Στη σημερινή σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες οι «27» έχουν ουσιαστικά στην ατζέντα τους δύο θέματα: την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς ενέργειας και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Το πρώτο θέμα ήταν από καιρό στην ατζέντα, οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη αυξάνονται συνεχώς και κυρίως το βιομηχανικό λόμπι πιέζει τις κυβερνήσεις των «27» να κάνουν κάτι, με βασικό επιχείρημα ότι το υψηλό κόστος λειτουργεί ως φρένο στην ανάπτυξη. Το δεύτερο θέμα το έβαλε η πολιτική και οικονομική επικαιρότητα. Η οικονομική, επειδή τα κράτη - μέλη θέλουν απελπισμένα να διευρύνουν τα δημόσια έσοδα, ειδικά τώρα που οι περισσότερες χώρες της Ε.Ε. βρίσκονται σε... κούρα λιτότητας. Και η πολιτική, διότι οι λαοί των κρατών μελών θέλουν εξίσου απελπισμένα να δουν μια κίνηση για δικαιότερη κατανομή των αυξημένων βαρών που κουβαλούν στις πλάτες τους, εξαιτίας της κούρας. Κι αν ισχύει η πληροφορία που έδωσε χθες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο, ότι δηλαδή το κόστος της φοροδιαφυγής φτάνει το ένα τρισεκατομμύριο ευρώ, η πίεση για την πάταξη του σπορ των πλουσιότερων στις ευρωπαϊκές κοινωνίες γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Οι ηγέτες των «27» σήμερα καλούνται από την Ευρωβουλή να συμφωνήσουν σε μια σειρά μέτρων για την πάταξη της φοροδιαφυγής, για το «στέγνωμα» των φορολογικών παραδείσων και την αντιμετώπιση της διασυνοριακής φορολογικής απάτης. Σύμφωνα με τον Ούγγρο ευρωβουλευτή Ιλντίκο Γκαλ-Πελτς, εκ των εισηγητών στην Ευρωβουλή για τα θέματα φοροδιαφυγής, «η Ε.Ε. χρειάζεται μία κοινή πλατφόρμα για την ανταλλαγή πληροφοριών που αφορούν τη φορολογία και τα φορολογικά συστήματα που ενισχύουν την ανάπτυξη. Αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι περισσότερους φόρους, αλλά περισσότερους ανθρώπους και επιχειρήσεις που να πληρώνουν τους φόρους που τους αναλογούν».
Κάθε Ευρωπαίος χάνει 2.000 ευρώ τον χρόνο
Σύμφωνα με τους εισηγητές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η παράνομη φοροδιαφυγή αλλά και η «νόμιμη» φοροαποφυγή κοστίζουν σε κάθε Ευρωπαίο πολίτη 2.000 ευρώ τον χρόνο. Για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, οι ευρωβουλευτές ζητούν από τα κράτη - μέλη να συμφωνήσουν σε έναν σαφή πανευρωπαϊκό ορισμό της έννοιας «φορολογικός παράδεισος» και να καταρτίσουν μια κοινή μαύρη λίστα με όλους τους φορολογικούς παραδείσους.
Επίσης, ζητούν να μη δίνεται καμία ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ή κρατική ενίσχυση σε επιχειρήσεις που παραβιάζουν τα φορολογικά πρότυπα της Ε.Ε., ενώ απαιτούν η κάθε εταιρεία που υποβάλει προσφορά για δημόσια σύμβαση να αποκαλύπτει όλες τις λεπτομέρειες σχετικά με ενδεχόμενες κυρώσεις ή καταδίκες για αδικήματα φορολογικού χαρακτήρα. Οι δημόσιες αρχές θα πρέπει επίσης να δικαιούνται να καταγγείλουν τη σύμβαση, εάν ένας προμηθευτής παραβιάσει υποχρεώσεις φορολογικής συμμόρφωσης.
Τέλος, για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι τα κράτη - μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν βάσεις δεδομένων για οχήματα, οικόπεδα και σκάφη, καθώς και πληροφοριοδότες που θα προστατεύονται και δημοσιογραφικές πηγές. Εμμέσως, δηλαδή, καλωσορίζουν τα CD με στοιχεία φοροφυγάδων και την κάθε λίστα Λαγκάρντ.
Καθώς η διαχείριση των φόρων δεν γίνεται σε κοινοτικό επίπεδο, εναπόκειται κυρίως στα κράτη - μέλη να εντείνουν τον αγώνα κατά της φοροδιαφυγής. Γι' αυτό και οι ευρωβουλευτές παροτρύνουν τα ευρωπαϊκά κράτη να συνεργαστούν, προκειμένου να εναρμονίσουν τις φορολογικές τους βάσεις, να επιβάλουν μέτρα για την πρόληψη αθέμιτων πρακτικών των επιχειρήσεων που οδηγούν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους και να βελτιώσουν τη διασταύρωση των τελωνειακών και φορολογικών τους δεδομένων, ώστε να μειωθεί η απάτη με τον ΦΠΑ.
