Ο σκηνοθέτης Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος τοποθετείται στη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών, έπειτα από απόφαση του υπουργού Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά. Με μια απόφαση - εξπρές δόθηκε λύση στη μίνι κρίση που προκάλεσε η παραίτηση του Γιαν Φαμπρ από τη θέση την οποία του εμπιστεύτηκε ο υπουργός Πολιτισμού, μετά τις σφοδρές αντιδράσεις μέρους του καλλιτεχνικού κόσμου της χώρας.
Την ανάθεση της καλλιτεχνικής διεύθυνσης στον ιδρυτή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, που είχε διαρρεύσει από το βράδυ της Κυριακής, επιβεβαίωσε με ανακοίνωσή του το υπουργείο Πολιτισμού, στην οποία επισημαίνεται ότι το έργο του "είναι βαρύ και δύσκολο, αλλά είμαστε βέβαιοι ότι o καλλιτεχνικός διευθυντής θα συνεργαστεί εποικοδομητικά τόσο με το Δ.Σ. του Ελληνικού Φεστιβάλ Α.Ε. όσο και με τους Έλληνες δημιουργούς, ώστε το αποτέλεσμα να είναι το καλύτερο δυνατό στις παρούσες συνθήκες. Και πάντοτε με το βλέμμα στο μέλλον".
Αμέσως μετά την επίσημη ανακοίνωση, ο Β. Θεοδωρόπουλος προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Δέχτηκα να αναλάβω τη διεύθυνση του Ελληνικού Φεστιβάλ σε μια στιγμή οριακή για την πορεία του, επειδή πιστεύω ότι δεν πρέπει να ματαιωθεί η φετινή διοργάνωση. Σήμερα (σ.σ.: χθες) θα μάθω αν έχει παραδοθεί πρόγραμμα από τον κ. Γιώργο Λούκο και αν έχουν υπογραφεί συμβόλαια. Αλλιώς πρέπει να γίνει με ταχύτητα, αλλά και σοβαρότητα, επιλογή από τις κατατεθειμένες προτάσεις. Γνωρίζοντας το ελληνικό θεατρικό τοπίο, είμαι σίγουρος πως θα υπάρχουν πολλές αξιόλογες προτάσεις. Αν εγώ μπορέσω να δώσω ένα προσωπικό στίγμα στο Ελληνικό Φεστιβάλ, αυτό θα φανεί από του χρόνου».
Σε επικοινωνία μας με τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή και σε ερώτησή μας για το διεθνές σκέλος του προγράμματος, επιφυλάχθηκε να απαντήσει έως ότου λάβει γνώση της προεργασίας που ενδεχομένως έχει γίνει από την προηγούμενη διοίκηση, όμως δεν φάνηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος, καθώς ο προγραμματισμός διεθνών σχημάτων έχει ήδη κλείσει.
Μετά τη χθεσινή συνεδρίαση του Δ.Σ. της Ελληνικό Φεστιβάλ Α.Ε., σε ανακοίνωση τονίζεται ότι "ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής ενημερώθηκε για τη δύσκολη οικονομική κατάσταση της εταιρείας και τα ασφυκτικά χρονικά όρια μέσα στα οποία καλείται να επιτελέσει για φέτος το έργο του", ενώ διευκρινίζεται ότι "η αποκλειστική ευθύνη εισήγησης για το καλλιτεχνικό πρόγραμμα ανήκει πλέον στον ίδιο. Προς τον σκοπό αυτό, του παραδόθηκε το σύνολο των προτάσεων που έχουν υποβληθεί ώς τώρα επίσημα στο Φεστιβάλ, προτάσεις τις οποίες έχει ήδη αρχίσει να επεξεργάζεται. Τονίζεται για ακόμη μια φορά ότι ουδεμία συμβατική δέσμευση έχει αναλάβει ώς σήμερα το Φεστιβάλ για το έτος 2016". Όπως σημειώνεται, το πλήρες φετινό πρόγραμμα θα ανακοινωθεί σύντομα.
Το χρονικό μιας παραίτησης
Μόλις πέντε ημέρες διήρκεσε η... ελληνική περιπέτεια του Γιαν Φαμπρ, καθώς τη Δευτέρα παρουσίασε το τετραετές πρόγραμμά του ως curator του Διεθνούς Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου και το Σάββατο το πρωί, με ανακοίνωσή του σε βελγικά μέσα ενημέρωσης, έκανε γνωστή την παραίτησή του. Είχε προηγηθεί η μαζική αντίδραση Ελλήνων καλλιτεχνών, οι οποίοι, μετά από συγκέντρωση στο θέατρο Σφενδόνη, χαρακτήριζαν τον Βέλγο καλλιτέχνη personna non grata, εξαιτίας της παντελούς απουσίας ελληνικών παραγωγών από το πρόγραμμά του - έλλειψη για την οποία δόθηκαν διαβεβαιώσεις, ακόμη και στον ίδιο τον πρωθυπουργό, ότι θα θεραπευθεί.
