Της Ελένης Τσερεζόλε
Την υπόθεση της δημοκρατίας στην Τυνησία έφερε στο προσκήνιο η ανακοίνωση της απονομής του Νόμπελ Ειρήνης στον «Εθνικό Διάλογο». Για «φόρο τιμής στους μάρτυρες της δημοκρατικής Τυνησίας», έκανε λόγο το σημαντικότερο συνδικάτο της χώρας, το οποίο είναι ιδρυτικό μέλος του συγκεκριμένου φόρουμ. Το Νόμπελ Ειρήνης απονεμήθηκε την Παρασκευή σε τέσσερις οργανώσεις που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη δημοκρατική μετάβαση της χώρας.
Ωστόσο και μόνο το γεγονός της απονομής του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης έρχεται να θυμίσει στο προσκήνιο το πόσο εύθραυστη παραμένει η δημοκρατική διαδικασία στη χώρα από την οποία ξεκίνησε η λεγόμενη «αραβική άνοιξη της δημοκρατίας», η οποία πλέον ηχεί εξόχως ειρωνικά όχι μόνο στην Τυνησία αλλά στην Αίγυπτο, και ούτε λόγος πλέον να γίνεται για τη Λιβύη.
Και μπορεί η κατάσταση στην Τυνησία να μην είναι τόσο ακραία όσο στη Λιβύη ή την Αίγυπτο, τούτο όμως δεν σημαίνει ότι τα πράγματα είναι καλύτερα. Η Δημοκρατία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη στην κοιτίδα της «Αραβικής Άνοιξης», η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται υπό την απειλή της βίας των τζιχαντιστών. Οι τέσσερις οργανώσεις που διαχειρίστηκαν τον εθνικό διάλογο στη χώρα, βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Ειρήνης για την «αποφασιστική» συμβολή τους στην οικοδόμηση μιας «πλουραλιστικής δημοκρατίας» μετά την «επανάσταση» του 2011, όπως τόνισε η πρόεδρος της Νορβηγικής Επιτροπής, Κάσι Κούλμαν Φιβ.
Η ίδια εξήγησε ότι το βραβείο αυτό αποτελεί «ενθάρρυνση του λαού της Τυνησίας, ο οποίος, παρά τις σοβαρές προκλήσεις, έθεσε τις βάσεις μιας εθνικής αδελφοποίησης», η οποία, όπως ελπίζει η Επιτροπή, «θα χρησιμεύσει ως παράδειγμα για τις άλλες χώρες». Οι τέσσερις οργανώσεις που βραβεύτηκαν είναι, πέρα από το ιστορικό συνδικάτο, το εργοδοτικό συνδικάτο, ο Σύνδεσμος των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το Συνδικάτο των Δικηγόρων. Το «κουαρτέτο» συστάθηκε το καλοκαίρι του 2013, «σε μια συγκυρία κατά την οποία η διαδικασία εκδημοκρατισμού βρισκόταν σε κίνδυνο λόγω των πολιτικών δολοφονιών και σοβαρών κοινωνικών αναταραχών», σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής.
Όπως ήταν φυσικό τη συγκίνησή του εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας του ιστορικού συνδικάτου, Αμπιντίν Μπεν Αλί, που δήλωσε ότι «η προσπάθεια της νεολαίας μας επέτρεψε στη χώρα να γυρίσει τη σελίδα της δικτατορίας», προσθέτοντας ότι πρόκειται για την προσπάθεια «των πολιτικών κομμάτων που δέχθηκαν να βρεθούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για λύσεις στις πολιτικές κρίσεις». Από την πλευρά του, ο Φαντέλ Μαχφούντ, από το συνδικάτο των δικηγόρων, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την επιβράβευση «της διαδικασίας που ξεκίνησε ο λαός της Τυνησίας, ο οποίος ονειρεύτηκε τη Δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα».
Ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της χώρας, στα τέλη του 2014, ο 88χρονος Μπέζι Καίντ Εσέμπσι, εξέφρασε επίσης την ικανοποίησή του για τη βράβευση, λέγοντας ότι αποτελεί την καταξίωση «του συναινετικού δρόμου» που επέλεξε η Τυνησία, παρατηρώντας ότι άλλη λύση, πέραν του διαλόγου, παρά τις ιδεολογικές διαφορές, δεν υπάρχει. «Ο αγώνας κατά της τρομοκρατίας δεν μπορεί να κερδηθεί παρά μόνο αν είμαστε όλοι μαζί», δήλωσε ο ίδιος.
Ο ρόλος των οργανώσεων που βραβεύθηκαν ήταν πραγματικά κρίσιμος, ιδίως την περίοδο που η δράση τους απέτρεψε την πόλωση της πολιτικής κατάστασης, μεταξύ ισλαμιστών και των αντιπάλων τους, δηλαδή το 2013, μετά τη δολοφονία δύο αριστερών αντιφρονούντων.
Σε αντίθεση με άλλες χώρες, η Τυνησία δεν έπεσε στον φαύλο κύκλο του εμφύλιου σπαραγμού - αυτός ήταν και ο λόγος της βράβευσης των τεσσάρων οργανώσεων. Η βράβευσή τους αποτελεί μια αχτίδα ελπίδας για έναν αραβικό κόσμο που υφίσταται τη μεγάλη πίεση των ακραίων ισλαμιστών...
