Της Μάνιας Ζούση
Μπορεί να μην ερμήνευσε τη Μαργαρίτα στον «Φάουστ», που ήθελε κάποτε πολύ, αλλά διαπρέπει και συγκινεί για τρίτη συνεχή χρονιά ως σπαρακτική Μαρία στα περίφημα «Αυγά Μαύρα» του Διονύση Χαριτόπουλου στη «Θεατρική Σκηνή» της οδού Νάξου 84 στην Κυψέλη.
Η Νατάσσα Ασίκη, ηθοποιός υψηλών δυνατοτήτων, ευρείας γκάμας, βαθιάς πίστης και αισθήματος, εκπλήσσει όσους θεατές γεμίζουν ασφυκτικά το θέατρο στις παρυφές της πόλης και μακριά από τη θεατρική πιάτσα, για να την δουν μαζί με τον Αντώνη Αντωνίου να αφηγείται με έναν καθηλωτικό και λυτρωτικό τρόπο την ιστορία δυο αδελφών, του Σπύρου και της Μαρίας, που χώρισε ο εμφύλιος στέλνοντας εκείνη να μεγαλώσει στις παιδουπόλεις και εκείνον στα ξένα.
Η Μαρία της ιστορίας, με έντονα τα σημάδια μιας ενήλικης ταραχώδους ζωής που προκάλεσε ο βίαιος θάνατος των γονιών, ο χωρισμός από τον γενέθλιο τόπο και κυρίως το πένθος μιας ζωής και το στίγμα της αριστερής καταγωγής, είναι η πονεμένη και ματωμένη ιστορία της ίδιας της χώρας. Η ιστορία του εμφυλίου έτσι όπως την αφηγούνται οι ηττημένοι. Η ιστορία των δυο αδελφών που ξανασμίγουν μετά από χρόνια αναζητώντας να ξαναβρούν τον χαμένο καιρό και μαζί τη μνήμη και την ζωή τους. Και αγωνίζονται όχι μόνο να θυμηθούν αλλά κυρίως να μην ξεχάσουν.
Ήταν πριν από 22 χρόνια, όταν ο Αντώνης Αντωνίου και η Νατάσσα Ασίκη ζήτησαν από τον Διονύση Χαριτόπουλο, που έως τότε δεν έγραφε για το θέατρο, να γράψει ένα έργο για τη «Θεατρική Σκηνή».
Και εκείνος έγραψε τα «Αυγά Μαύρα», μια αληθινή ιστορία που πρωτοανέβηκε από τον Αντώνη Αντωνίου και την Πηνελόπη Πιτσούλη.
«Ήταν ένα έργο που το λάτρεψα από τη πρώτη στιγμή», υποστηρίζει η Νατάσσα Ασίκη, «ωστόσο, αν επιχειρούσα να το παίξω στο πρώτο του ανέβασμα, δεν θα το είχα παίξει καλά. Γιατί αυτό το έργο θέλει να έχεις στην ψυχή σου κάτι που η ηλικία σε βοηθάει να αποκτήσεις. Μπορεί να μην είναι μνήμες του εμφυλίου αλλά είναι καταστάσεις που ζεις καθημερινά. Οι οποίες μπορεί να μην έχουν σχέση μόνο με τον εμφύλιο, αλλά και με την μοναξιά αυτών των δυο ανθρώπων και την αγάπη. Τώρα είμαι πια στην ώρα και την ηλικία για να μπορέσω να το στηρίξω. Και είναι ένα έργο που δεν θέλω να σταματήσω να το παίζω», ομολογεί.
Ζητώντας της να μας πει μια αγαπημένη σκηνή ή φράση, η Νατάσσα Ασίκη μάς μιλάει για τη συνεχή αγωνία της πριν από κάθε παράσταση, όσα χρόνια και αν έχουν περάσει και παραδέχεται πως κάθε μέρα είναι σαν να παίζει για πρώτη φορά. «Πριν την παράσταση έχω ένα άγχος και ένα τρακ που νομίζω ότι έχω με κάθε παράσταση. Όσο για τα συναισθήματα που νιώθω, κάθε μέρα είναι και διαφορετικά. Και μου τα προκαλούν οι ίδιοι οι θεατές. Τελειώνοντας κάθε παράσταση, αυτό που νιώθω είναι λύτρωση. Γιατί και η Μαρία, έστω και προσωρινά, κάθε βράδυ λυτρώνεται».
Σκέφτεται για λίγο και απαντά αβίαστα: «Είναι μια φράση που λέει η Μαρία μέσα στο παραλήρημά της. 'Ήθελα και εγώ μια μάνα νέα και όμορφη να έρχεται να με παίρνει από το σχολείο κι όχι τη γιαγιά με τα μαύρα και το τσεμπέρι, αυτό μου στοίχιζε πολύ'».
