Ανθεκτικότητα στις συνθήκες της κρίσης έδειξε και φέτος το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με τους θεατές να ανταποκρίνονται στο ραντεβού γεμίζοντας τις αίθουσες αλλά και τους κινηματογραφιστές να παρουσιάζουν στην οθόνη ένα πολυδιάστατο πανόραμα, που, σε σχέση με την Ελλάδα, αποτυπώνει "αθέατες όψεις" της ελληνικής συνθήκης, ενώ σε διεθνές επίπεδο αναδεικνύει και αποκρυπτογραφεί τα σύνθετα προβλήματα της ληστρικής "ανάπτυξης", της εκμετάλλευσης ανθρώπων και της λεηλασίας του περιβάλλοντος, όπως στο ντοκιμαντέρ (και υποψήφιο για Όσκαρ) Virunga του Βρετανού Ορλάντο φον Αϊνζιντελ, που απέσπασε στη Θεσσαλονίκη το βραβείο κοινού για ξένη παραγωγή άνω των 45 λεπτών: Διατρέχοντας την ιστορία του Κονγκό από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, η ταινία αποκαλύπτει την απίστευτη λεηλασία του ορυκτού πλούτου, με "παράπλευρες απώλειες" αμέτρητους νεκρούς σε εμφύλιους πολέμους... Σήμερα, στο εθνικό πάρκο Βιρούνγκα, η παράνομη εξόρυξη πετρελαίου φέρνει στην επιφάνεια όλα όσα αποφεύγουν να δείξουν τα τυποποιημένα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων. Ο αγώνας για επιβίωση δεν αφορά μόνο κάποια σπάνια είδη γορίλα που ζουν εκεί, αλλά και τους ανθρώπους...
Από τις ελληνικές παραγωγές άνω των 45 λεπτών, το κοινό βράβευσε την ταινία Παράδοξη πατρίδα του Νίκου Ασλανίδη, που αποτυπώνει την πραγματική ιστορία του Στάθη Χαϊτίδη, ο οποίος σε ηλικία οκτώ ετών στην Κατοχή, έζησε τη σφαγή της οικογένειάς του και των συγχωριανών του, από τους Ναζί, στους Πύργους Πτολεμαΐδας. Ο ίδιος κατάφερε να γλιτώσει την τελευταία στιγμή μαζί με τον πατέρα του, ο οποίος όμως θα εκτελεστεί στον ελληνικό Εμφύλιο. Λίγο πριν τον θάνατό του, γράφει ένα γράμμα και δίνει εντολή στον γιο του να σπουδάσει. Ο νεαρός Στάθης όμως, πολίτης δεύτερης κατηγορίας στο μετεμφυλιακό καθεστώς, θα μπορέσει να σπουδάσει μονάχα στη... Γερμανία, και μάλιστα στα χρόνια της χούντας θα ζητήσει εκεί πολιτικό άσυλο!
Στις ταινίες κάτω των 45 λεπτών το κοινό βράβευσε, από τις ελληνικές παραγωγές, την ταινία Ολυμπία του Σταύρου Ψυλλάκη, ο οποίος κινηματογραφεί με τόλμη και κουράγιο την ιστορία μιας γυναίκας στο τελευταίο στάδιο ενός επιθετικού καρκίνου, και από τις ξένες παραγωγές την ταινία Φλόγα σε σκηνοθεσία των Dress Code - Νταν Κόβερτ και Αντρέ Αντρέεφ (ΗΠΑ - Βουλγαρία).
Η επιτροπή της FIPRESCI βράβευσε από τις ελληνικές παραγωγές την ταινία Αρκαδία χαίρε του Φίλιππου Κουτσαφτή και από τις ξένες παραγωγές το Κάθε πρόσωπο έχει όνομα του Μάγκνους Γκέρτεν (Σουηδία).
Η κριτική επιτροπή για το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας βράβευσε το ντοκιμαντέρ Ασήμι στο νερό - Αυτοπορτρέτο της Συρίας σε σκηνοθεσία Οσάμα Μοχάμεντ και Ουιάμ Σιμάβ Μπεντιρξάν (Γαλλία - Συρία).
Το βραβείο της WWF απονεμήθηκε επίσης στην ταινία Βιρούνγκα του Ορλάντο φον Αϊνζιντελ.
Τέλος, το βραβείο Docs in Progress απονεμήθηκε στην ταινία Ο πιο μακρύς δρόμος, σε σκηνοθεσία της Μαριάννας Οικονόμου.
ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ
