Ρεπορτάζ: ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
Όχι μόνο ποσοτική, αλλά και πολιτική -και με έντονο ταξικό στοιχείο- είναι η διαφορά των φορολογικών μέτρων που προτείνουν κυβέρνηση και δανειστές. Οι τελευταίοι ζητούν μεγαλύτερες φορολογικές επιβαρύνσεις, αφού μόνο το πρωτογενές πλεόνασμα που ζητούν για εφέτος (1% του ΑΕΠ) είναι 0,4 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερο του 0,6% του ΑΕΠ που προτείνει η Αθήνα. Προκύπτει διαφορά 720 εκατ. ευρώ, η οποία κατοπτρίζεται και στα έσοδα, όπως λ.χ. από ΦΠΑ με ΔΝΤ - Ε.Ε. - ΕΚΤ να ζητούν μέσω αυτού επιπλέον 1,8 δισ. ευρώ και την Αθήνα 1,3 δισ. ευρώ.
Υπάρχει όμως και "ποιοτική" (πολιτική) διαφοροποίηση: η κυβέρνηση προτείνει δέσμη μέτρων που μεταφέρουν τα περισσότερα επιπλέον φορολογικά βάρη σε κατέχοντες και εισοδηματικά ισχυρότερους. Από τα 2.344 εκατ. ευρώ έσοδα που έχουν προβλεφθεί στις κοστολογημένες προβλέψεις 2015-2016 (1.874 εκατ. ευρώ για εφέτος, στα οποία, αν προστεθεί το 1,3 δισ. ευρώ από τις αλλαγές στους συντελεστές ΦΠΑ που έχει κατ' αρχήν προσδιοριστεί αλλά όχι και επισήμως προβλεφθεί, προκύπτει ποσό 2.174 εκατ. ευρώ το 2015), τα 1.934 εκατ. ευρώ έρχονται από μέτρα που πλήττουν κατά βάση τους κατέχοντες.
Συγκριτικά, αρκετά μικρότερο είναι το ποσό που επιβαρύνει την πλειονότητα των πολιτών που υπάγονται στα χαμηλά και μικρομεσαία εισοδήματα. Από αυτά τα 1.934 εκατ. ευρώ, τα 1.064 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τις πλέον κερδοφόρες επιχειρήσεις και τα 340 εκατ. ευρώ από τηλεοπτικά κανάλια, ενώ άλλα 200 εκατ. ευρώ θα έλθουν από φόρο τηλεοπτικών διαφημίσεων.
Μια σύγκριση των επιμέρους φορολογικών προτάσεων των δύο πλευρών πιστοποιούν τα παραπάνω και συγκεκριμένα:
Φόρος Προστιθέμενης Αξίας
Οι δανειστές ζητούν θέσπιση δύο συντελεστών αντί τριών σε όλα τα αγαθά και υπηρεσίες, αδιακρίτως του βαθμού προστασίας που χρήζουν κάποιες μερίδες του πληθυσμού - καταναλωτές, αλλά και κάποιοι "ευαίσθητοι" κλάδοι, με μοναδικό κριτήριο το εισπρακτικό (την εξοικονόμηση εσόδων με τα οποία θα πληρώνει η χώρα τα τοκοχρεολύσια στους δανειστές).
Εντελώς αντίθετη είναι η "φιλοσοφία" της κυβέρνησης. Προτείνει τρεις συντελεστές, με κριτήριο όχι αποκλειστικά τις δημοσιονομικές σκοπιμότητες όπως ζητούν οι δανειστές, αλλά και τις ειδικές συνθήκες. Έτσι προτείνεται υπερμειωμένος συντελεστής για:
Πρώτον, τα φάρμακα. Η σκοπιμότητα είναι πολλαπλή, από τη δυνατότητα πρόσβασης του ασθενούς σε φθηνό φάρμακο μέχρι την ανάγκη στήριξης των ταμείων και να μην συμμετέχουν σε αυξημένες τιμές φαρμάκων των ασφαλισμένων.
Δεύτερον, τα βιβλία. Ουσιαστικά, αυτός που επιδιώκεται να προφυλαχθεί από το όσο γίνεται πιο φθηνό βιβλίο, είναι οι μικροί εκδοτικοί οίκοι, το μικρό βιβλιοπωλείο και να προστατευθεί ο πλουραλισμός των διακινούμενων ιδεών.
Τρίτον, τα εισιτήρια θεάτρου. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση η σκοπιμότητα είναι πολλαπλή, από προφύλαξη του συγκεκριμένου χώρου έκφρασης του πνεύματος μέχρι τη στήριξη ενός κλάδου και των ασχολούμενων με αυτόν επαγγελμάτων (λ.χ. του ηθοποιού), που σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία έχουν πληγεί ιδιαίτερα από την κρίση. Μάλιστα, αν υιοθετούνταν οι προτάσεις των δανειστών να υπαχθούν οι παραπάνω υπηρεσίες και αγαθά στο 23% αντί 6,5%, τότε με βάση τις τρέχουσες τιμές είτε ένα ζευγάρι θα πληρώσει 4, 5 ή και 6 ευρώ παραπάνω για θέατρο και ένας βιβλιόφιλος άλλα τόσα για 2 βιβλία τον μήνα είτε θα προβούν σε περικοπές των εν λόγω εξόδων.
Σημειώνεται ότι για τον ΦΠΑ η πρόταση των δανειστών προβλέπει δύο συντελεστές:
* 11% για τρόφιμα, φάρμακα και ξενοδοχεία, με συνέπεια την αύξηση των τιμών των συγκεκριμένων αγαθών και υπηρεσιών κατά 4,22%.
