ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
Με ελληνική πρωτοβουλία στήνεται Διεθνές Παρατηρητήριο "για τον αποτελεσματικό διάλογο επί των κοινοτήτων στην περιοχή, την καταγραφή των εγκλημάτων ει βάρος της ανθρωπότητας και της μνήμης της προκειμένου να αποτρέψουμε καινούργια». Την πρωτοβουλία παρουσίασε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς μετά την έναρξη των εργασιών της διεθνούς διάσκεψης με θέμα «Θρησκευτικός και πολιτιστικός πλουραλισμός και ειρηνική συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή» από τον Πρ. Παυλόπουλο.
Στη διάσκεψη, που έφερε στην ελληνική πρωτεύουσα ηγέτες ορθοδόξων Εκκλησιών, εκπροσώπους του Βατικανού, άλλων χριστιανικών δογμάτων του Ισλάμ και του Ιουδαϊσμού, μαζί με πολιτικούς και ακαδημαϊκούς, ακούστηκε η "συγγνώμη" του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου για τις ζωές που έχουν χαθεί, καθώς και ότι στο "όνομα του Θεού διαπράττουν τρομερά εγκλήματα" από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Ποτέ άλλοτε δεν έχουν βρεθεί γύρω από το ίδιο τραπέζι για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα ομιλητές αυτού του επιπέδου...
Όπως επεσήμαιναν κύκλοι του ΥΠΕΞ, η Ελλάδα ιστορικά «μετράει» στην περιοχή και η Αθήνα είναι διατεθειμένη να αξιοποιήσει στο έπακρο το πολύ καλό της όνομα διαμεσολαβώντας όπου και όταν μπορεί για την ειρήνη και την ευημερία της ευρύτερης γειτονιάς της υπηρετώντας τόσο το εθνικό όσο και το ευρύτερο διεθνές συμφέρον.
Σε αυτό το πλαίσιο ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς ανακοίνωσε την προώθηση της δημιουργίας ενός «διεθνούς παρατηρητηρίου» με τη συμβολή όσων από τους συμμετέχοντες το επιθυμούν στην κατεύθυνση ενός «αποτελεσματικού διαλογου επί των κοινοτήτων. Την πρότασή του χαιρέτισε μεγάλος αριθμός ομιλητών. Ένα τέτοιο παρατηρητήριο θα ενισχύσει περαιτέρω τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.
Ποιοι συμμετείχαν
Στη διάσκεψη, που ολοκληρώνεται σήμερα, συμμετείχαν ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος, ο πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος, ο πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης, ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος, ο αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, ο αρχιεπίσκοπος Σινά Δαμιανός, ο εκπρόσωπος του πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων, ιεράρχες, καθώς και οι ηγέτες των αρχαίων ανατολικών Εκκλησιών, της Αρμενικής, της Κοπτοορθόδοξης και της Συρορθόδοξης Εκκλησίας.
Επίσης συμμετείχαν προτεστάντες, ρωμαιοκαθολικοί, ιουδαίοι και μουσουλμάνοι υψηλοί εκπρόσωποι των Εκκλησιών, όπως ο αρχιεπίσκοπος Γκάλαγκερ, ο υπουργός Εξωτερικών του Βατικανού, ο αρχιραββίνος δρ Ντέιβιντ Ρόσεν και ο μέγας μουφτής της Αιγύπτου Αμπντέλ - Καρίμ Αλάμ, ο διοικητής των κουρδικών περιοχών του Ιράκ Φαρχάντ Ατρούσι.
Μπροστά στην τραγωδία της Μεσογείου καμία χριστιανική συνείδηση δεν κοιμάται ήσυχη
Κάλεσμα προς τους ιεράρχες να δώσουν το παράδειγμα στους πολιτικούς ταγούς, διατρανώνοντας ότι στο επίκεντρο της ανθρωπότητας και του προορισμού της βρίσκονται ο άνθρωπος και η ειρήνη, απηύθυνε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος επικαλούμενος ένα απόσπασμα από το 5ο Κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η αναφορά του στην προσφυγική κρίση, όπου τόνισε πως ουδεμία ορθόδοξη συνείδηση μπορεί να κοιμάται ήσυχη, λέγοντας: «Κι ακόμη τούτο, που αφορά πρωτίστως την Ορθοδοξία: Το Σπήλαιο και η Φάτνη της Βηθλεέμ δεν συμβιβάζονται ιδίως με μια Μεσόγειο, που εξ ορισμού συμβολίζει ιστορικώς το φως και την ειρήνη, η οποία μετατρέπεται σε χωνευτήρι αθώων ψυχών. Μπροστά σ' αυτήν την άφατη τραγωδία ουδεμία ορθόδοξη συνείδηση μπορεί να κοιμάται ήσυχη».
