Η φράση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα για την “Αριστερά που δεν φοβάται να μπει στην ίδια τη φωτιά, να μπει στον αγώνα για την προάσπιση των λαϊκών συμφερόντων” συμπυκνώνει αντιπροσωπευτικά τον διάλογο που αναπτύχθηκε στο 2ο Συνέδριο του κόμματος. Κι αυτό γιατί ήταν το πρώτο συνέδριο του χώρου της ριζοσπαστικής και ανανεωτικής Αριστεράς εδώ και αρκετές δεκαετίες, που όχι μόνο δεν αναλώθηκε σε εσωκομματικές αψιμαχίες, αλλά επικεντρώθηκε στη σχέση της με την κοινωνία. Σε αυτή την κατεύθυνση, η φράση του πρωθυπουργού ενσωματώνει τόσο την αγωνία όσο και την αποφασιστικότητα που εκφράστηκε στο συνέδριο να παραχθεί κυβερνητικό έργο το οποίο θα βελτιώνει τις ζωές των ανθρώπων των λαϊκών τάξεων και θα επιτρέπει στον ΣΥΡΙΖΑ να διατηρήσει την προνομιακή επαφή του με αυτά τα στρώματα.
Άνοιγμα στην κοινωνία και διατήρηση των αριστερών προταγμάτων
Πολύ ψηλά στους προβληματισμούς των συνέδρων βρέθηκε η ανάγκη να γίνει ο ΣΥΡΙΖΑ ένα κόμμα ανοιχτό στην κοινωνία, χωρίς τη φοβικότητα που το χαρακτήριζε ώς τώρα, αλλά και να παραμείνει ένα κόμμα με ταξική μεροληψία στην άσκηση κυβερνητικής πολιτικής. Έντονη ήταν η απόρριψη της "ιδιοκτησίας" του τρίτου Μνημονίου, χωρίς να λείπουν τοποθετήσεις που επισήμαιναν ότι θα ήταν πολύ δυσμενέστερη η εφαρμογή του προγράμματος από τη νεοφιλελεύθερη Ν.Δ. Όλοι έβαλαν ψηλά στις προτεραιότητες, πάντως, την έξοδο της χώρας από την κρίση και την επιτροπεία, καθώς και τη μείωση της ανεργίας. Εκφράστηκε ποικιλοτρόπως δε η προτροπή να ακολουθηθεί σκληρή γραμμή από την κυβέρνηση στην επικείμενη διαπραγμάτευση για τα εργασιακά. Θερμό χειροκρότημα συγκέντρωσαν οι ομιλίες που επισήμαιναν την ανάγκη να επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις με αξιακό αριστερό φορτίο, όπως ο έλεγχος και ο εκδημοκρατισμός της Αστυνομίας και ο διαχωρισμός κράτους και Εκκλησίας. Μηδενική ανοχή ζητήθηκε για στην αντιμετώπιση θεμάτων ηθικής, με πολλούς να υπογραμμίζουν την ανάγκη θωράκισης της κυβέρνησης από τέτοια φαινόμενα.
Επιπλέον, συμφωνία εκφράστηκε για τη χρησιμότητα των συμμαχιών της κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ στην Ευρώπη, αλλά με αρκετούς να υπογραμμίζουν ότι αυτές οι συμμαχίες πρέπει να εκκινούν από το δεδομένο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει στο κόμμα της ευρωπαϊκής Αριστεράς.
Το θέμα των τάσεων απασχόλησε για ακόμη μία φορά τον ΣΥΡΙΖΑ, με κάποιους να θέτουν έως και θέμα κατάργησής τους, αλλά τους περισσότερους να τις αναγνωρίζουν ως δομικό στοιχείο της εσωκομματικής δημοκρατίας, που χρειάζεται, όμως, βελτίωση. Σε κάθε περίπτωση το σύνθημα “ο ΣΥΡΙΖΑ κόμμα των μελών” ακόμα δεν έχει ευοδωθεί. Σχετικά με το θέμα της οργανωτικής συγκρότησης του κόμματος, αρκετοί πρόβαλαν την ανάγκη να υπάρχουν πιο συγκεκριμένες διαδικασίες καταλογισμού αρμοδιοτήτων, στοχοθεσίας και απολογισμού, χωρίς τις περιχαρακώσεις του παρελθόντος.
