Από τους καλύτερους εκπροσώπους των μουσικών της γενιάς του ο Αμερικανός (συγκεκριμένα από την Καλιφόρνια) David Murray ξεκίνησε μεν από τη free jazz, υπήρξε μάλιστα και μέλος του πρωτοποριακού συνόλου σαξοφώνων World Saxophone Quartet, αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκε και σε αρκετές ακόμα τάσεις του ιδιώματος. Εδώ και αρκετά χρόνια κατοικεί πια στην Ευρώπη, αρχικά στην Πορτογαλία και το μεγαλύτερο διάστημα στη Γαλλία. Έτσι του είναι πιο εύκολο να επισκέπτεται χώρες όπως η δική μας, κάτι που θα κάνει για ακόμα μια φορά, τέσσερις εμφανίσεις στο «Half Note Jazz Club» από τις 27 μέχρι τις 30 Μαρτίου και με άλλους δύο εξαίρετους μουσικούς να συνοδεύουν στο κοντραμπάσο και τα ντραμς τον τενόρο σαξόφωνο και το μπάσο κλαρινέτο. Πριν έρθει όμως, μας μίλησε για τη μεγάλη αγάπη της ζωής του που φυσικά δεν είναι άλλη από την... jazz!
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΘΑΝΟ ΜΑΝΤΖΑΝΑ
* Πιστεύετε ότι και στην ψηφιακή εποχή μας η jazz εξακολουθεί είναι το ίδιο σημαντική, όχι μόνον ως μουσικό ιδίωμα, αλλά και για τις ζωές των ανθρώπων, όσο και τον καιρό που ξεκινούσατε;
Ναι, η jazz είναι πάντα σημαντική γιατί αυτό που κάνει είναι να φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά στους εαυτούς τους, στα πιο βαθιά συναισθήματά τους. Ακούγοντας έναν jazz δίσκο μπορείς να φτάσεις σε συγκεκριμένη διανοητική κατάσταση, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την κλασική μουσική. Υπάρχει συγκεκριμένη ενέργεια όταν ακούς jazz, που, βέβαια, εξαρτάται από τους εκτελεστές, γιατί υπάρχουν αρκετά διαφορετικά είδη. Η μουσική σού δίνει ενέργεια, σε απαλλάσσει από το στρες, σε κάνει να σκεφτείς, αλλά και να νιώσεις ευτυχισμένος, σου δίνει μια αυτογνωσία που χωρίς αυτή δεν θα είχες. Και ειδικά η jazz σε προκαλεί και να ακούσεις...
* Τι αποκομίσατε από τη συμμετοχή σας στο World Saxophone Quartet και πόσο αυτό άλλαξε τη θεώρησή σας απέναντι στη jazz;
Πριν από ένα μήνα έγινα εξήντα ετών και ήμουν μόλις είκοσι όταν σχηματίσαμε το γκρουπ με τους Julius Hemphill, Oliver Lake and Hamiet Bluiett και ενώ όλοι προερχόμαστε από διαφορετικά στιλ και τύπους της jazz.
Ο Julius Hemphill δεν ήταν μόνο σπουδαίος εκτελεστής, αλλά και θαυμάσιος συνθέτης και ενορχηστρωτής και έτσι με δίδαξε πολλά. Έμαθα πολλά από εκείνον, ειδικά όσον αφορά στη σύνθεση και στη δομή της μουσικής. Ο Hamiet Bluiett ήταν ο καλύτερος εκτελεστής βαρύτονου σαξόφωνου στον κόσμο, εκείνος ήταν στο ένα άκρο και εγώ στο άλλο, βάλαμε τα δύο άλτο στη μέση και έτσι γεννήθηκε το γκρουπ. Στηρίζαμε ο ένας τον άλλο και είχαμε σπουδαία πορεία μέχρι που χάσαμε τον Julius τη δεκαετία του '90. Ήταν μεγάλος μουσικός και μας λείπει πολύ. Το σχήμα αυτό άλλαξε και τη συνολική θεώρησή μου γιατί μου έδειξε πώς να συνθέτω καλύτερα για ένα σύνολο σαξοφώνων.
