Τα πορίσματα της τελευταίας αναλογιστικής μελέτης για το ασφαλιστικό, στα οποία βασίστηκαν οι αποφάσεις για μείωση των συντάξεων και αύξηση των ορίων ηλικίας, είναι άκρως επισφαλή, στερούμενα αξιοπιστίας. Και αυτό γιατί παραλείφθηκε, σκοπίμως, από τη συγκεκριμένη μελέτη ολόκληρη η κινητή και ακίνητη περιουσία του συστήματος και το σύνολο των αποδόσεων της περιουσίας, τονίζει σε συνέντευξή του στην "Αυγή" της Κυριακής ο γενικός γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων Γιώργος Ρωμανιάς.
"Το προβληθέν επιχείρημα ότι τις μειώσεις των συντάξεων δεν τις έκανε η αναλογιστική μελέτη αλλά τις έκαναν τα Μνημόνια στηρίζεται σε μυωπική αντιμετώπιση του προβλήματος" σημειώνει και προσθέτει απαντώντας στους προηγούμενους υπουργούς Εργασίας και Οικονομικών ότι "οι υπεύθυνοι για τον σφαγιασμό των αποθεματικών του ασφαλιστικού συστήματος και για το γκρέμισμα των συντάξεων δεν δικαιούνται να εμφανίζονται σήμερα ως τιμητές".
Συνέντευξη στον Ανδρέα Πετρόπουλο
* Κύριε Ρωμανιά, ανοίξατε ένα μείζον θέμα, αυτό των αναλογιστικών μελετών για το ασφαλιστικό σύστημα, που πάντα θα έλεγα ήταν "τοπίο στην ομίχλη" όσον αφορά την τεκμηρίωση και τις απαραίτητες παρεμβάσεις.
Μέχρι σήμερα έχουν γίνει αλλεπάλληλες αναλογιστικές μελέτες τόσο για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στο σύνολό του όσο και για επιμέρους ασφαλιστικά ταμεία. Μεταξύ των προσεγγίσεων αυτών περιλαμβάνονται και προσεγγίσεις που έγιναν για λογαριασμό αλλά και αντίστοιχες προσεγγίσεις για λογαριασμό του κράτους (π.χ. η προσέγγιση που έγινε πριν από 10 χρόνια από την αναλογιστική υπηρεσία του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών - Government Αctuaries Department).
Όλες αυτές οι προσεγγίσεις αναφέρονται στο μέλλον και συγκεκριμένα σε χρονικές περιόδους 30 έως 50 ετών. Σε όλες τις προσεγγίσεις αυτές, χωρίς καμιά εξαίρεση, λαμβάνονται υπ' όψιν οι αναμενόμενες εισπράξεις από ασφαλιστικές εισφορές, οι αναμενόμενες δαπάνες παροχών, οι αναμενόμενες αποδόσεις του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων του ασφαλιστικού συστήματος (τόκοι καταθέσεων, αποδόσεις ομολόγων, μεταβολές μετοχών, αποδόσεις κοινού κεφαλαίου της Τράπεζας της Ελλάδος) και ασφαλώς η κινητή και ακίνητη περιουσία του συστήματος.
Το πρόβλημα με την τελευταία αναλογιστική μελέτη συνίσταται στο ότι παραλείφθηκαν από τις αναλογιστικές προβολές ολόκληρη η κινητή και ακίνητη περιουσία του συστήματος και το σύνολο των αποδόσεων της περιουσίας αυτής. Συνεπώς τα πορίσματα της μελέτης είναι άκρως επισφαλή, στερούμενα της αναγκαίας αναλογιστικής αξιοπιστίας.
* Υπήρχε σκοπιμότητα παράλειψης της περιουσίας των ασφαλιστικών ταμείων και της απόδοσής της κατά την πραγματοποίηση της μελέτης αυτής;
Είναι φανερό ότι, με την παράλειψη της περιουσίας των ασφαλιστικών ταμείων και των αποδόσεών της, η μελέτη έλαβε υπ' όψιν της ως αναμενόμενα έσοδα για την περίοδο των προβολών μόνο τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές και επομένως τα αναλογιστικά συμπεράσματα οδήγησαν στη διαμόρφωση μιας εικόνας του ασφαλιστικού συστήματος δυσμενέστερης σε σχέση με την εικόνα που θα προέκυπτε αν είχαν συνυπολογιστεί και οι εισπράξεις από την απόδοση της περιουσίας και η ίδια η περιουσία. Συνεπώς, τα αναλογιστικά συμπεράσματα της μελέτης λειτουργούν αμφίδρομα, δηλαδή ανατρέχουν στο παρελθόν αλλά και προδιαγράφουν το μέλλον.
Επιχείρηση δικαιολόγησης των ανατροπών...
