Της Ελένης Τσερεζόλε
Για μια μεγάλη μάχη ετοιμάζεται τον Σεπτέμβριο το επιτελείο του προέδρου Ομπάμα. Για τη μάχη της έγκρισης από το Κογκρέσο της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Μια συμφωνία που έρχεται να σφραγίσει ένα μακρύ διάστημα απειλών εκ μέρους του δυτικού κόσμου έναντι του Ιράν και μια συμφωνία που, αν προχωρήσει, θα αλλάξει τα δεδομένα και τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται επίσης για μια συμφωνία που φέρνει στο προσκήνιο το πόσο αποκλίνουν, πλέον, ειδικά επί προεδρίας Ομπάμα, οι βλέψεις και οι στρατηγικές ΗΠΑ και Ισραήλ - δύο παραδοσιακών συμμάχων που έχουν διαφορετικές απόψεις σε σχέση με το Ιράν και όχι μόνο...
Ήδη ο Αμερικανός πρόεδρος Ομπάμα και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου, εν όψει της απόφασης του Κογκρέσου (όπου την πλειοψηφία την έχουν οι Ρεπουμπλικάνοι), διασταυρώνουν, εξ αποστάσεως, τα ξίφη και τα επιχειρήματά τους. Για τον Ομπάμα, η συμφωνία, που έκλεισε στις 14 Ιουλίου στη Βιέννη, συνιστά διπλωματική νίκη. Για τον Νετανιάχου, η συμφωνία θα επιτρέψει στην Τεχεράνη αφενός να απαλλαγεί από τις οικονομικές κυρώσεις που της έχουν επιβληθεί και αφετέρου να προχωρήσει στη σύσταση ενός πυρηνικού οπλοστασίου. Πρόκειται για διαμετρικά αντίθετες προοπτικές.
Η ισραηλινή εφημερίδα "Χααρέτζ" έκανε λόγο, όχι τυχαία, για «στροφή» στις σχέσεις των χωρών, υπογραμμίζοντας ότι στην ομιλία του, την περασμένη Τρίτη, ο Ομπάμα «περιέγραψε τον Νετανιάχου όχι πλέον ως έναν σημαντικό σύμμαχο, αλλά ως τον κύριο αντίπαλό του». Μάλιστα, εκφράζοντας γενικότερη ανησυχία για τα όσα υποστηρίζει ο νυν πρωθυπουργός του Ισραήλ, το κύριο άρθρο της εφημερίδας παρατηρεί: «Πρέπει να υπενθυμίσουμε σε όλο τον κόσμο ότι ο Νετανιάχου δεν είναι το Ισραήλ». Την τοποθέτηση αυτή ακολούθησαν δηλώσεις του προέδρου της χώρας Ρέβλεν Ρίβλιν στην εφημερίδα "Μααρίβ", με τις οποίες εξέφρασε τις ανησυχίες του για το ενδεχόμενο απομόνωσης του Ισραήλ. «Είμαι πολύ ανήσυχος σχετικά με το μέτωπο που έχει ανοίξει μεταξύ Ομπάμα και Νετανιάχου» δήλωνε την Τετάρτη ο Ισραηλινός πρόεδρος, ο οποίος όμως δεν έχει ουσιαστικές αρμοδιότητες.
Ωστόσο, το στρατόπεδο της αδιαλλαξίας του Νετανιάχου έχει πολλούς συμμάχους στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Και μάλιστα σε καίριες θέσεις. Όπως, για παράδειγμα, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Ρεπουμπλικάνος Τζον Μπένερ κατηγόρησε τον πρόεδρο Ομπάμα ότι «εγκατέλειψε τους στόχους του» και εκτίμησε ότι θα «προσφέρουμε δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα επικίνδυνο καθεστώς μέσω της ελάφρυνσης των κυρώσεων, ενώ παράλληλα θα ανοίξουμε τον δρόμο σε ένα πυρηνικό Ιράν». Γενικά, οι Ρεπουμπλικάνοι ασκούν έντονη κριτική στη συμφωνία, ταυτιζόμενοι με τη σκληροπυρηνική γραμμή Νετανιάχου - μια τάση που ενισχύεται τούτη την περίοδο των εσωκομματικών διεργασιών τους εν όψει του αγώνα για το προεδρικό χρίσμα του κόμματος. Οι περισσότεροι από τους υποψήφιους επιδεικνύουν αδιάλλακτη στάση έναντι του Ιράν, θεωρώντας ότι έτσι θα κερδίσουν το εσωκομματικό κοινό. Για παράδειγμα, δεν είναι τυχαίο ότι στην πρόσφατη τηλεοπτική αναμέτρηση των Ρεπουμπλικάνων υποψηφίων, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «ντροπιαστική».
Πάντως, ο πρόεδρος Ομπάμα την Τρίτη έθεσε με σαφήνεια το θέμα. Μιλώντας σε πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι ενδεχόμενη απόρριψη της συμφωνίας, την οποία περιέγραψε ως την «ισχυρότερη συμφωνία περί μη πυρηνικής επέκτασης που έγινε ποτέ αντικείμενο διαπραγμάτευσης», σημαίνει, ούτε λίγο ούτε πολύ, ψήφο στον πόλεμο. Και μάλιστα πέταξε και το γάντι στους υποστηρικτές του «όχι», λέγοντας ότι όσοι θέλουν σήμερα την καταψήφιση είναι εκείνοι που υποστήριξαν την εισβολή στο Ιράκ... Έναν «πόλεμο που ενίσχυσε το Ιράν και απομόνωσε τις ΗΠΑ πολύ περισσότερο από ό,τι είχε γίνει πριν ή μετά»...
