Από τη Ροδόπη και τον Έβρο έως την Κρήτη και από τα Άγραφα έως την Αμοργό και τις νησίδες στο Αιγαίο, στους χάρτες της ΡΑΕ (το ακρωνύμιο της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας) αποτυπώνονται σχέδια για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων και πολλών δεκάδων ανεμογεννητριών. Αντίστοιχα, σε όλες σχεδόν τις περιοχές, τόσο σ’ αυτές όπου έχει προχωρήσει η εγκατάσταση όσο και σ’ αυτές που βρίσκονται ακόμη τα έργα επί χάρτου, έχουν γεννηθεί κινήματα πολιτών που θεωρούν ότι τα αιολικά όχι μόνο δεν συμβάλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά το υποβαθμίζουν.
Ειδικότερα, πιστεύουν ότι «τραυματίζουν την αισθητική του τοπίου, αλλοιώνουν την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα του τόπου, απαξιώνουν το τουριστικό προϊόν, ακυρώνουν την ταυτότητα, πλήττουν τις τοπικές οικονομίες, εμποδίζουν την κτηνοτροφία, υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής και το επίπεδο υγείας των μόνιμων κατοίκων».
Για την κατάσταση που επικρατεί ανά περιοχή, μας μιλούν και γράφουν στην «Αυγή» μέλη των κινημάτων και ο δήμαρχος της περιοχής Λίμνης Πλαστήρα Παναγιώτης Νάνος, μέλος του πανελλήνιου δικτύου που έχουν φτιάξει οι δήμοι για να αντιμετωπίσουν την ανεξέλεγκτη και σαρωτική εγκατάσταση των αιολικών και άλλων ΑΠΕ.
Βιομηχανική ζώνη το αρχέγονο όρος Σάος
Γράφει για την «Α» ο Πέτρος, μέλος της πρωτοβουλίας κατοίκων Σαμοθράκης SAVE SAOS
Στο όρος Σάος της Σαμοθράκης σχεδιάζονται από τις εταιρείες Volterra του ομίλου JP Avax και Εφαρμογές Πυριτίου Α.Ε. (πρώην Πολίτης Α.Ε. και ποιος ξέρει πώς αλλιώς) η κατασκευή 39 και 3, αντίστοιχα, βιομηχανικών περιοχών παραγωγής αιολικής ενέργειας, ενώ έχουν εξασφαλίσει και άδειες για υβριδικά συστήματα αγνώστου αριθμού.
Ο στόχος τους είναι σαφής και προκλητικός. Η υφαρπαγή όλων των φυσικών πόρων του νησιού και η μετατροπή τού αρχέγονου όρους Σάος σε βιομηχανική ζώνη, τη στιγμή που το νησί κατά 85% είναι χαρακτηρισμένο Natura, με προοπτική να ενταχθεί ως προστατευόμενο νησί από την UNESCO, και όλα αυτά σε πλήρη άγνοια των κατοίκων και των αρχών του νησιού.
Η περιπέτειά μας άρχισε όταν ενημερωθήκαμε για τα σχέδιά τους τον Ιούνιο του 2017.
Δημιουργήθηκε αντανακλαστικά μια πρωτοβουλία κατοίκων που έθεσε ως στόχο την ανατροπή αυτών των φαραωνικών έργων και την ενημέρωση των κατοίκων και των φίλων του νησιού.
Στις 23.6.2017 εκπρόσωποι της Volterra με μια επίφαση διαφάνειας έρχονται μετά από πρόσκληση του δημάρχου να ενημερώσουν τους ιθαγενείς και να μοιράσουν χάντρες, αλλά, αντί τούτου, βρήκαν δεκάδες Σαμοθρακίτες και Σαμοθρακίτισσσες που ήταν από αρνητικοί έως σφόδρα εχθρικοί στις διαθέσεις τους για τοποθέτηση 39 τεράτων στα 1.100 μέτρα στο σημείο Λουλούδι (τι ειρωνεία…).
Μετά την παταγώδη αποτυχία τής εταιρείας εντείναμε τον αγώνα μας με αποκορύφωμα την πανελλαδική ενημέρωση - ημερίδα στις 25.8.2017 στο πνευματικό κέντρο, στην οποία είχαν κληθεί διά ζώσης και online εκπρόσωποι κινημάτων από Ρέθυμνο, Χίο, Κάρυστο, καθώς και επιστήμονες, ο δικηγόρος μας και εκπρόσωπος της Οικολογικής Εταιρείας Αλεξανδρούπολης. Η επιτυχία τής εκδήλωσης ήταν αναπάντεχη, καθώς πάνω από 120 άτομα παρακολούθησαν την εκδήλωση που κράτησε πάνω από τέσσερις ώρες.