Θέατρο της ζώσας ιστορίας, τα «Αυγά Μαύρα» αφηγούνται, μέσα από τη μαρτυρία των πρωταγωνιστών τους, το ίδιο το συλλογικό τραύμα και μεταμορφώνονται σε θέατρο της ιστορικής μνήμης και του εθνικού και πολιτικού πένθους. Θέατρο της αυθεντικής συγκίνησης, που απέχει πολύ από διδακτισμούς.
Ενδιαφέρον προβάλλει το γεγονός της προσέλευσης θεατών που προσέρχονται με τις δικές τους μνήμες θέλοντας να τις καταθέσουν στους δυο ηθοποιούς. Συνεχίζοντας ή συμπληρώνοντας έτσι την κοινή ιστορία.
« Σε αυτό το έργο, έχουμε νιώσει το ίδιο που νιώσαμε στον 'Φονιά' του Ευθυμιάδη", αναφέρει η κ. Ασίκη. "Ειδικά σε αυτό, έρχονται νέοι άνθρωποι που μας φέρνουν τους γονείς τους για να μας πουν ότι έχουν και αυτοί την ίδια ιστορία να διηγηθούν, τα ίδια σημάδια και στοιχεία να προσθέσουν. Η σπηλιά του έργου κατά αυτόν τον τρόπο μπορεί να βρίσκεται στη Ρούμελη, τη Μακεδονία, την Κρήτη... και όλοι ξέρουν τη Μαρία και τον Σπύρο»!
Γραμμένο με πυκνό και θερμό λόγο, το έργο του Χαριτόπουλου αφηγείται την ιστορία μέσα από το στόμα του Σπύρου, του μεγαλύτερου αδελφού, που επαναφέρει συνεχώς στις κουβέντες του τον ηρωισμό του πατέρα. Γεννημένη σε μια σπηλιά όπου κρυβόταν η κυνηγημένη οικογένεια και μεγαλώνοντας σε μια από τις παιδουπόλεις του εμφυλίου, η μικρότερη Μαρία ρωτά συνεχώς απεγνωσμένα και εμμονικά να μάθει στοιχεία και λεπτομέρειες από τη χαμένη κοινή ζωή, αναζητώντας να ξαναβρεί τη χαμένη παιδική ηλικία.
Ρωτάει και ακούει, μαθαίνει, αγανακτεί, θρηνεί.
«Έχω γνωρίσει ανθρώπους που έχουν μεγαλώσει σε παιδουπόλεις όπως μεγάλωσε η Μαρία», εξηγεί η ηθοποιός. "Όλοι όσοι έρχονται στην παράσταση μας λένε ότι το έργο μοιάζει σαν να γράφτηκε γι' αυτούς, για γνωστούς τους, φίλους, συγγενείς, γείτονες. Και έχουν να διηγηθούν άπειρες παρόμοιες ιστορίες...".
Επαναφέροντας το συλλογικό μέσα από το ατομικό τραύμα, με ποιο τρόπο τα "Αυγά Μαύρα" συνομιλούν μέσα σε μια σύγχρονη και διαφορετική συνθήκη;
«Όταν το είχαμε ανεβάσει πριν 20 χρόνια, όλοι έλεγαν ότι πρέπει να τα ξεχάσουμε αυτά. Και προσπαθούσαν να πούνε ότι περάσανε. O Χαριτόπουλος τονίζει άλλωστε το να μην ξαναγίνει εμφύλιος στη χώρα. Ωστόσο κάτι τέτοιο φαίνεται να είναι ανατριχιαστικά επίκαιρο. Μπορεί να μην είναι φανερό αλλά θεωρώ ότι υποβόσκει. Και μάλιστα σε πολλές άλλες χώρες γύρω, λες και είναι μια μίζερη και καταστροφική ανάγκη. Σαν να γυρίζουμε πάλι και ξανά στα ίδια τα παλιά που μοιάζουν να μην τελειώνουν", υποστηρίζει. Και προσθέτει: «Δεν παύει ωστόσο να είναι και μια ιστορία ανθρωπιάς, μοναξιάς και αγάπης ανάμεσα σε δυο αδέλφια».
Η Νατάσσα Ασίκη δεν κρύβει τον ενθουσιασμό και την εμμονή της για την παράσταση και όταν ο Αντώνης Αντωνίου την ρώτησε πόσα χρόνια θα παίζει ακόμα αυτό το έργο, του απάντησε αφοπλιστικά: «Δεν ξέρω πόσα χρόνια, αλλά ξέρω ότι κάθε μέρα είναι σαν να το παίζω για πρώτη φορά»!
Info
"Θεατρική Σκηνή", οδός Νάξου 84, Κυψέλη
"Αυγά Μαύρα" του Διονύση Χαριτόπουλου
Σκηνοθεσία: Αντώνης Αντωνίου
Πρωταγωνιστούν: Αντώνης Αντωνίου, Νατάσσα Ασίκη.
Παραστάσεις: απογευματινή κάθε Τετάρτη στις 7 μ.μ. βραδυνή κάθε Πέμπτη και Σάββατο στις 9 μ.μ., Κυριακή στις 8 μ.μ.