Σε σχέση με το παρελθόν η εμφάνιση μιας δυσμενέστερης εικόνας για το σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης επιχειρεί να δικαιολογήσει αναδρομικώς όλες τις μειώσεις συντάξεων και όλες τις αυξήσεις ορίων ηλικίας. Σε σχέση με το μέλλον επιχειρεί να δικαιολογήσει τα προβλεπόμενα από την προηγούμενη κυβέρνηση δυσμενή μέτρα, δηλαδή τη μείωση τω επικουρικών συντάξεων (είχε ήδη προβλεφθεί μείωση 15% για το 2015), την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των κύριων συντάξεων με συνέπεια τη μείωσή τους από 1.1.2015, τον περιορισμό της εγγύησης του κράτους στα 360 ευρώ, την ανατροπή των θεμελιωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, την κατάργηση των μειωμένων συντάξεων, αλλά κυρίως την απίστευτη δέσμευση που είχε αναλάβει η ελληνική πλευρά για το νέο Μνημόνιο τον Μάιο του 2014, σύμφωνα με την οποία η εξέλιξη των συντάξεων θα συνδεόταν και θα εξαρτιόταν όχι από τις εισφορές και τα χρόνια του ασφαλισμένου, αλλά κυρίως από την εξέλιξη του δημοσίου χρέους. Είναι φανερό επίσης πως το προβληθέν επιχείρημα ότι τις μειώσεις των συντάξεων δεν τις έκανε η αναλογιστική μελέτη αλλά τις έκαναν τα Μνημόνια στηρίζεται σε μυωπική αντιμετώπιση του προβλήματος.
* Και όμως η συγκεκριμένη καταγγελία προκάλεσε τόσες αντιδράσεις, ακόμα και προσωπικές επιθέσεις σε εσάς.
Είναι αλήθεια ότι μετά την καταγγελία μου αυτή ολόκληρο το γνωστό σύστημα ξεσηκώθηκε εναντίον μου, σε μερικές βέβαια περιπτώσεις (π.χ. ΠΑΣΟΚ) με πεζοδρομιακού χαρακτήρα ανακοινώσεις. Στο σύστημα αυτό βέβαια περιλαμβάνονται οι προηγούμενοι υπουργοί Εργασίας (Βρούτσης και Κουτρουμάνης, η Ν.Δ., το ΠΑΣΟΚ και μικρός αριθμός δημοσιογράφων). Είναι χαρακτηριστικό π.χ. ότι ο κ. Κουτρουμάνης και κάποιοι άλλοι δήλωσαν ότι, και αν ακόμα είχε υπολογιστεί η περιουσία, τα αποτελέσματα θα είχαν μικρή επίπτωση στο αποτέλεσμα της αναλογιστικής μελέτης.
Βέβαια τη δήλωση αυτή έκαναν χωρίς να γίνει νέα αναλογιστική μελέτη, αλλά έκαναν πρόχειρους και «μπακαλίστικους» υπολογισμούς αγνοώντας ότι οι αναλογιστικές προβολές καλύπτουν 30 έως 50 χρόνια και συνέχεια οι αναπροσαρμογές της αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των αποδόσεών τους έχουν πολλαπλασιαστικές ή εκθετικές συνέπειες. Παρόμοιες, λοιπόν, προσεγγίσεις δείχνουν την ασχετοσύνη εκείνων που τις προβάλουν.
Ορισμένοι καλύτερα να κρυφτούν...
* Δηλαδή η πολεμική εναντίον σας έχει να κάνει με τις συγκεκριμένες αποκαλύψεις και καταγγελίες...
Είναι σαφές ότι το δικαίωμα της κριτικής ανήκει σε όλους και συνεπώς θεωρώ ότι η καλόπιστη κριτική είναι καλοδεχούμενη και σε κάθε περίπτωση μπορεί να αποβεί και επωφελής. Όμως, οι υπεύθυνοι για τον σφαγιασμό των αποθεματικών του ασφαλιστικού συστήματος και για το γκρέμισμα των συντάξεων δεν δικαιούνται να εμφανίζονται ως τιμητές. Εάν είχαν έναν ελάχιστο βαθμό ευαισθησίας, θα έπρεπε να κρύβονται και να μην εμφανίζονται καν δημοσίως. Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι ακόμη και η απλή εμφάνισή τους προκαλεί. Ο λαός δεν έχει ξεχάσει τη στάση τους και τις ευθύνες τους. Άλλωστε οι πολίτες εξακολουθούν να υφίστανται συνεχώς τις οδυνηρές συνέπειες των πράξεων και των αποφάσεων.
Διασφαλισμένες οι συντάξεις, αργότερα αυξήσεις
* Κύριε Ρωμανιά, επί του παρόντος είναι διασφαλισμένη η καταβολή των συντάξεων; Και επίσης αναμένεται ότι κάποια στιγμή ότι μπορούν να βελτιωθούν οι αποδοχές των συνταξιούχων μετά τη διενέργεια μιας νέας αναλογιστικής μελέτης που θα λαμβάνει υπόψη όλες τις παραμέτρους;
Πρώτον, μπλοκάραμε τις προβλεπόμενες μειώσεις των επικουρικών συντάξεων που είχε αποφασιστεί να εφαρμοστούν από την 1.1.2015. Αυξήσεις μελλοντικά μπορούν να προκύψουν στις αποδοχές, αν πρώτα έχουμε τις σωστές αναλογιστικές μελέτες. Όσον αφορά τη ρευστότητα, μπορώ να διαβεβαιώσω ότι μας επιτρέπει την απρόσκοπτη καταβολή των συντάξιμων αποδοχών όχι μόνο για το 2015, αλλά και για τα επόμενα χρόνια.