Στις 7.12.2019, εκπρόσωπος της δεύτερης εταιρείας επισκέφτηκε το νησί ύστερα από πρόσκληση του δήμου, ενώ από τη μεριά του δήμου και της πρωτοβουλίας που συνδιοργάνωσε την εκδήλωση παραβρέθηκαν επιστήμονες, φορείς προκειμένου να αντιπαραβάλλουν το πλήθος των επιστημονικά τεκμηριωμένων αρνητικών συνεπειών που συνεπάγεται ένα τέτοιο έργο σε υψόμετρο 1.200 μέτρων.
Τα τελευταία τρία χρόνια η πρωτοβουλία κατοίκων Σαμοθράκης SAVE SAOS έχει οργανώσει δεκάδες προβολές ντοκιμαντέρ, συζητήσεις, συλλογές υπογραφών, συναυλίες, ενημερωτικές εκδηλώσεις στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και στον Βόλο, συμμετέχουμε σε πανελλαδικά σχήματα ενάντια στις ΒΑΠΕ, ενώ η σελίδα μας στο Facebook (Σαμοθράκη ενάντια στην κατασκευή αιολικού πάρκου) φτάνει τους 4.000 ακόλουθους και φίλους.
Ως πρωτοβουλία οργανωθήκαμε αμεσοδημοκρατικά, χωρίς ομπρέλες και κόμματα, ως κάτοικοι που παλεύουμε ενάντια στη λεηλασία του νησιού μας από τα ενεργειακά τραστ (με πολύ μεγάλο προσωπικό κόστος και στοχοποιήσεις από φανερά ή μη κέντρα)
Στον αγώνα μας αυτό μας έδωσε ώθηση και δύναμη το κύμα αλληλεγγύης που δεχθήκαμε από όλη την Ελλάδα, καθώς σε όλους είναι κοινή αίσθηση ότι τα σχέδια των εταιρειών υπερέβησαν τα εσκαμμένα. Το νησί της Σαμοθράκης και των Μεγάλων Θεών, ένας τόπος μοναδικός και αρχέγονος, αποτελεί τμήμα της παγκόσμιας κληρονομιάς και δεν πρόκειται να επιτρέψουμε να μετατραπεί σε βιομηχανική ζώνη.
Ο αλώβητος χαρακτήρας του σε κίνδυνο
Μιλά στην «Α» η Ελευθερία Ψυχογιού, μόνιμη κάτοικος και δημοτική σύμβουλος με την παράταξη που διοικεί τον δήμο
«Δεν είναι το νησί με τις τεράστιες αμμουδιές. Εκεί που στηρίζεται είναι ο αλώβητος χαρακτήρας του. Αν τον χάσουμε, οικονομικά έχουμε τελειώσει». Με τα λόγια αυτά η Ελευθερία Ψυχογιού, μόνιμη κάτοικος της Αμοργού και δημοτική σύμβουλος με την παράταξη που διοικεί τον δήμο, εκφράζει την έντονη ανησυχία της για το μέλλον του νησιού σε περίπτωση που προχωρήσει η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος, στην Αμοργό έχουν πάρει άδεια παραγωγής 21 ανεμογεννήτριες και βρίσκονται υπό αξιολόγηση από τη ΡΑΕ άλλες 52. Το ύψος των ανεμογεννητριών θα φτάνει τα 150 μέτρα, την ώρα που η υψηλότερη κορυφή του νησιού φτάνει τα 822. Η διάμετρος του ρότορα θα φτάνει τα 71 μέτρα.
Πίσω από το έργο βρίσκεται η γαλλική εταιρεία ηλεκτρισμού EDF. Της έχει παραχωρηθεί άδεια να εγκαταστήσει ανεμογεννήτριες ακόμη και πάνω από τη χώρα του νησιού, στην περιοχή Προφήτης Ηλίας. Σύμφωνα με την Ελ. Ψυχογιού, οι έξι ανεμογεννήτριες που προβλέπεται να τοποθετηθούν εκεί βρίσκονται εντός των ορίων αρχαιολογικής περιοχής.