Έτσι, το πρωί του Σαββάτου, σε βελγικά μέσα αναρτήθηκε η ακόλουθη δήλωση: "Με την παρούσα, εγώ, ο Γιαν Φαμπρ, παραιτούμαι από τη θέση του curator (σ.σ: στην επίσημη ανακοίνωση του Δ.Σ. της Ελληνικό Φεστιβάλ Α.Ε. μεταφράζεται ως "καλλιτεχνικού διευθυντή") του Ελληνικού Φεστιβάλ. Αποδέχτηκα την πρόταση του υπουργού Πολιτισμού της Ελλάδας να προβώ σε καλλιτεχνικές επιλογές με πλήρη ελευθερία. Αυτό δεν φαίνεται να είναι πλέον δυνατόν στην Ελλάδα. Δεν επιθυμώ να εργαστώ σε ένα εχθρικό καλλιτεχνικό περιβάλλον, στο οποίο προσήλθα με ανοιχτό μυαλό και ανοιχτή καρδιά. Εύχομαι στους Έλληνες καλλιτέχνες καλή τύχη στη δουλειά τους και στο Φεστιβάλ τους". Τη δήλωση αυτή απέστειλε και στον υπουργό Πολιτισμού.
Μόλις έλαβε γνώση της παραίτησης, ο Αρ. Μπαλτάς επισήμανε ότι "ο Γιαν Φαμπρ προσήλθε ουσιαστικά ως εθελοντής για να συνεισφέρει στην Ελλάδα της κρίσης", ενημερώνοντας ότι η αμοιβή του, για διεύθυνση και παραγωγές, θα ανερχόταν συνολικά σε 20.000 ευρώ ετησίως. Χαρακτήριζε δε την παραίτηση "αποτέλεσμα της συντονισμένης επίθεσης που δέχτηκε από πολιτικά κόμματα, ΜΜΕ και μέρος του καλλιτεχνικού κόσμου", τους οποίους κατηγορεί πως "θεώρησαν persona non grata έναν διεθνώς καταξιωμένο δημιουργό και απαξίωσαν συνολικά και οργανωμένα το καλλιτεχνικό του έργο, καταρρακώνοντας έτσι κάθε έννοια ελευθερίας στην καλλιτεχνική έκφραση".
Παράλληλα, μιλώντας στην ΕΡΤ, ο Αρ. Μπαλτάς απέδωσε την παραίτηση σε "παρεξήγηση που μας εξέθεσε όλους", αναγνωρίζοντας πως "και οι καλλιτέχνες είχαν τα δίκια τους", ενώ παραδέχθηκε ότι το υπουργείο καθυστέρησε να δώσει τις απαραίτητες διευκρινίσεις. Διευκρίνισε ότι η ονομασία "είναι Ελληνικό Φεστιβάλ Α.Ε.», τονίζοντας ότι «είναι πάντοτε διεθνές και σε συνάφεια με τον έξω κόσμο. Όσο για το μέλλον του, είπε: «Θα γίνει λίγο διαφορετικό από ό,τι το περιμέναμε, ενδεχομένως λίγο χειρότερο, αλλά θα γίνει».
Νωρίτερα, το βράδυ της Παρασκευής, με παρέμβασή του το Τμήμα Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ χαρακτήριζε "αναμενόμενες, παρ' όλη την υπερβολή τους" τις αντιδράσεις, θεωρώντας την απόφαση για ακόμα μια φορά "προσωποκεντρική" και καλώντας το ΥΠΠΟ να εστιάσει "όχι στα πρόσωπα, αλλά στους θεσμούς", παρατηρώντας ότι το Φεστιβάλ υπήρξε ανέκαθεν διεθνές. Η διεθνοποίηση προκύπτει "μέσα από την ανάγνωση του ελληνικού καλλιτεχνικού έργου και τη γόνιμη και ισότιμη συνομιλία ελληνικών και διεθνών παραγωγών, ώστε το εγχώριο δυναμικό να εντάσσεται οργανικά στο διεθνές θεατρικό και καλλιτεχνικό πεδίο ανασυγκροτώντας το" καταλήγει.
Σ.Κ.
