Αλλάζει ξανά ο χάρτης των εισφορών για αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες - ιδιοκτήτες τουριστικών καταλυμάτων. Η ψήφιση των προαπαιτούμενων που είχαν μείνει εκκρεμή από την πρώτη αξιολόγηση βάζει τις τελευταίες... πινελιές στον ασφαλιστικό νόμο και «κλειδώνει» το νέο καθεστώς των εισφορών για τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης. Η ανατροπή που έρχεται είναι διπλή:
* Οι μικροξενοδόχοι (κάτω από 5 δωμάτια) χάνουν το καθεστώς ΟΓΑ και μεταπηδούν σε αυτό του ΟΑΕΕ. Δεν θα μπορέσουν να ακολουθήσουν την εξαετή μεταβατική περίοδο που προβλέπεται για τους αγρότες (2017-2022), αλλά θα πληρώνουν αμέσως, δηλαδή από 1/1/2017, το 26,95% του εισοδήματός τους για σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη.
* Οι νέοι επιστήμονες (όπως και οι αγρότες) δεν θα προλάβουν να κάνουν χρήση των «εκπτώσεων» και της μεταβατικής περιόδου που προβλέπει ο νόμος για τις εισφορές Υγείας από 1/1/2017, καθώς αυτές καταργούνται. Όλοι θα πληρώνουν από το 2017 το 6,95% του εισοδήματός τους για Υγεία.
Μετά και τις τελευταίες αυτές παρεμβάσεις, ολοκληρώνεται το νέο σύστημα ασφαλιστικών εισφορών που θα βασίζεται στο πραγματικό εισόδημα και όχι σε ασφαλιστικές κατηγορίες και τεκμαρτό εισόδημα. Στο νέο τοπίο υπάρχουν κερδισμένοι και χαμένοι, ανάλογα πάντα με το εισόδημα που θα δηλώνει ο καθένας. Υπενθυμίζεται ότι τους πρώτους μήνες του 2017 οι εισφορές θα υπολογίζονται και θα πληρώνονται με βάση το εκκαθαρισμένο εισόδημα του 2015. Όταν εκκαθαριστεί το εισόδημα του 2016, θα αλλάξει η βάση υπολογισμού και θα ακολουθήσει συμψηφισμός.
Νέοι επιστήμονες
Χωρίς έκπτωση στις εισφορές Υγείας μένουν οι νέοι επιστήμονες - αυτοαπασχολούμενοι (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, φαρμακοποιοί κ.λπ.), καθώς καταργείται η σχετική ρύθμιση που είχε προβλεφθεί στον πρόσφατο ασφαλιστικό νόμο, ώστε να κλείσει ένα από τα τελευταία προαπαιτούμενα της πρώτης αξιολόγησης. Από 1/1/2017 οι αυτοαπασχολούμενοι (ασφαλισμένοι σήμερα στο ΕΤΑΑ) με έναρξη επαγγέλματος 0-5 ετών θα πληρώνουν 6,95% του εισοδήματός τους (καθαρό φορολογητέο) για Υγεία, όπως όλοι οι υπόλοιποι επαγγελματίες. Αντίθετα, διατηρούν την έκπτωση που είχε προβλεφθεί για την κύρια σύνταξη. Θα καταβάλλουν για τα πρώτα δύο έτη το 14% του εισοδήματός τους και για τα τρία επόμενα το 17%, πριν φτάσουν να πληρώνουν το 20%. Ισχύει κατώτατο και ανώτατο όριο εισοδήματος από τις 4.923,07 ευρώ έως τις 70.329,6 ευρώ.
Όπως διευκρινίζει ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος, ειδικός σε θέματα Ασφαλιστικού Δικαίου, το ποσό που εξοικονομούν οι ασφαλισμένοι τα πρώτα 5 έτη αποτελεί ασφαλιστική οφειλή η οποία πρέπει να εξοφληθεί έως και το έτος συνταξιοδότησης, υπολογιζόμενη επί του μηνιαίου εισοδήματος, προσαυξημένου κατά την ετήσια μεταβολή μισθών όπως αυτή καθορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Για παράδειγμα:
* Δικηγόρος που δραστηριοποιείται 2 χρόνια, με εισόδημα 5.000 ευρώ, καταβάλλει εισφορές στο ΕΤΑΑ - Νομικών που φτάνουν τα 1.800 ευρώ τον χρόνο για σύνταξη, επικουρική, εφάπαξ και Υγεία. Με το νέο καθεστώς και τον υπολογισμό με βάση το καθαρό φορολογητέο εισόδημα, θα κληθεί να καταβάλλει 1.600 ευρώ / έτος σε εισφορές.
