Της Ελένης Τσερεζόλε
Αρκετά με τις απολογίες και τις συγγνώμες για την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό είναι, μέσες - άκρες, το μήνυμα που στέλνουν σήμερα οι Ιάπωνες, όπως αυτό τουλάχιστον καταγράφεται σε πρόσφατη δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα. Η αλήθεια είναι ότι φέτος οι επέτειοι για τα 70 χρόνια από τις πυρηνικές τραγωδίες στο Ναγκασάκι και τη Χιροσίμα, σηματοδοτήθηκαν από την τοποθέτηση του πρωθυπουργού της χώρας, Σίνζο Άμπε, ότι ναι μεν ισχύουν οι προηγούμενες εκφράσεις μεταμέλειας, ωστόσο οι μελλοντικές γενιές δεν πρέπει να είναι προδιατεθειμένες να ζητάνε συγγνώμη για το πολεμικό παρελθόν της χώρας κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η άποψη αυτή προκάλεσε έντονες επικρίσεις, κυρίως από την Κίνα και τη Νότιο Κορέα.
Η τοποθέτηση αυτή έχει λαϊκό έρεισμα. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της εφημερίδας "Γιομιούρι", το 63% των ερωτηθέντων συμφώνησαν ότι η χώρα δεν πρέπει να συνεχίσει να ζητάει συγγνώμη, ενώ το 27% είχε την αντίθετη άποψη. Παράλληλα, πάνω από 2/3 των πολιτών υποστήριξαν την άποψη του πρωθυπουργού, που είναι εγγονός υπουργού της κυβέρνησης την εποχή του πολέμου, να στηρίξει τη μεταμέλεια των προηγούμενων ετών. Περισσότερο διχασμένοι εμφανίστηκαν γενικά απέναντι στην επετειακή ομιλία του Άμπε - με το 48% να είναι υπέρ του και το 34% εναντίον του.
Πάντως οι γείτονες της Ιαπωνίας παρατήρησαν ότι στην τοποθέτησή του ο πρωθυπουργός δεν επέδειξε, σε αντίθεση με τις ομιλίες των προκατόχων του, ιδιαίτερη μεταμέλεια για την ιαπωνική επιθετικότητα και την ιμπεριαλιστική της συμπεριφορά έναντι των ασιατικών χωρών στη διάρκεια του 20ού αιώνα. Μάλιστα η αρνητική αίσθηση που δημιουργήθηκε εκτός συνόρων ήταν τέτοια που ο αυτοκράτορας Ακιχίτο έσπευσε μετά από την ομιλία του πρωθυπουργού, να δηλώσει ότι αισθάνεται «βαθιές τύψεις» για τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, μια τοποθέτηση πολύ συμβολική καθώς η χώρα διεξήγαγε τον πόλεμο στο όνομα του πατέρα του, αυτοκράτορα Ακιχίτο.
Από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε την εξουσία, το 2012, ο σκληροπυρηνικός Άμπε, οι πάντες αναρωτιούνταν αν θα τηρούσε την παράδοση που είχε δημιουργήσει από το 1995 ο τότε πρωθυπουργός Τομίσι Μουραγιάμα σχετικά με την έκφραση «βαθιών τύψεων» και «εκ βάθους καρδίας συγγνώμης» για τις «τεράστιες ζημιές» που δημιούργησε η χώρα. Ο Άμπε πάντως έγινε και ο πρώτος πρωθυπουργός που άλλαξε τη νομοθεσία της χώρας προκειμένου τα στρατεύματά της να επεμβαίνουν στο εξωτερικό, όταν κάποιος σύμμαχος υφίσταται επίθεση...
Την ίδια στιγμή σύμμαχοι της χώρας, όπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία, στάθηκαν θετικά έναντι της ομιλίας. Αλλά θετικό αντίκτυπο είχε η ομιλία και στη δημοτικότητα του Άμπε, που είχε πάρει την κατιούσα, η οποία τώρα αγγίζει το 45% (από 43%). Η αλήθεια είναι ότι αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η ομιλία Άμπε είχε στόχο τους Ιάπωνες πολίτες και το εξωτερικό και ότι δεν πρόκειται να προκληθεί ζημιά στις σχέσεις της με την Κίνα και τη Ν. Κορέα, ειδικά από τη στιγμή που οι δυτικές χώρες και οι άλλες χώρες της νοτιο-ανατολικής Ασίας αντιμετώπισαν ευνοϊκά την ομιλία. Το βέβαιο πάντως είναι ότι οι σχέσεις αυτές καθίστανται ακόμη πιο ευαίσθητες...