Ν. Κοτζιάς: Γέφυρα τριών ηπείρων
Πέρα από την πρόταση για τη δημιουργία παρατηρητηρίου με την οποία έκλεισε την ομιλία του, ο ΥΠΕΞ μίλησε για τον σημαντικό ρόλο της Ελλάδας -ως χώρας γέφυρας τριών ηπείρων-, που παίζει ρόλο έντιμου μεσολαβητή στην επιτακτική ανάγκη για την ειρηνική συνύπαρξη διαφορετικών δογμάτων, αντιλήψεων, πεποιθήσεων και για την υπεράσπιση πρωτίστως της ανθρώπινης ζωής. Σε αυτό συνοψίζεται και το δόγμα της «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» που πρεσβεύει. Συνέχισε λέγοντας πως η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική συνδέονται με τη χώρα μας με χιλιετίες κοινής ιστορίας και είναι ένας τόπος όπου υλοποιήθηκαν μορφές πολυπολιτισμικότητας και πολυθρησκευτικότητας οι οποίες σήμερα καταστρέφονται από εξτρεμιστές, που, επικαλούμενοι θρησκευτικά προτάγματα, αιτιολογούν την απάνθρωπη και αντιθρησκευτική τους δράση εγκληματώντας εις βάρος ανθρώπων και Ιστορίας. "Υπερασπιζόμαστε για κάθε άνθρωπο το δικαίωμα παραμονής στην εστία του και επιλογής όποιας θρησκείας επιθυμεί» είπε.
Ο υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι η Ελλάδα στηρίζει την πολιτική λύση του Συριακού και ζητεί από την Ε.Ε. ειδική στρατηγική σχέση έναντι της Ιορδανίας και του Λιβάνου, ενώ τόνισε την τεράστια σημασία που έχει η σταθερότητα και η ασφάλεια ειδικότερα της Αιγύπτου και επισήμανε ότι απαιτείται προώθηση μεγάλων έργων ανοικοδόμησης σε όλη την περιοχή. Αναφερόμενος στην ασφάλεια και σταθερότητα της περιοχής, είπε ότι θα συνέβαλλε σε αυτήν μία δίκαιη λύση του Κυπριακού χωρίς στρατεύματα και καθεστώς εγγυήσεων.
«Στο τρίγωνο Ουκρανία, Λιβύη, Συρία και Ιράκ, η Ελλάδα παράγει σταθερότητα και ασφάλεια και διαθέτει τη γνώση, τα μέσα και τις μεθόδους να βοηθήσει ως έντιμος διαμεσολαβητής, μακριά από τη δημοσιότητα, όποιον έχει ανάγκη ή θέλει να έχει έναν έντιμο φίλο χωρίς δεύτερες σκέψεις στην Ε.Ε.» είπε ο Ν. Κοτζιάς.
Για το προσφυγικό είπε πως κλειδί είναι η συνεργασία με Βουλγαρία και Τουρκία στη βάση του διεθνούς δικαίου και όχι παζαριών, αποκλείοντας ξανά το σενάριο των κοινών περιπολιών, που θα έπλητταν «τα κυρίαρχα δικαιώματα της χώρας μας».
Βαρθολομαίος: Εγκλήματα στο όνομα του Θεού
«Στο όνομα του Θεού διαπράττουν τρομερά εγκλήματα» υπογράμμισε ο προκαθήμενος του Οικουμενικού Θρόνου Πατριάρχης Βαρθολομαίος επισημαίνοντας πως η αρμονική και μακρά συνύπαρξη των μονοθεϊστικών θρησκειών στη Μέση Ανατολή, μέσα στους αιώνες, αποδεικνύει ότι μπορούν να ξεπεραστούν. Μίλησε ακόμη για την τραγική στρέβλωση του Ισλάμ από ριζοσπαστικές τρομοκρατικές δυνάμεις. Επεσήμανε την ανάγκη όλοι οι θρησκευτικοί ηγέτες να δημιουργήσουν πλαίσιο διαχείρισης θρησκευτικής κρίσης, ενώ απηύθυνε παράκληση προς τους θρησκευτικούς ηγέτες της Μέσης Ανατολής να εμπλακούν στον διάλογο.
Για το προσφυγικό εκτίμησε ότι οι αφίξεις μεταναστών και προσφύγων στην Ελλάδα θα ξεπεράσουν τις 400.000 και αναφέρθηκε στην ανάγκη να αλλάξει το πρόγραμμα της Ε.Ε. για τη μετεγκατάσταση των προσφύγων.
