Της Ελένης Τσερεζόλε
Η απόφαση προκάλεσε -το λιγότερο- έκπληξη. Η γαλλική κυβέρνηση αποφάσισε, την περασμένη Τρίτη, 13 Οκτωβρίου, να αμφισβητήσει την απόφαση του Εφετείου του Παρισιού, της 24ης Ιουνίου 2015, να καταδικάσει το κράτος για «σοβαρό παράπτωμα» σχετικά με ελέγχους ταυτότητας της αστυνομίας σε άτομα, ανάλογα με την εξωτερική τους εμφάνιση... Η κυβέρνηση, με την ενέργειά της αυτή, έδωσε δίκιο στον πρωθυπουργό Εμανουέλ Βαλς και όχι στην υπουργό Δικαιοσύνης Κριστιάν Τομπιρά -η απόφαση ελήφθη την περίοδο από τα μέσα Αυγούστου ως τα μέσα Σεπτεμβρίου και δημοσιοποιήθηκε τώρα.
Περί τίνος πρόκειται;
Δύο μήνες νωρίτερα, 13 νέοι Γάλλοι βορειοαφρικανικής καταγωγής κατήγγειλαν τις αστυνομικές αρχές για καταχρηστικούς, όπως τόνισαν, ελέγχους ταυτότητας (κατά την έξοδό τους από φαστ φουντ στο Παρίσι) οι οποίοι δεν κατέληξαν σε κανενός είδους δίωξη. Πέντε από τους νέους αυτούς δικαιώθηκαν σε μια -πρωτόγνωρη- απόφαση του Εφετείου. Σύμφωνα με αυτή την απόφαση, «σοβαρές, ακριβείς και συγκλίνουσες ενδείξεις» οδηγούν στη διαπίστωση ότι οι έλεγχοι των αστυνομικών πραγματοποιήθηκαν «λαμβάνοντας υπόψη την εξωτερική εμφάνιση και την ένταξη, πραγματική ή υποτιθέμενη, σε μια εθνότητα ή μια φυλή»...
Στο υπουργείο Δικαιοσύνης δέχθηκαν την απόφαση με ικανοποίηση. Το κράτος καταδικάστηκε μεν, αλλά η υπόθεση αφορούσε μόνο τους 5 εκ των 13. Το γεγονός θεωρήθηκε από τους κύκλους της Τομπιρά, ότι έβγαζε από τη δύσκολη θέση την αστυνομία. Η ίδια η υπουργός θεώρησε ότι το πράγμα έπρεπε να μείνει εκεί. Οι οκτώ νεαροί των οποίων το αίτημα απορρίφθηκε αποφάσισαν όμως να αμφισβητήσουν την απόρριψή τους. Η κίνηση αυτή αποδείχθηκε μοιραία. Και τούτο γιατί βρήκε ευκαιρία ο πρωθυπουργός Βαλς, να τη χρησιμοποιήσει ως πρόσχημα προκειμένου να ξαναδικαστεί το σύνολο των περιπτώσεων προκειμένου να μην υπάρξει αντίφαση μεταξύ των δύο αποφάσεων!
Οι συνήγοροι εξεπλάγησαν από την εξέλιξη αυτή. «Είχαμε νομίσει ότι μετά από τις ενθαρρυντικές δηλώσεις αναγνώρισης των ελέγχων ανάλογα με την εξωτερική εμφάνιση θα κρατούσαν το θέμα χαμηλά. Με την εντολή αυτή, γίνεται η επιλογή παράταξης στο πλευρό της αστυνομίας», τόνισε ένας από τους δικηγόρους των νεαρών. «Είναι ένας τρόπος να πουν ότι οι κανόνες της ισότητας και της μη διάκρισης δεν εφαρμόζονται στην αστυνομία. Για τους νέους που υπερασπιζόμαστε, αυτή είναι η επιπλέον απόδειξη ότι ζουν μέσα σε ένα σύστημα διακρίσεων και ότι η Αριστερά επέλεξε να το διαιωνίσει», παρατήρησε καυστικά άλλος συνήγορος των νεαρών.
Η απόφαση νέας εκδίκασης προκάλεσε έκπληξη και για έναν ακόμη λόγο. Για το γεγονός ότι η υπό αμφισβήτηση απόφαση, ο αγώνας κατά των ελέγχων στη βάση της εξωτερικής εμφάνισης, αποτελούσε προεκλογική δέσμευση του Ολάντ... Εξέλιξη που έρχεται σε μια ευαίσθητη συγκυρία. Δώδεκα μόλις ημέρες πριν από τη δέκατη επέτειο των επεισοδίων του 2005 στο Κλισί σου Μπουά... Τότε, στις 27 Οκτωβρίου 2007, δύο έφηβοι, ο Ζιεντ Μπένα και ο Μπούνα Τραορέ, είχαν βρει το θάνατο από ηλεκτροπληξία, αναζητώντας καταφύγιο, στην καταδίωξή τους από αστυνομικούς που ήθελαν να τους κάνουν έλεγχο. Οι αντιδράσεις για τον θάνατο των δύο νέων είχαν τότε εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα, σε πολλά από τα λεγόμενα «ευαίσθητα» προάστια, όπου καλπάζουν η ανεργία και η ανασφάλεια.
Είναι βέβαιο ότι η τελευταία εξέλιξη όχι μόνο δεν θα βελτιώσει αλλά θα επιδεινώσει μια ήδη εξόχως βεβαρημένη κατάσταση...