* Μηχανικός που δραστηριοποιείται 4 χρόνια, με εισόδημα 10.000 ευρώ, καταβάλλει εισφορές στο ΕΤΑΑ - ΤΣΜΕΔΕ που φτάνουν τα 2.100 ευρώ τον χρόνο για σύνταξη, επικουρική, εφάπαξ και Υγεία. Με το νέο καθεστώς και τον υπολογισμό με βάση το εισόδημα, θα κληθεί να καταβάλλει 2.120 ευρώ / έτος σε εισφορές.
* Νέος δικηγόρος που δραστηριοποιείται 5 χρόνια, με εισόδημα 15.000 ευρώ, καταβάλλει σήμερα εισφορές στο ΕΤΑΑ - Νομικών που φτάνουν τα 2.100 ευρώ τον χρόνο για σύνταξη, επικουρική, εφάπαξ και Υγεία. Με το νέο καθεστώς και τον υπολογισμό με βάση το εισόδημα, θα καταβάλλει 2.495 ευρώ / έτος σε εισφορές. Από το 2021 κι έπειτα, οπότε και καταργούνται οι εκπτώσεις του 48% για εισοδήματα των 15.000 ευρώ, θα κληθεί να καταβάλλει 5.245 ευρώ.
Ελεύθεροι επαγγελματίες - Αυτοαπασχολούμενοι
Κερδισμένους και χαμένους αναδεικνύει το νέο σύστημα εισφορών που τίθεται σε εφαρμογή από 1/1/2017. Όπως διευκρινίζει ο κ. Ρίζος, οι ελεύθεροι επαγγελματίες - έμποροι που ασφαλίζονται σήμερα στον ΟΑΕΕ σε υψηλές ασφαλιστικές κατηγορίες επειδή έχουν δραστηριότητα πάνω από 15 χρόνια ωφελούνται αν δηλώνουν εισόδημα μέχρι 25.000 ευρώ. Οι συγκεκριμένες κατηγορίες εμπόρων ασφαλίζονται σήμερα στις κατηγορίες από Π09 και πάνω και πληρώνουν περί τα 7.000 ευρώ το έτος. Με το νέο καθεστώς και εισόδημα 25.000 ευρώ πέφτουν στα 6.700 ευρώ. Αντίθετα, οι έμποροι (ΟΑΕΕ) με δραστηριότητα κάτω από 15 χρόνια έχουν ωφέλεια αν δηλώνουν μέχρι 15.000 ευρώ. Για παράδειγμα, ελεύθερος επαγγελματίας με 10ετή δραστηριότητα πληρώνει σήμερα 4.650 ευρώ, ενώ θα πληρώνει 4.000 με εισόδημα 15.000 ευρώ τον χρόνο.
Αντίστοιχα, οι αυτοαπασχολούμενοι επιστήμονες (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί) που ασφαλίζονται σήμερα στο ΕΤΑΑ ωφελούνται από το νέο σύστημα μέχρι και 31/12/2020 αν έχουν εισόδημα μέχρι 25.000 ευρώ, λόγω των εκπτώσεων που προβλέπει ο νόμος για τη μεταβατική περίοδο 2017-2020. Από 1/1/2021, οπότε καταργούνται οι εκπτώσεις, η επιβάρυνση για τους αυτοαπασχολούμενους ξεκινά από εισόδημα 19.000 ευρώ.
Υπενθυμίζεται πως για τον υπολογισμό των εισφορών του 2017 -δηλαδή 20% για κύρια ασφάλιση, 6,95% για Υγεία, 7% για επικούρηση (όσοι έχουν) και 4% για εφάπαξ (όσοι έχουν)- θα ληφθεί αρχικά υπόψη το εισόδημα που δηλώθηκε για το 2015 και έχει ήδη εκκαθαριστεί. Όταν εκκαθαριστεί και το εισόδημα του 2016 -προς τα μέσα του 2017- τότε θα επανυπολογιστούν οι εισφορές με βάση το καθαρό φορολογητέο εισόδημα του 2016 και θα συμψηφιστούν μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2017 με τα ποσά που θα έχουν καταβληθεί τους πρώτους μήνες του έτους.
