Του Σπύρου Κακουριώτη
Το παλιό ανέκδοτο "...κι εσείς καταπιέζετε τους μαύρους" θυμίζει η προσπάθεια του δημάρχου της Πάτρας να δικαιολογήσει την απόφασή του να μην ανανεώσει τη θητεία του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ της πόλης επικαλούμενος την πρόθεση του υπουργού Πολιτισμού να αντικαταστήσει τον Σωτήρη Χατζάκη στη θέση του επικεφαλής του Εθνικού Θεάτρου.
Προσκολλημένος στη γραφειοκρατική λογική του ΚΚΕ, επικαλείται τη νομιμότητα των ενεργειών του, την οποία δεν αμφισβήτησε κανείς από όσους τον κατηγορούν, παραβλέποντας την ουσία: το έργο που επιτέλεσε κατά τη διάρκεια της θητείας του στην πόλη ο Θοδωρής Αμπαζής.
Κατηγορεί μάλιστα τον ΣΥΡΙΖΑ για υποκρισία, γιατί δήθεν "απολύει" τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου. Πέραν του σφάλματος στο οποίο υποπίπτει ο κ. δήμαρχος (καθώς ο Σ. Χατζάκης δεν "απελύθη", αλλά του ζητήθηκε να παραιτηθεί οικειοθελώς, διευκολύνοντας τον υπουργό Πολιτισμού), και σε αυτήν την περίπτωση οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις γίνονται το παραπέτασμα πίσω από το οποίο αποκρύπτεται η πραγματικότητα.
Η πραγματικότητα, δηλαδή το έργο που παρήγαγαν οι δύο επικεφαλής, είναι και το κριτήριο με βάση το οποίο θα έπρεπε να κριθεί η παραμονή ή όχι στη θέση τους. Αν το έργο αυτό κρίνεται επιτυχές, ο νόμος δίνει τη δυνατότητα να διευκολυνθεί η συνέχισή του. Αν κρίνεται αποτυχημένο, η αντικατάσταση του διευθυντή μπορεί και πρέπει να γίνει, με νόμιμο τρόπο.
Στην πρώτη περίπτωση, ο Θ. Αμπαζής πήρε στα χέρια του έναν ημιθανή οργανισμό και από αυτόν δημιούργησε μια μηχανή που γεννά, πάνω απ' όλα, καινούργιους θεατρόφιλους, δηλαδή εκπαίδευσε τους ανθρώπους να βλέπουν θέατρο και να το αναζητούν και πέρα από τα όρια του ΔΗΠΕΘΕ. Έβαλε συνεπώς τις βάσεις για την πραγματική καλλιτεχνική, αλλά και οικονομική, στο μέτρο που του αναλογεί, ανάπτυξη της πόλης.
Στη δεύτερη περίπτωση, ο Σ. Χατζάκης βρήκε μια καλοκουρδισμένη μηχανή, την οποία έκανε επί ενάμιση χρόνο να λειτουργεί με σοβαρά κενά στον προγραμματισμό (πόσες παραστάσεις αναγγέλθηκαν αλλά ματαιώθηκαν πέρσι; πόσες πρεμιέρες έγιναν ετεροχρονισμένα φέτος;), με συνέπειες για τους εργαζομένους του, τόσες που η Επιθεώρηση Εργασίας να παραπέμψει την υπόθεση στον εισαγγελέα. Το κυριότερο, η περίφημη "ανάπτυξη" που επικαλείται ο Σ. Χατζάκης δεν είναι τίποτε άλλο από τη δημιουργία ενός πελατειακού δικτύου που ύφανε μέσα στο Εθνικό, με όπλο του την εργοδότηση των καλλιτεχνών και την εκμετάλλευση της ανάγκης τους για αξιοπρεπή εργασία.
Όμως η ανεργία των ηθοποιών δεν χτυπιέται έτσι. Ακόμα και με τον διπλασιασμό όσων εργοδοτούνται από την κρατική σκηνή, πάντα θα υπάρχουν πολλαπλάσιοι άνεργοι εκτός Εθνικού. Αντιμετωπίζεται μονάχα με τη δημιουργία "ζήτησης", δηλαδή ενός θεατρόφιλου κοινού που δεν θα είναι "το κοινό του Εθνικού" και των μεγάλων σκηνών του κέντρου (όπως συμβαίνει σήμερα), αλλά ένα κοινό που θα αναζητά νέες ιδέες και νέες φόρμες, σκηνικό πειραματισμό, νέες αναγνώσεις και ό,τι άλλο διακονούν οι χιλιάδες νέοι υποαμειβόμενοι ή άνεργοι καλλιτέχνες στις περισσότερες από χίλιες παραστάσεις των σκηνών της Αθήνας.
Ο κ. Χατζάκης περιόρισε τα "αναπτυξιακά" του σχέδια στην προσέλκυση του κοινού των μεγάλων σκηνών (με το ανάλογο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα), ακόμη και στις περισσότερο "ψαγμένες" παραστάσεις του. Χωρίς να δημιουργεί νέο κοινό, νέα "ζήτηση" καλλιτεχνικού έργου.
Δυστυχώς για τον ίδιο, υπάρχει μέτρο με το οποίο κρίνεται η θητεία του επικεφαλής της κρατικής σκηνής. Κι αυτό είναι η προηγούμενη εξαετία και το έργο που παρήχθη. Με αυτό το μέτρο, ο κ. Χατζάκης μετρήθηκε, ζυγίστηκε και βρέθηκε ελλιπής. Ας μην παριστάνει λοιπόν τον πολιτικά διωκόμενο...
