Της Ελένης Τσερεζόλε
Στην Ισπανία, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, ένας νέος νόμος που περιορίζει το δικαίωμα της διαδήλωσης έχει δημιουργήσει σειρά κλιμακούμενων αντιδράσεων. Επισήμως ο νόμος ονομάζεται «νόμος για την ασφάλεια των πολιτών», όμως πολίτες και οργανώσεις τον αποκαλούν «νόμο - φίμωτρο», τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου. Και βρήκε απέναντί του ένα ευρύ μέτωπο δυνάμεων, από την καθολική οργάνωση Caritas ώς το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο και δεσμεύτηκε ότι θα τον καταργήσει αν έλθει στην εξουσία.
Η αιτία είναι βέβαια το προκλητικό του περιεχόμενο. Για παράδειγμα, η παρεμπόδιση, με ειρηνικό τρόπο, έξωσης από ένα ακίνητο, κάτι που κάνουν Ισπανοί ακτιβιστές από το 2009 απέναντι σε δυνάμεις της τάξης, τιμωρείται από την 1η Ιουλίου με 600 έως 30.000 ευρώ. Πρόκειται για τα μέλη της Πλατφόρμας των Θυμάτων των Δανείων για Στέγη, συνιδρυτής της οποίας είναι η σημερινή δήμαρχος Βαρκελώνης, η ακτιβίστρια Άντα Κολάου. Οι Αγανακτισμένοι που κατασκήνωσαν στις πλατείες το 2011, σήμερα θα αναγκάζονταν να πληρώσουν από 100 ώς 600 ευρώ. Ακόμη και η αναρρίχηση σε δημόσια κτήρια, όπως κάνουν οι ακτιβιστές της Γκρίνπις, τιμωρείται με τα ίδια ποσά. Σύμφωνα με τον νέο νόμο, απαγορεύονται η «διατάραξη της ασφάλειας των πολιτών» έξω από τη Βουλή -μια ασαφής διάταξη που φαίνεται να «φωτογραφίζει» το κίνημα «Rodea el Congreso» του 2012-, καθώς και η διάδοση εικόνων αστυνομικών που «θέτουν σε κίνδυνο την προσωπική και οικογενειακή τους ασφάλεια».
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, αυτή η απαγόρευση παραβιάζει το δικαίωμα στην ενημέρωση. Ο νόμος δίνει τη δυνατότητα στους αστυνομικούς να επιβάλουν μεγάλα πρόστιμα για παραβάσεις που σχετίζονται με νέες μορφές κοινωνικών κινητοποιήσεων, που όμως οι δικαστές δεν χαρακτηρίζουν ως εγκλήματα. Η ερμηνεία αφήνεται λοιπόν στους αστυνομικούς. «Ο νόμος κάνει κατάχρηση αόριστων νομικών εννοιών, πρέπει να συγκεκριμενοποιηθούν γιατί ο πολίτης δεν γνωρίζει τι θέλουν να τιμωρήσουν οι αρχές. Μπορούν λοιπόν να καλύψουν ενδεχόμενες αστυνομικές καταχρήσεις», εξηγεί ο Γιοακίμ Μπος, εκπρόσωπος της οργάνωσης Δικαστές για τη Δημοκρατία.
Με το που τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος, οργανώθηκαν πάνω από 80 δράσεις εναντίον του σε 60 πόλεις της χώρας. Εντυπωσιακή ήταν εκείνη της Γκρίνπις, ακτιβιστές της οποίας ξεδίπλωσαν ένα γιγάντιο πανό πάνω από το Κογκρέσο και φίμωσαν τα αγάλματα των λιονταριών που βρίσκονται στην είσοδό του. Γυναίκες των Femen σκαρφάλωσαν στο σιντριβάνι της πλατείας Cibeles, απέναντι το δημαρχείο της Μαδρίτης. Παράλληλα, χιλιάδες άτομα διαδήλωσαν, παρά τον καύσωνα, σε πολλές πόλεις, υποσχόμενα ότι δεν θα εγκαταλείψουν τον αγώνα ενάντια σε έναν νόμο που παρεμποδίζει το δικαίωμα στη διαδήλωση.
Είναι προφανές ότι, με δεδομένο ότι σχεδόν το 99% των διαδηλώσεων στη χώρα είναι ειρηνικές, ο σκοπός της κυβέρνησης Ραχόι είναι διαφορετικός: έχει να κάνει με την καταστολή των κοινωνικών διαμαρτυριών, τον περιορισμό των διαδηλώσεων και την ελευθερία έκφρασης. Πλησιάζουν, βλέπετε, και εκλογές...