Άλλες επτά προβλέπεται να τοποθετηθούν στην περιοχή Χλωροβούνια, κοντά στην οποία βρίσκεται η μονή του Αγίου Γεωργίου του Βαλσαμίτη, επίσης αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, καθώς έχει χτιστεί πάνω σε αρχαίο ναό του Απόλλωνα. Οι υπόλοιπες οκτώ προβλέπεται να μπουν στην περιοχή Βίγλες.
«Στην Αμοργό τα δύο τρίτα του νησιού είναι κηρυγμένοι αρχαιολογικοί χώροι. Ακόμη και για να περάσει μια οπτική ίνα σε δρόμο που ήταν ήδη άσφαλτος και δεν θα χρειαζόταν να σκάψουμε, ως δήμος έπρεπε πρώτα να πάρουμε άδεια από την αρχαιολογική υπηρεσία» σημειώνει η Ελ. Ψυχογιού.
Όπως παρατηρεί, η Αρχαιολογική Υπηρεσία δεν δείχνει στην περίπτωση των αιολικών πάρκων την ίδια ευαισθησία. Αντιθέτως, στο διάστημα που πέρασε, ο κόσμος έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για την υπόθεση. Στις δύο ημερίδες που έγιναν με πρωτοβουλία των ενεργών πολιτών Αμοργού, της ομάδας που κινητοποιείται για τα αιολικά, η συμμετοχή έφτασε στη μία εκδήλωση τα 500 άτομα και στην άλλη τα 300, τη στιγμή που ο μόνιμος πληθυσμός του νησιού δεν ξεπερνά τα 1.500 άτομα.
Λίμνη Πλαστήρα
Αντί για βουνά, θα καθρεφτίζονται οι ανεμογεννήτριες
Μιλά στην «Α» ο δήμαρχος της περιοχής Παναγιώτης Νάνος
«Ακυρώνεται η ταυτότητα της περιοχής» σημειώνει για τις ανεμογεννήτριες που προβλέπεται να μπουν στα Άγραφα ο δήμαρχος της Λίμνης Πλαστήρα Παναγιώτης Νάνος. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «στα νερά της λίμνης δεν θα καθρεφτίζονται πια τα βουνά, αλλά έλικες και ανεμογεννήτριες που θα μπουν περιμετρικά στις κορυφές και θα ξεπερνούν τα 120 μέτρα».
Δεν έχει γίνει ούτε καν μια υδρογεωλογική μελέτη ώστε να εξεταστούν ενδεχόμενες επιπτώσεις στις χιονοπτώσεις. «Μας ανησυχεί ότι οι κραδασμοί από τα έργα θα αλλάξουν τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα». Οι εταιρείες έχουν ως μόνο τους σκοπό μονάχα να ξεμπερδεύουν σε ό,τι αφορά τη μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. «Ουσιαστικές ΜΠΕ δεν πρόκειται να υπάρξουν ποτέ διότι: α) κοστίζουν ακριβά, β) το πιθανότερο είναι οι μελέτες να δείξουν ότι δεν μπορούν να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες. Για τον λόγο αυτό οι εταιρείες παρουσιάζουν γενικόλογες ΜΠΕ εκατοντάδων σελίδων, οι οποίες είναι πανομοιότυπες, ή συρραφή από αυτούσιες αντιγραφές, τόσο που μερικές φορές ξεφεύγουν ονόματα άλλων περιοχών από τις οποίες έγινε το copy - paste!» τονίζει ο δήμαρχος.
Η αλλαγή στη φυσιογνωμία της περιοχής εκτιμάται πως θα επηρεάσει επίσης τον τουρισμό στην περιοχή και τις επενδύσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα σε υποδομές, επιχειρήσεις, ταβέρνες και ξενοδοχεία. Το επιχείρημα ότι τα αιολικά παράγουν δωρεάν ενέργεια και οι δήμοι παίρνουν αντισταθμιστικά δεν ευσταθεί σύμφωνα με τον Π. Νάνο. «Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται παραγωγή ενέργειας δυσανάλογα ακριβή και με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος για κάθε τόπο και συνολικά για τη χώρα. Τα έσοδα από το 1,5% που παρουσιάζουν στους δήμους είναι με βάση το αισιόδοξο σενάριο, τα εμφανίζουν ως πραγματικά έσοδα, ενώ είναι δυνητικά και υπό προϋποθέσεις. Κανένας δήμος δεν πήρε όσα του έταξαν - οι 5.000 με 10.000 ευρώ τον χρόνο δεν είναι έσοδα. Τα όποια αντισταθμιστικά σε είδος ή χρήμα είναι το τυρί στη φάκα. Η υπεραξία του τόπου μας δεν μπορεί να υποθηκευτεί με φθηνά ανταλλάγματα, τα οποία παραπέμπουν σε καθεστώτα αποικιοκρατικά».
