαετίες δέσποζε το πολυκατάστημα «Φωκάς». Σήμερα τα ρολά του είναι κατεβασμένα, και ένα πανό «φωνάζει» την αγωνία των 600 εργαζομένων: «Η Εκκλησία μας στέλνει στην ανεργία». Παράλληλα η κερδοφόρα Coca - Cola 3E κλείνει το τμήμα διακίνησης και πετάει στον δρόμο 31 εργαζόμενους, ενώ το λουκέτο της Sprider Stores προσθέτει ακόμη μερικές δεκάδες ανέργους στην πόλη, χωρίς καν να λάβουν αποζημιώσεις και δεδουλευμένα.
Αυτά είναι τα τελευταία τρία «ηχηρά» λουκέτα, αφού, βάσει των στοιχείων που έδωσαν πρόσφατα τα επιμελητήρια, στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης το "success story" των μνημονιακών πολιτικών της σκληρής λιτότητας έχει τα εξής θανατηφόρα συστατικά: Κάθε μέρα περίπου 16 μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις κατεβάζουν ρολά, όταν η επίσημη ανεργία έχει ξεπεράσει το 31% και η πραγματική προσεγγίζει το 36%...
Οι περισσότεροι από τους ανέργους που καθημερινά «παράγονται» από μια αγορά που έχει στεγνώσει από ρευστό και τείνει να εξαφανιστεί, δεν λαμβάνουν καν αποζημιώσεις, ενώ τους οφείλονται και δεδουλευμένα μηνών. Άλλοτε κραταιές αλυσίδες καταστημάτων (Κου - Κου, Goody's, Μπέζας κ.ά.) έχουν αφανιστεί ή συρρικνωθεί δραματικά και αρκετές από αυτές έχουν κάνει χρήση του άρθρου 99 του πτωχευτικού κώδικα. Στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας το κυβερνητικό αφήγημα της επιτυχίας του πλεονασματικού προϋπολογισμού περνάει μέσα από την ισοπέδωση και εξαθλίωση των ανθρώπων.
Η λιτότητα αυξάνει την ανεργία
Ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης δεν μπορεί να κατηγορηθεί ότι παίζει το παιχνίδι του ΣΥΡΙΖΑ. "Η υπέρμετρη λιτότητα οδηγεί τους Έλληνες στην απόγνωση και διογκώνει τα προβλήματα στην αγορά εργασίας..." υποστηρίζει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος, ο οποίος βλέπει το πώς καταγράφεται η κατάσταση στην αγορά από τα «κιτάπια» του Επιμελητηρίου.
Το γεγονός ότι από την αρχή του 2013 οι επιχειρήσεις του κλάδου που άνοιξαν είναι λιγότερες σε σχέση με εκείνες που έκλεισαν το ίδιο διάστημα του 2012 δεν θεωρείται «καλό σημάδι». Και αυτό διότι, όπως τόνισε στην παρουσίαση των στοιχείων μεσοβδόμαδα, "ο αριθμός των λουκέτων είναι ούτως ή άλλως πολύ μεγάλος, με αποτέλεσμα να αναρωτιέται κανείς αν υπάρχουν περιθώρια και για άλλα...".
Σοκαριστικά τα στοιχεία
Τα στοιχεία που έδωσε είναι σοκαριστικά. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους, 1.227 βιοτεχνικές επιχειρήσεις έκλεισαν, κάτι που σημαίνει ότι σε καθημερινό επίπεδο βάζουν λουκέτο 4 έως 5 μικρές επιχειρήσεις. Πιο ευάλωτες αποδεικνύονται οι ατομικές, αφού τα λουκέτα σε αυτές ήταν 959. Το ίδιο εννιάμηνο, βάσει των στοιχείων του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης 2.749 επιχειρήσεις διαγράφηκαν από τα μητρώα τους, εκ των οποίων το 64% ήταν πάλι ατομικές. Το ίδιο διάστημα στο ΒΕΘ γράφτηκαν 501 νέες βιοτεχνικές επιχειρήσεις και στο ΕΕΘ 2.479. Το ισοζύγιο όμως είναι μείον αφού το τα λουκέτα υπερτερούν κατά 1.500.
Οι περισσότερες από αυτές τις νέες επιχειρήσεις είναι ατομικές και δυστυχώς σε μια αγορά, που δεν κινείται χρήμα η τύχη τους είναι αμφίβολη. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΕΘ Μιχάλη Ζορμπίδη οι επιχειρήσεις που κλείνουν συνήθως είναι μεγάλες και παραγωγικές - μεταποιητικές, ενώ αυτές που ανοίγουν είναι κυρίως υγειονομικού ενδιαφέροντος (καφετέριες, εστιατόρια, τοστάδικα κ.λπ.). "Δεν ανοίγουν εργοστάσια, επιχειρήσεις χαμηλού κόστους ανοίγουν" είπε χαρακτηριστικά παρουσιάζοντας τα στοιχεία του Επιμελητηρίου του.