* 23% για όλα τα υπόλοιπα αγαθά και υπηρεσίες. Δηλαδή αυτομάτως αυξάνονται κατά 8,84% τιμολόγια ΔΕΚΟ, εισιτήρια μέσων μαζικής μεταφοράς, εφημερίδες, περιοδικά, βιβλία, εστίαση, ιατρικές εξετάσεις, εισιτήρια θεάτρων, κόμιστρα ταξί.
ΕΝΦΙΑ
Με συνέντευξη που παραχώρησε στην περασμένη "Αυγή" της Κυριακής ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης τόνισε για τον ΕΝΦΙΑ ότι "... η κατάργησή του, έστω και η σταδιακή, θα γίνει όταν λήξει η διαπραγμάτευση και μπορέσουμε να βρούμε ισοδύναμους φόρους από τη μεγάλη ακίνητη περιουσία και από προοδευτική φορολόγηση εισοδημάτων που σήμερα διαφεύγουν...".
Πιο απλά, ο υπουργός Οικονομικών δεν δεσμεύθηκε μεν για κατάργησή του, αλλά άφησε ανοικτό ένα λιγότερο ή περισσότερο πιθανό ενδεχόμενο σταδιακής κατάργησής του, αφού, όπως είπε χαρακτηριστικά, "ο ΕΝΦΙΑ είναι ένας αποκρουστικός φόρος που πρέπει, σύμφωνα και με το πρόγραμμά μας, να καταργηθεί. Πού ακούστηκε άνεργοι να πληρώνουν φόρο για το δυάρι στο οποίο ζουν χρόνια; Όσο δεν καταργείται, νιώθουμε όλοι μας υπόλογοι στον ελληνικό λαό...".
Εντελώς διαφορετική είναι η προσέγγιση των δανειστών. Μπορεί και οι δύο πλευρές να έχουν κατά νου είσπραξη εφέτος 2,65 δισ. ευρώ από φόρο στα ακίνητα, όμως οι πιστωτές ζητούν παράτασή του και για τη διετία 2015 - 2016 ως έχει. Επιπλέον, εισάγουν ζήτημα επιβολής του συμπληρωματικού φόρου στα αστικά ακίνητα και για χαμηλότερα των ισχυόντων ορίων των 300.000 ευρώ.
Φορολογία επιχειρήσεων
Διαμετρικά αντίθετη είναι η προσέγγιση κυβέρνησης και δανειστών στη φορολόγηση επιχειρήσεων.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει εφάπαξ ενισχυμένη φοροδοτική συμμετοχή των μεγάλων κερδοφόρων επιχειρήσεων προκειμένου να αναλάβουν σοβαρό μερίδιο στην προσπάθεια δημοσιονομικής ανόρθωσης. Απέναντι σε αυτό το εύλογο σχέδιο "έκτακτης ανάγκης" συνεισφοράς των ισχυρών, το μέτωπο Ε.Ε. - ΕΚΤ - ΔΝΤ ζητάει μεγάλη ταμιακή επιβάρυνση μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων μέσω αύξησης προκαταβαλλόμενου φόρου.
Ειδικότερα η ελληνική πρόταση προβλέπει φόρο για μεγάλες επιχειρήσεις μέσω έκτακτης εισφοράς 5%-10% στις επιχειρήσεις με καθαρά κέρδη άνω των 5 εκατ. ευρώ. Το υπουργείο Οικονομικών ευελπιστεί σε είσπραξη 1.064 εκατ. ευρώ σε εφαρμογή του νόμου Παπακωνσταντίνου (3808/2009) και επανάληψη της εφαρμογής του μέτρου το 2012. Αναλυτικά η έκτακτη εισφορά σε κερδοφόρες επιχειρήσεις προβλέπει συντελεστή 5% για καθαρά κέρδη έως 10 εκατ. ευρώ, συντελεστή 7% για κέρδη από 10 έως 25 εκατ. ευρώ και συντελεστή 10% για καθαρά κέρδη άνω των 25 εκατ. ευρώ.
Από την πλευρά τους οι δανειστές ζητούν αύξηση προκαταβολής φόρου επιχειρήσεων για τα κέρδη του 2015. Επίσης προτείνουν αύξηση προκαταβολής φόρου στο 100% για όλες τις επιχειρήσεις. Σήμερα η προκαταβολή φόρου ανέρχεται στο 55% για προσωπικές εταιρείες (Ο.Ε., Ε.Ε.) που λειτουργούν στην Ελλάδα ή ιδρύθηκαν μεν στο εξωτερικό, αλλά διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση ή υποκατάστημα στη χώρα μας. Επίσης για νομικά πρόσωπα βεβαιώνεται το 80% του φόρου που προκύπτει, ως προκαταβολή για τον φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του 2015, ενώ για τις τράπεζες ανέρχεται στο 100%.
Κατέχοντες
Όπως και στην περίπτωση των επιχειρήσεων, όπου οι δανειστές ζητούν επιβαρύνσεις και σε μικρές και σε μεγάλες, σε αντίθεση με την κυβέρνηση που επιδιώκει φορολόγηση των μεγάλων κερδοφόρων επιχειρήσεων, έτσι και στα φυσικά πρόσωπα οι νεοφιλελεύθερες αγκυλώσεις των πιστωτών τους αποτρέπουν από το να προβλέψουν μεγαλύτερες επιβαρύνσεις στους κατέχοντες. Το αντίθετο δηλαδή από αυτό που προτείνει η κυβέρνηση για αύξηση του Φόρου Πολυτελείας από το 10% στο 13% για Ι.Χ άνω των 2.500 κυβικών, αεροσκάφη, ελικόπτερα, σκάφη αναψυχής και πισίνες.