Ο Π. Νάνος συμμετέχει στο πανελλήνιο δίκτυο των δημάρχων που εναντιώνονται στα αιολικά και στο δίκτυο δήμων της Πίνδου που έχει στόχο να αντιπαραθέσει ένα μοντέλο ανάπτυξης για την καθιέρωση της περιοχής ως πρότυπο προορισμό ήπιου και οικολογικού τουρισμού.
Όπως σπεύδει να ξεκαθαρίσει, είναι υπέρ των εναλλακτικών πηγών ενέργειας. «Δεν μπορούν όμως να μπουν αδιάκριτα και χωρίς σχεδιασμό παντού τα πάντα». Οι προτάσεις του στην Πολιτεία για να επιτευχθούν οι στόχοι για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας με εναλλακτικό τρόπο είναι οι εξής:
1. Να μειώσει την ανεξέλεγκτη υπερκατανάλωση ρεύματος.
2. Να θέσει άμεσα σε λειτουργία ανενεργά υδροηλεκτρικά, όπως λ.χ. το εργοστάσιο της Μεσοχώρας Τρικάλων που είναι ήδη έτοιμο, με τη μερική εκτροπή του άνω ρου του Αχελώου.
3. Να αξιοποιήσει άλλες μορφές ΑΠΕ, όπως τα φωτοβολταϊκά στις σκεπές των κτηρίων, τη βιομάζα, τα θαλάσσια ρεύματα, τη γεωθερμία, την ενέργεια των κυμάτων και άλλες μορφές που σήμερα δεν τις λαμβάνουμε υπόψη.
«Η μεγαλύτερη όμως εναλλακτική πηγή είναι η εξοικονόμηση ενέργειας μέσα από την αλλαγή του καταναλωτικού και παραγωγικού μοντέλου» σημειώνει ο δήμαρχος της Λίμνης Πλαστήρα και καταλήγει ότι η απάντηση στην κλιματική αλλαγή βρίσκεται στα «φυσικά κλιματιστικά», «ήτοι την αποκατάσταση των καμένων δασών με χιλιάδες νέες δεντροφυτεύσεις σε πόλεις και χωριά!».
Οι ανεμογεννήτριες θα καταλάβουν το 80% των κορυφογραμμών
Μιλά στην «Α» ο εκπρόσωπος του Δικτύου Φορέων και Πολιτών για την Προστασία των Αγράφων
Τα Άγραφα είναι μία από τις ομορφότερες ορεινές περιοχές στην Ελλάδα, γνωστή ως ένας λαβύρινθος από διάσελα, χαράδρες, ορμητικά ποτάμια, πυκνά δάση, γκρεμούς και αλπικά οροπέδια, στοιχεία που, σε συνδυασμό με τη διακριτική, μέχρι τώρα, παρουσία του ανθρώπου συμβάλλουν στη διατήρηση μιας πλούσιας άγριας ζωής και δεκάδων απειλούμενων ειδών της ελληνικής πανίδας και χλωρίδας. Οριοθετείται στην Κεντρική Πίνδο ανάμεσα από τις Λίμνες Πλαστήρα και Κρεμαστών.
Η περιοχή όμως αυτή κινδυνεύει σήμερα να μετατραπεί σε βιομηχανικό τοπίο, μας λέει ο Χρήστος Φασούλας, εκπρόσωπος του Δικτύου Φορέων και Πολιτών για την Προστασία των Αγράφων.
Ο λόγος είναι ότι για την περιοχή έχουν αδειοδοτηθεί στο όνομα της πράσινης ανάπτυξης 47 αιολικά, 1.200 MW και 600 περίπου ανεμογεννήτριες, που καταλαμβάνουν πάνω από 80% των βουνοκορφών σε υψόμετρα ακόμα και 2.000 μ., αλλά και 68 μικρά υδροηλεκτρικά 150 MW στο σύνολο των ρεμάτων και ποταμών της περιοχής.