Σε κάθε περίπτωση, επιβεβαιώθηκαν οι προβλέψεις που έκαναν λόγο για ένα συνέδριο στο οποίο θα λείψουν οι έντονες συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις, ενώ διαψεύστηκαν όσοι το προηγούμενο διάστημα έβλεπαν μαχαίρια να ακονίζονται. Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, στο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ήταν προφανές ότι πια στο κόμμα δεν υπάρχουν διαφορετικά πολιτικά σχέδια, αλλά διαφορετικοί χρωματισμοί. Μάλιστα, συχνό ήταν το φαινόμενο να εκφράζονται διαφωνίες μεταξύ συμμάχων ή συμφωνίες μεταξύ στελεχών από διαφορετικά ιδεολογικά ρεύματα.
8.000 νέα μέλη τον τελευταίο έναν χρόνο
Το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ επισφράγισε, εξάλλου, την ολοκλήρωση μιας πολύ δύσκολης περιόδου, κατά την οποία το κόμμα προχώρησε στην ανασυγκρότησή του μετά τη διάσπαση του περασμένου καλοκαιριού. Η οργανωτική δύναμη του κόμματος, λοιπόν, διατηρήθηκε σε περίπου ίδιο επίπεδο σε σχέση με την περίοδο πριν από τη διάσπαση, δηλαδή στο επίπεδο των 30.000 μελών. Όμως, περίπου το 1/4 με 1/3 των μελών ανανεώθηκε. Περίπου 8.000 νέα μέλη ήρθαν στον ΣΥΡΙΖΑ, αντικαθιστώντας έναν αντίστοιχο αριθμό μελών, από τα οποία τα μισά έφυγαν με τη διάσπαση της ΛΑΕ ή προς άλλες κατευθύνσεις και τα άλλα μισά ήταν ανενεργά μέλη σε λίστες που εκκαθαρίστηκαν. Ο αριθμός των συνέδρων έφτασε τελικά τους 2.800 - 2.900.
Σήμερα ακολουθεί η εκλογή Κεντρικής Επιτροπής και η εκλογή προέδρου. Το υψηλό ποσοστό που αναμένεται να λάβει ο Αλέξης Τσίπρας στην εκλογή του στη θέση του προέδρου και το κλίμα συνθέσεων και ενωτικής διάθεσης του συνεδρίου φανερώνουν, πάντως, μια αρκετά συμπαγή κομματική βάση σε όμτι αφορά την προοπτική ευστάθειας της κυβέρνησης.
Σε αναμονή της αποτύπωσης των συσχετισμών στην Κ.Ε.
Πάντως, οι συσχετισμοί που θα αποτυπωθούν στη σημερινή εκλογή μελών της Κεντρικής Επιτροπής αναμένεται να διαμορφώσουν αρκετά πράγματα σε σχέση με το μέλλον τόσο της κυβέρνησης όσο και του κόμματος. Ένα από αυτά είναι η εκλογή νέας ηγεσίας στην Κουμουνδούρου, χωρίς να αποκλείεται η επανεκλογή του Πάνου Ρήγα στη θέση του γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής κατά τη συνεδρίαση του οργάνου το επόμενο σαββατοκύριακο. Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο μερικής ή ολικής επιστροφής κάποιων κυβερνητικών στελεχών στην Κουμουνδούρου ή το ενδεχόμενο να τεθεί υποψηφιότητα από την πλευρά της Ενωτικής Κίνησης. Επιπλέον, το συνέδριο θα κρίνει πολλά και σε ό,τι αφορά τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης, όποτε κι αν γίνει αυτός.