Εικόνα καταστροφής
Η εικόνα της ερήμωσης του ιστορικού εμπορικού κέντρου και οι αλλαγές χρήσης των καταστημάτων μιλάνε από μόνες τους για το δράμα της τοπικής οικονομίας και την έλλειψη κάθε παραγωγικής διαδικασίας. Στη Βαλαωρίτου και τα γύρω στενά είχαν την έδρα τους στο παρελθόν άπειρες βιοτεχνίες. Σήμερα η περιοχή έχει μετατραπεί σε μπαρότοπο, ενώ και τα ελάχιστα παραδοσιακά εμπορικά καταστήματα που έχουν απομείνει φυτοζωούν και οι περισσότεροι ιδιοκτήτες τα διατηρούν είτε διότι κοντεύουν να βγουν στη σύνταξη είτε επειδή γνωρίζουν ότι μετά το «λουκέτο» δεν θα μπορούν να βρουν μεροκάματο και ένσημα, πουθενά.
Η «βόλτα στην αγορά» είναι πλέον καταθλιπτική. Ακόμη και στον πλέον εμπορικό δρόμο, την Τσιμισκή, από την Αριστοτέλους και προς τα δυτικά τα «ενοικιάζεται» κυριαρχούν. Το ποσοστό των ξενοίκιαστων μαγαζιών στο κέντρο της Θεσσαλονίκης φθάνει το 42%. Ακόμη και στην Τσιμισκή υπολογίζεται ότι σήμερα είναι προς ενοικίαση το 25% των καταστημάτων, όταν πριν από τρία χρόνια αυτό το ποσοστό ήταν στο 10%. Τοπίο απόλυτης οικονομικής καταστροφής παρουσιάζουν οι δρόμοι πάνω από την Εγνατία. Στην Κασσάνδρου το 42,4% των καταστημάτων έχουν κατεβασμένα ρολά, στην Αγίας Σοφίας το αντίστοιχο ποσοστό είναι στο 34,2%, στη Βενιζέλου στο 25,1%, στην Ίωνος Δραγούμη στο 27,5%.
Μόλις το ένα τρίτο του ενεργού πληθυσμού έχει απασχόληση
Το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Θεσσαλονίκης έχει το δικό του «αφήγημα» για τη μεγαλύτερη «επιτυχία» των μνημονιακών κυβερνήσεων και των προγραμμάτων σκληρής λιτότητας και υποτίμησης του κόστους εργασίας. Όπως τονίζει συχνά ο πρόεδρός του Παναγιώτης Τσαραμπουλίδης στο πολεοδομικό συγκρότημα μόλις το ένα τρίτο των πολιτών έχει εργασία, το άλλο ένα τρίτο είναι οι συνταξιούχοι και το άλλο ένα τρίτο είναι η τεράστια στρατιά ανέργων που συνεχώς αυξάνεται. Με πληθυσμό 790.000 κατοίκους, η επίσημη ανεργία που δίνει η ΕΛΣΤΑΤ είναι στο 31,4%.
Στους εργαζόμενους, όμως, ένα μεγάλο ποσοστό υποαπασχολείται, δηλαδή δουλεύει δύο με τρεις ημέρες την εβδομάδα, ενώ ένα άλλο ποσοστό δουλεύει και έχει μεγάλες καθυστερήσεις στη καταβολή των δεδουλευμένων του. Υπάρχουν καταγγελίες μέχρι και για εξάμηνες καθυστερήσεις. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν και οι περίπου 600 εργαζόμενοι στον Φωκά, στη συντριπτική τους πλειονότητα γυναίκες, που κινδυνεύουν να χάσουν τα δεδουλευμένα τους και φυσικά τις αποζημιώσεις τους, εάν η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης επιμείνει στην έξωση της επιχείρησης, η οποία σημειωτέον έχει ενταχθεί στο άρθρο 99.
Οι περισσότερες εργαζόμενες γνωρίζουν ότι το νέο πολυκατάστημα γνωστής πολυεθνικής που θα ανοίξει στη θέση του «Φωκά» δεν πρόκειται να τις κρατήσει στη θέση τους. «Σήμερα όλοι προτιμάνε τα νέα κορίτσια. Εμάς δεν μας θέλουν πίσω από τους πάγκους. Αν η Εκκλησία επιμείνει στην έξωση, μας καταδικάζει στην ανεργία και την ανέχεια. Θα στερήσει το ψωμί σε 600 οικογένειες και αυτό δεν νομίζω να είναι θεάρεστο έργο» είπε στην "Αυγή", μια πωλήτρια που επί 23 χρόνια δουλεύει στο συγκεκριμένο πολυκατάστημα.
