Του Κοσμά Κέφαλου
Γενιά δημοσιογράφων που έγραψε με κονδυλοφόρο, πένα, μολύβι, στυλό, που χρησιμοποίησε γραφομηχανή και πληκτρολόγιο υπολογιστή, που κατέβαινε στα υπόγεια τυπογραφεία εισπνέοντας, μαζί με τους τυποτεχνίτες, το ανθυγιεινό αντιμόνιο, που παρακολούθησε με ενδιαφέρον και κάποιες φορές με δέος τις ραγδαίες εξελίξεις στον χώρο, που δεν αντιτάχθηκε στην πρόοδο.
«Η έντυπη δημοσιογραφία δεν έχει τίποτα να φοβάται από τα ηλεκτρονικά μέσα» είπε ο 94χρονος Κώστας Νίτσος στην εκδήλωση της Δευτέρας, στην οποία τιμήθηκε από την ΕΣΗΕΑ με το μετάλλιο «Ξενοφών» για την πολυετή προσφορά του στη δημοσιογραφία.
Αντάρτης πόλεων τα χρόνια της Κατοχής ο Νίτσος, ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Δημοσιογράφων Αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, αυτοπροσδιορίζεται ως κομμουνιστής χωρίς κόμμα.
Διευθυντής της εφημερίδας «Τα Νέα», την αναβάθμισε ποιοτικά και εκτόξευσε την κυκλοφορία της, ενώ ανέδειξε νέους δημοσιογράφους. Πρωτοστάτης στις κινητοποιήσεις της ΕΣΗΕΑ, θα συμβάλει σε μια καθοριστική καμπή του συνδικαλιστικού κινήματος. Τον Απρίλιο του 1975, ύστερα από απεργία διαρκείας, κατά την οποία δεν κυκλοφορεί καμιά εφημερίδα για 15 ημέρες, οι συνάδελφοί του καλούν τον Νίτσο να αναλάβει τη διεύθυνση του απεργιακού φύλλου «Αδέσμευτη Γνώμη». Η εφημερίδα γίνεται ανάρπαστη και οι εκδότες, θορυβημένοι, υποχωρούν. Δέχονται τα αιτήματα, αρκεί να μην συνεχιστεί η έκδοσή της. Σύμφωνα με τον N. Καραντηνό, «αν είχε βγάλει και δεύτερο φύλλο, η Ελλάδα θα είχε αλλάξει ιστορία».
Μεγάλη αγάπη του το περιοδικό «Θέατρο», πρωτοποριακό για την εποχή του, σημείο αναφοράς μέχρι σήμερα, και μεγάλο του λάθος, που το πλήρωσε με κλονισμό της υγείας του, η ανάληψη το 1981 θέσης διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, του «εθνικού γηροκομείου», όπως το αποκαλούσε.
Όμορφη και πολλαπλά ενδιαφέρουσα εκδήλωση, με συνάντηση ανθρώπων από τους δύο χώρους που αγάπησε και υπηρέτησε ο Νίτσος, της δημοσιογραφίας και του θεάτρου, καθώς και συνάντηση διαφορετικών γενεών.
Ενεργός ακροατής ο εκατοντάχρονος συγγραφέας και δημοσιογράφος Λάζαρος Αρσενίου, πολεμιστής στη Μάχη της Πίνδου στον πόλεμο του 1940-41, αγωνιστής στην Εθνική Αντίσταση, μέλος της Πανθεσσαλικής Επιτροπής του ΕΑΜ, υπεύθυνος του εκδοτικού μηχανισμού «Παρτιζάνος» του Δημοκρατικού Στρατού στον Εμφύλιο, με διώξεις και φυλακίσεις, με ταλαιπωρίες που όμως δεν άφησαν σημάδια. Κοιτάζοντάς τον, δεν πιστεύεις την ηλικία του. Ο αιώνας που πέρασε από πάνω του δεν τον χαράκωσε, τον κανάκεψε!
Ευδιάθετος, πάντα ετοιμόλογος, με καυστικό χιούμορ και μπόλικο αυτοσαρκασμό ο Γιάννης Καψής, που, αν και αρκετά νεότερος, συγκαταλέγεται στους πολύ παλιούς, αφού μπήκε πιτσιρικάς στον χώρο και μετράει πολλές δεκαετίες ενεργού δημοσιογραφίας. Σήμερα επικοινωνεί, ιδιαίτερα με τους καινούργιους φίλους του, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πολύς κόσμος και εκλεκτοί ομιλητές στην εκδήλωση για τον Νίτσο, τον οποίο η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μ. Αντωνιάδου χαρακτήρισε φωτεινό παράδειγμα της δημοσιογραφίας. Για το έργο του και την προσφορά του μίλησαν οι Φ. Κακριδής, Λ. Παπαδόπουλος, Κ. Γεωργουσόπουλος, Β. Παπαβασιλείου, Θ. Παπαγεωργίου, Φ. Πετραλιά, Δ. Κουμπιάς, Γ. Διαλεγμένος και Φ. Κορίδη, ενώ ο τιμώμενος, πάντα ανήσυχο πνεύμα, παρενέβαινε με καίριες επισημάνσεις. Ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Ν. Ξυδάκης αναφέρθηκε στους λόγιους δημοσιογράφους Νιρβάνα, Τερζάκη, Παπαδιαμάντη και Χουρμούζιο, των οποίων συνεχιστής μπορεί να θεωρηθεί ο Νίτσος.
Αν και τα καλά λόγια και οι τιμητικές διακρίσεις δεν μπαίνουν σε ζυγαριά, θωρώ πως με το πέρασμα των χρόνων αποκτά μεγαλύτερη αξία μια φράση του Μίκη Θεοδωράκη: «Αν δεν υπήρχε ο Νίτσος, δύσκολα τα τραγούδια μου θα έφταναν στον λαό».