Το χρέος και τα τέσσερα πεδία στα οποία θα κριθεί ο ΣΥΡΙΖΑ
Σαφής ήταν η περιγραφή του Αλέξη Τσίπρα σχετικά με τον “οδικό χάρτη για την έξοδο από τη κρίση”. Όπως είπε, “ολοκλήρωση της πρώτης και πιο δύσκολης αξιολόγησης και αμέσως μετά συγκεκριμενοποίηση των μέτρων για την απομείωση του χρέους και ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ”. Μάλιστα, επέμεινε στο θέμα της ελάφρυνσης του χρέους, προειδοποιώντας ότι η καθυστέρηση συγκεκριμενοποίησης των απαραίτητων μέτρων “δεν έχει καμιά δικαιολογία”. “Η ελληνική οικονομία βρίσκεται εδώ και λίγους μήνες σε τροχιά ανάκαμψης. Αρκεί ένα και μόνο νεύμα προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα, ώστε αυτή η ανάκαμψη να μετατραπεί σε απογείωση” τόνισε.
Εκτός από τον μεγάλο στόχο του χρέους, έθεσε τέσσερις άξονες γύρω από τους οποίους θα κριθεί η κυβέρνηση από την κοινωνία: 1) Τη στήριξη της εργασίας και την αποκατάσταση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. 2) Το πεδίο της κοινωνικής οικονομίας (“Ένα παράλληλο και ανταγωνιστικό προς το κυρίαρχο σύστημα συνεργατικής παραγωγής και ανταλλαγής, που δεν θα λειτουργεί με βασικό στόχο το κέρδος, αλλά την εργασία”). 3) Τη συνέχιση του αγώνα για την καταπολέμηση της μεγάλης και μεσαίας φοροδιαφυγής. 4) Την ανοικοδόμηση του κοινωνικού κράτους (δημοκρατική μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος και ανοικοδόμηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας).
Συγκρότηση της μεγάλης παράταξης της Αριστεράς
Σε ό,τι αφορά το κόμμα, ο πρόεδρός του έθεσε το στοίχημα σε αυτό το συνέδριο να τεθούν ξανά οι βάσεις “για ένα μεγάλο άνοιγμα του στον ελληνικό λαό”. “Κυρίως στις κοινωνικές ομάδες, τα συμφέροντα των οποίων εκπροσωπούμε. Για να δυναμώσουμε τις οργανώσεις μας, για να σφίξουμε τους δεσμούς μας με τις ζωντανές και ενεργές δυνάμεις της κοινωνικής πλειοψηφίας” τόνισε, συμπληρώνοντας όμως την ανάγκη να περιφρουρηθεί αυτό το άνοιγμα διότι “δεν θέλουμε απλώς και μόνο ένα μαζικό κόμμα, αλλά ένα μαζικό κόμμα της Αριστεράς”. “Τη συγκρότηση της μεγάλης παράταξης της Αριστεράς” εξήγησε, επισημαίνοντας τη σημασία “να είμαστε όλοι και όλες μας παραδείγματα αυταπάρνησης, ανιδιοτέλειας και αγώνα μέσα στην κοινωνία” και “χωρίς αλαζονεία, χωρίς αξιοποίηση της μικρής ή μεγαλύτερης εξουσίας μας, παρά μόνο προς όφελος των κοινωνικών δυνάμεων που εκφράζουμε”.
Στην κατεύθυνση της περιφρούρησης του ηθικού πλεονεκτήματος του ΣΥΡΙΖΑ ήταν και η πρόταση που έκανε ο Αλέξης Τσίπρας για την κομματική δεοντολογία και τη συμπεριφορά. “Πρέπει να επιβεβαιώνουμε σε κάθε βήμα, σε κάθε στιγμή ότι διαθέτουμε άλλο ήθος. Ανιδιοτέλεια, διάθεση για προσφορά, όχι για θέσεις” είπε, προτείνοντας, “πέραν της Κεντρικής Επιτροπής, να εκλεγεί και Επιτροπή Δεοντολογίας, που θα έχει την εξουσιοδότηση να είναι όπου χρειάζεται πολύ αυστηρή απέναντι σε μεμονωμένες περιπτώσεις”. Όπως είπε, “Δεν θα πρέπει να αφήνουμε ούτε χαραμάδα για την προπαγάνδα του παλιού πολιτικού συστήματος, που, αφού δεν μπορεί να υπερασπιστεί εαυτόν, προσπαθεί να διασπείρει την εντύπωση ότι και ο ΣΥΡΙΖΑ τους μοιάζει. Όχι, δεν είμαστε ίδιοι και δεν θα γίνουμε ποτέ”.