Συγγνώμη Ιερώνυμου για κάθε άνθρωπο που έφυγε
«Ως θρησκευτικός ηγέτης αναλαμβάνω την ευθύνη και ζητώ συγγνώμη για κάθε άνθρωπο που έφυγε, παιδί ή μεγαλύτερο» είπε ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος σε μια ομιλία που περιστράφηκε κυρίως γύρω από το προσφυγικό και ζήτησε να αναληφθούν πρωτοβουλίες με ουσία.
«Αδυνατώ να βρω λέξεις για μία τραγωδία που διαρκώς εξαπλώνεται» είπε, θυμίζοντας την έκκλησή του στους ηγέτες της Ε.Ε. να αναλάβουν τις ευθύνες τους, ώστε στο ταξίδι των προσφύγων προς την Ευρώπη να τους περιμένει η ελπίδα και όχι ο θάνατος.
«Πολλοί θα μας κατηγορήσουν ότι διαμαρτυρόμαστε ετεροχρονισμένα. Ίσως να έχουν δίκιο» είπε αναφερόμενος στα ερωτήματα και τις ανησυχίες που εξέφρασε για το προσφυγικό και άσκησε έμμεση κριτική λέγοντας ότι "οι λυγμοί θα έπρεπε να έχουν εξαντληθεί προ πολλού, όταν λαμβάνονταν οι αποφάσεις για τον ξεριζωμό αυτών των ανθρώπων" και πως "οι θρησκευτικοί ηγέτες θα έπρεπε να είναι εκεί".
Αντιοχείας Ιωάννης: Αφήστε τον λαό μας να ζήσει
«Αφήστε τον λαό μας να ζήσει» είπε με φανερή τη συναισθηματικη φόρτιση ο πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης, ο οποίος συνέχισε λέγοντας πως «οι άνθρωποί μας πληρώνουν με το αίμα τους. Μεταφέρω σε όλο τον κόσμο τον πόνο των Σύρων και των Λιβανέζων, των δικών μας ανθρώπων, που ψευδώς τούς αναγγέλθηκε η άνοιξη". «Εμείς οι χριστιανοί αρνούμαστε να υπολογιστούμε ως μειονότητα» διεμήνυσε, ενώ παράλληλα χαρακτήρισε καταστροφή του πολιτισμού αυτό που γίνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή. Κλείνοντας αναφέρθηκε στην αδιαφορία της διεθνούς κοινότητας για την απαγωγή των δύο μητροπολιτών.
Στη διάσκεψη τοποθετήθηκαν ακόμη ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ Σαμέχ Σούκρι, που κάλεσε όλες τις δυνάμεις να εργαστούν μαζί για να διαφυλαχθούν οι αρχές του θρησκευτικού πλουραλισμού, ο Ολλανδός ΥΠΕΞ Μπερτ Κέντερς, ο Κύπριος ΥΠΕΞ Ιωάννης Κασουλίδης, ο οποίος υποστήριξε πως χρειάζεται νέο διεθνές νομικό πλαίσιο για την προστασία πολιτιστικών αγαθών απο εμπόλεμες περιοχές. Δύο συζητήσεις συντόνισαν ο ΥΦΥΠΕΞ Δημήτρης Μάρδας και ο ΑΝΥΠΕΞ Νίκος Ξυδάκης, ενώ στην τοποθέτησή του ο ΥΦΥΠΕΞ Γιάννης Αμανατίδης διεμήνυσε πως η πολυπολιτισμική ταυτότητα της Μ. Ανατολής είναι αδιαπραγμάτευτη.
Στον δεύτερο κύκλο συζήτησης ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτηση του πατριάρχη Αρμενίων Αράμ Ι, ο οποίος προειδοποίησε πως "εάν η πλουραλιστική κοινωνία του παγκοσμιοποιημένου κόσμου δεν διατηρηθεί, οι κοινωνίες θα περάσουν στην αποσύνθεση, στην πόλωση και στον κατακερματισμό" και τάχθηκε υπέρ της πολιτικής λύσης. Ενδιαφέρουσα και η τοποθέτηση του αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστάσιου, ο οποίος τόνισε πως "η βία εν ονόματι της θρησκείας βιάζει την ουσία της θρησκείας" και συνέχισε λέγοντας πως "η φτώχεια παραμένει ο χειρότερος τύπος βίας". Προειδοποίησε τέλος πως "είναι τραγικό πολιτικό λάθος να αφήσουμε να εξελιχθεί ένα νέο πολύμορφο προλεταριάτο το οποίο θα καταχραστεί μια δήθεν ισλαμική παράδοση".
Στον τρίτο κύκλο συζήτησης μίλησαν εκπρόσωποι από τον Λίβανο, το Ιράκ , το Αλγέρι, την Αυστρία, το Αζερμπαϊτζάν, το Πακιστάν, το Μαυροβούνιο, την Ινδία, το Κατάρ και την Παλαιστίνη.