Το αίτημα της φθηνής ενέργειας
Στο προγραμματισμένο θέμα της συνόδου κορυφής, τώρα, οι «27» αναγγέλλουν ότι θέλουν να πάρουν μέτρα ώστε να γίνει πιο φtηνή η ενέργεια στα κράτη - μέλη, κάτι που «θα ενισχύσει τις προσπάθειες για την ανάπτυξη». Σύμφωνα με τα σχέδια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πρόκειται να αλλάξουν οι επιδοτήσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με γνώμονα κυρίως τη σχέση κόστους - απόδοσης και να ενισχυθούν νέες «εναλλακτικές» τεχνολογίες. Επιπλέον, στα σκαριά είναι μέτρα για την ελάφρυνση των ενεργοβόρων επιχειρήσεων, όπως το προσωρινό «πάγωμα» της συνδρομής τους για τις πράσινες ενέργειες και για την κατασκευή των ενεργειακών δικτύων.
Η Κομισιόν, από την πλευρά της, πιέζει για ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας μέχρι το 2014, για περαιτέρω αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών, ενώ ζητά να επιταχυνθούν οι επενδύσεις στα διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα, μεταξύ των οποίων και ο αγωγός φυσικού αερίου του ευρωπαϊκού Νότου.
Η Ευρωβουλή σφάζει την ιερή αγελάδα των καταθέσεων
Οι έχοντες άνω των 100.000 ευρώ στην τράπεζα δεν θα αντιμετωπίζονται στο μέλλον ως απλοί καταθέτες, αλλά ως επενδυτές
Τελικά, η Κύπρος δεν είναι «μοναδική» περίπτωση. Τελικά, ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ δεν έκανε... γκάφα, όταν μίλησε για μελλοντικές λύσεις «αλά κυπριακά». Τελικά, η ιερή αγελάδα των καταθέσεων δεν είναι πια ιερή. Τελικά, οι έχοντες άνω των 100.000 ευρώ στην τράπεζα δεν θα αντιμετωπίζονται στο μέλλον ως απλοί καταθέτες, αλλά ως επενδυτές.
Ναι μεν η οριστική απόφαση δεν έχει ληφθεί, αλλά όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές -Κομισιόν, Συμβούλιο Υπουργών και τώρα και το Ευρωκοινοβούλιο- έστειλαν μήνυμα ότι θα υπερψηφίσουν την οδηγία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών στην Ευρώπη και τους κανόνες που θα τη διέπουν. Μεταξύ των κανόνων θα είναι, πρώτον, η εγγύηση για τα 100.000 ευρώ και δεύτερον, η συμμετοχή των καταθετών άνω του εγγυημένου ποσού στο κόστος της όποιας διάσωσης.
Ο εισηγητής του Ευρωκοινοβουλίου για την οδηγία, Σουηδός ευρωβουλευτής Γκούναρ Χέκμαρκ επιβεβαίωσε χτες από το Στρασβούργο ότι οι καταθέσεις μέχρι 100.000 ευρώ θα προστατεύονται από τη νέα οδηγία, η οποία σύμφωνα με τη θέληση του Κοινοβουλίου θα αρχίσει να ισχύει από το 2016. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα προτιμούσε να αρχίσει να ισχύει αμέσως, ενώ η Κομισιόν είχε βάλει στόχο το 2018.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι καταθέτες άνω των 100.000 θα συμμετέχουν υπό προϋποθέσεις στη διάσωση των τραπεζών, αλλά θα είναι τελευταίοι στη σειρά ευθύνης, δηλαδή οι καταθέσεις τους θα θεωρούνται «τραπεζικό χρέος» και θα επιστρατεύονται, αλλά μόνο εφόσον προηγηθούν οι μέτοχοι και οι ομολογιούχοι της τράπεζας με τα δικά τους κεφάλαια.
Η αρμόδια επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου ψήφισε με μεγάλη πλειοψηφία την εισήγηση του Χέκμαρ και ουσιαστικά ευθυγραμμίστηκε με το σχέδιο οδηγίας του επιτρόπου Εσωτερικής Αγοράς, Μισέλ Μπαρνιέ, βάσει του οποίου οι κλυδωνιζόμενες τράπεζες θα πρέπει να διασώζονται από τους ιδιοκτήτες τους, τους πιστωτές τους, τους ομολογιούχους τους και τους μεγαλοκαταθέτες τους.
Ωστόσο, οι ευρωβουλευτές άφησαν ανοιχτό ένα παραθυράκι για τη στήριξη των προβληματικών τραπεζών με κρατικό χρήμα, προσθέτοντας τροποποίηση στην πρόταση Μπαρνιέ, με το σκεπτικό ότι η τελευταία θα πρέπει να λάβει υπόψη της το χειρότερο δυνατό σενάριο. Σύμφωνα με το νέο κείμενο, το οποίο εισήχθη μετά την ψηφοφορία στην Ευρωβουλή, «σε εποχή συστημικής κρίσης τα κράτη - μέλη θα μπορούν να παράσχουν επιπλέον στήριξη με δημόσιο χρήμα». Το συγκεκριμένο κυβερνητικό μέτρο, ωστόσο, θα ενεργοποιείται μόνο «ως μέσο τελευταίας καταφυγής, αφού πρώτα έχουν εκτιμηθεί και χρησιμοποιηθεί άλλα εργαλεία στον μέγιστο δυνατό βαθμό για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας».
Πρακτικά, απώτερος στόχος της Κομισιόν, και τώρα και του Ευρωκοινοβουλίου, είναι ο φορολογούμενος να είναι ο τελευταίος στη σειρά διάσωσης μίας τράπεζας.