Οι εταιρείες στις οποίες έχουν παραδοθεί οι εκτάσεις «είναι όλες οι μεγάλες εταιρείες του χώρου, αλλά και αρκετές μικρότερες που περιμένουν να εξαγοραστούν όταν ωριμάσουν αδειοδοτικά. Οι εταιρείες Ελλάκτωρ, ΔΕΗ Ανανεώσιμες (σε συνεργασία με την ΙΝΤΡΑΚΑΤ), ΤΕΡΝΑ και ΝΟSTIRA έχουν αρκετά ώριμα έργα σε στάδιο αδειοδότησης».
Με τις καταστροφικές επεμβάσεις στο αισθητικό «γλυπτό μνημείο της φύσης», όπως τα Άγραφα, «θα χαθούν συγκριτικά πλεονεκτήματα για την περιοχή, όπως η παρθένα φύση με τις ατελείωτες βουνοκορφές και τα μεγάλα δάση» και θα ακολουθήσουν αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία (σε τουρισμό, κτηνοτροφία, γεωργία, κ.λπ.) με τη μείωση εισοδήματος και θέσεων εργασίας, τη μείωση αξίας γης και ακινήτων, την εγκατάλειψη κάθε προοπτικής ήπιας ανάπτυξης στον εναλλακτικό τουρισμό, που προϋποθέτει προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, διατήρηση οικοσυστημάτων, αλληλεπίδραση του ανθρώπου με τα φυσικά και πολιτιστικά μνημεία κ.λπ.».
Χαρακτηριστικό δείγμα της ανακρίβειας και των λανθασμένων εκτιμήσεων που χαρακτηρίζουν τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων «είναι ότι παρουσιάζονται οι δασικές εκτάσεις ως θαμνώδεις».
Μεγάλη μερίδα πολιτών από όλη την Ελλάδα αντιδρά έντονα στα σχέδια και η συστηματική κινητοποίησή τους φαίνεται πως έχει φέρει μεγάλη αναστάτωση στους ομίλους ενέργειας που απαντούν με διώξεις. Από κοντά και οι αρχές.
«Η μία δίωξη ασκήθηκε αυτεπάγγελτα σε τέσσερις πολίτες για τα επεισόδια που έγιναν τον Αύγουστο του 2019 έξω από το δημαρχείο Καρδίτσας, όταν ο απερχόμενος δήμαρχος Καρδίτσας (Φώτης Αλεξάκος) μία εβδομάδα πριν παραδώσει τον δήμο στον νέο δήμαρχο (Βασίλης Τσιάκος) προσπάθησε να επικυρώσει δημοπρασία ενοικίασης δημοτικής έκτασης σε εταιρεία, παρουσία ΜΑΤ και ισχυρής αστυνομικής δύναμης, παρά την έντονη αντίδραση σύσσωμης της πόλης της Καρδίτσας. Το δικαστήριο αυτό έχει πάρει αναβολή για τον Οκτώβριο του 2020».
«Η άλλη είναι ποινική δίωξη που έχουν καταθέσει εταιρείες και εργολάβοι αιολικών σε βάρος τεσσάρων πολιτών για δήθεν ζημιές που έχουν υποστεί εγκαταστάσεις τους για τη μέτρηση του αιολικού δυναμικού στην περιοχή. Τους καταγγέλλουν μάλιστα για σύσταση τρομοκρατικής οργάνωσης. Η δίωξη έγινε εκδικητικά και χωρίς στοιχεία μετά την καταγγελία των πολιτών αυτών για εκτέλεση μη αδειοδοτημένων εργασιών των εταιρειών στην περιοχή. Η υπόθεση αυτή βρίσκεται ακόμα σε ανακριτικό στάδιο».
«Ο αγώνας, που έχει αποκτήσει πανεθνική εμβέλεια και συμμαχίες σε όλα τα δραστήρια κινήματα ανά την επικράτεια, θα συνεχιστεί μέχρι την τελική νίκη» διαμηνύει από την πλευρά του το κίνημα.
Στηρίξτε την έγκυρη και μαχητική ενημέρωση. Στηρίξτε την Αυγή. Μπείτε στο syndromes.avgi.gr και αποκτήστε ηλεκτρονική συνδρομή στο 50% της τιμής.