* Με το πέρασμα του χρόνου και καθώς μεγαλώνετε κινείστε περισσότερο προς τον αυτοσχεδιασμό;
Όχι και τόσο, θα έλεγα... Τα σχήματα με τα οποία περισσότερο παίζω τελευταία είναι διάφορες εκδοχές του κλασικού jazz κουαρτέτου που περιλαμβάνει και πιάνο. Παλαιότερα έπαιζα ο ίδιος τις βασικές μελωδικές γραμμές των συνθέσεών μου, με απασχολούσε πιο πολύ η φόρμα των κομματιών μου. Πάντως ξεκίνησα με αφετηρία τη free jazz και στη συνέχεια μετακινήθηκα προς τον πιο «παραδοσιακό» ήχο. Έχω όμως κάνει πολλά και διαφορετικά πράγματα, κάποτε είχαμε ένα γκρουπ με την (πολύ καλή soul τραγουδίστρια) Macy Gray, έχω παίξει με μουσικούς της ποπ, αλλά και του hip-hop... Μου αρέσει η δουλειά μου. Η μουσική να έχει ποικιλία και το τι κάνω εξαρτάται από την εκάστοτε περίσταση, άλλοτε παίζω standards και άλλοτε όχι. Στην Ελλάδα θα εμφανιστούμε ως τρίο, χωρίς πιάνο, οπότε πιθανότατα θα παίζουμε πιο ελεύθερα. Έχω όμως πολλές ολοκληρωμένες συνθέσεις, δεν ανεβαίνω στη σκηνή για να παίξω ό,τι περνάει από το μυαλό μου! (γέλια)
* Εκτός από προσωπικούς ίσως λόγους, τι σας έκανε να μετοικίσετε στη Γαλλία; Η Ευρώπη γενικότερα και ειδικότερα αυτή η χώρα σάς δίνουν περισσότερη έμπνευση;
Όχι, απλώς ερωτεύτηκα κάποια στο Παρίσι και έτσι βρέθηκα να ζω στη Γαλλία. Δεν νομίζω ότι η Ευρώπη είναι πιο ενδιαφέρουσα από την Αμερική, αγαπώ τις ΗΠΑ, μου αρέσει να είμαι και να παίζω μουσική εκεί, πηγαίνω αρκετά συχνά και μάλιστα προτιμώ τη Νέα Υόρκη. Ο λόγος που κατοικώ στη Γαλλία είναι ότι έχω έναν δεκαεπτάχρονο γιο, φοιτητή πια, και μια δεκατριάχρονη κόρη και η σύζυγός μου έχει πολλές επιχειρηματικές δραστηριότητες. Πρόσφατα μάλιστα επιλέχθηκε ανάμεσα σε χίλιους πεντακοσίους υποψηφίους για υποστηρίκτρια μιας κίνησης για την καλλιέργεια της μουσικής και την καταπολέμηση της εξάπλωσης του ιού Έμπολα. Τελικά, λοιπόν, έχω πολλούς λόγους για να ζω στο Παρίσι!
* Τι περιμένετε και τι να περιμένει αντίστοιχα το κοινό από τις συναυλίες σας στο «Half Note Jazz Club»;
Έχω ξαναπαίξει δύο φορές στην Ελλάδα και μου αρέσει πολύ εκεί. Το κοινό πρέπει να πιει λίγο, να διασκεδάσει και να μας ακούσει. Τους θέλω να έρθουν μαζί στο ταξίδι μου, θα τους κάνω ένα μικρό μάθημα ιστορίας της jazz, καθώς θα παίζω. Θα παίξουμε κομμάτια από τις δεκαετίες του '30, του '40, του '50, του '60 μέχρι και του '70 και φτάνοντας μέχρι τις ημέρες μας, το 2015.
Οι λάτρεις της Ιστορίας λοιπόν, ακόμα περισσότερο δε αν είναι και της μουσικής, καλά θα κάνουν να σπεύσουν...
