Της Ελένης Τσερεζόλε
Δεκάδες χιλιάδες Ευρωπαίοι κατέβηκαν στους δρόμους λίγα 24ωρα μετά από την πολύνεκρη επίθεση κατά του εβδομαδιαίου σατιρικού περιοδικού Σαρλί Εμπντό, καταδικάζοντας τη σφαγή. Το σύνθημα «είμαι Σαρλί Εμπντό» κυριάρχησε τούτες τις μέρες σε έντυπα και διαδηλώσεις. Την ίδια στιγμή, μετά από το σοκ των πρώτων ημερών, οι αντιδράσεις στις μουσουλμανικές χώρες ήσαν πιο έντονες. Περισσότερο ενδεικτική των απόψεων αυτών είναι η αντίδραση στο πρώτο εξώφυλλο του περιοδικού μετά τη φονική επίθεση - εκείνο που εικονίζει τον Προφήτη Μωάμεθ, δακρυσμένο, να συγχωρεί, κρατώντας το σύνθημα «είμαι Σαρλί». Πρόκειται για σκίτσο του Luz.
Μπορεί το σοκ από τις δολοφονίες να διαπέρασε όλες τις χώρες, ωστόσο το πρωτοσέλιδο του Σαρλί Εμπντό απορρίφθηκε από πολλές μουσουλμανικές χώρες, όπως, για παράδειγμα, η Αίγυπτος, το Ιράν ή το Πακιστάν, αλλά και η Σενεγάλη, καθώς και πολλά αντιπροσωπευτικά όργανα των Μουσουλμάνων... Χαρακτηριστικό του υφιστάμενου χάσματος και το γεγονός ότι πολλοί μουσουλμάνοι που κατέχουν σημαίνουσες θέσεις έσπευσαν να καταγγείλουν νέα «προβοκάτσια» με αφορμή το εξώφυλλο του περιοδικού.
Έτσι το Κοινοβούλιο του Πακιστάν, της δεύτερης πολυπληθέστερης μουσουλμανικής χώρας στον κόσμο, έσπευσε να κάνει λόγο για «βλάσφημο σκίτσο», με τους βουλευτές τους να ψηφίζουν ομόφωνα την καταδίκη του, καταγγέλλοντας «πράξη μίσους» και «κακίας» από την πλευρά του γαλλικού περιοδικού. Μάλιστα ο υπουργός Θρησκευτικών Υποθέσεων Σαρντάρ Γιουσάφ, που ανήκει στο κόμμα του πρωθυπουργού Ναουάζ Σαρίφ, καταδίκασε το σκίτσο, ζητώντας «τα ΜΜΕ που δημοσίευσαν αυτά τα σκίτσα να απαγορευθούν, να κατασχεθούν και να καούν όλα τα αντίτυπα». Το Πακιστάν είχε καταδικάσει την επίθεση κατά του Σαρλί Εμπντό. Δεν πέρασαν όμως παρά λίγα 24ωρα και οι τόνοι υψώθηκαν ξανά, με διαδηλωτές να κατεβαίνουν στους δρόμους της πόλης Πεσαβάρ, στα βορειο-δυτικά της χώρας, στη μνήμη των αδελφών Κουασί, που πρωταγωνίστησαν στην επίθεση...
Την επίθεση κατά του περιοδικού και των ανθρώπων του είχε καταδικάσει και η Τεχεράνη. Ωστόσο αυτό δεν την εμπόδισε να καταδικάσει το πρώτο εξώφυλλο του περιοδικού μετά την τραγωδία. Έτσι η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μαρζιγιέφ Αφκάμ καταδίκασε το «προσβλητικό για τον Προφήτη του Ισλάμ σκίτσο». Η ίδια πάντως δεν έδωσε περαιτέρω έκταση στο θέμα, απαντώντας σε σχετική ερώτηση σε συνέντευξη Τύπου. Η Αφκάμ καταδίκασε την ενέργεια όπως «καταδικάζουμε την τρομοκρατία παντού στον κόσμο». «Οι τρομοκρατικές πράξεις είναι όλες τους κατά των διδαγμάτων του Ισλάμ», είπε η ίδια, για να προσθέσει ωστόσο: «Η πράξη του περιοδικού είναι, σύμφωνα με εμάς, προσβλητική και την καταδικάζουμε ρητά, γιατί προκαλεί τους μουσουλμάνους και θα ενθαρρύνει το φαύλο κύκλο του εξτρεμισμού». Την ίδια στιγμή, ορισμένα ιρανικά ΜΜΕ έσπευδαν να κάνουν λόγο για «ισλαμοφοβική ενέργεια», αναφερόμενα στο εξώφυλλο του Σαρλί Εμπντό.
Πάντως στο Μαρόκο, την Τυνησία και την Αλγερία, η απουσία του Σαρλί Εμπντό από τα σημεία πώλησης δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Στις δύο τελευταίες είναι η πραγματικότητα εδώ και χρόνια. Στο Μαρόκο τα έντυπα, όπως η Μοντ, η Λιμπερασιόν, το περιοδικό Μαριάν, που έκαναν αναπαραγωγή του πρωτοσέλιδου του Σαρλί Εμπντό, απλώς απαγορεύθηκαν... Ο Μουσταφά Κάλφι, υπουργός Επικοινωνίας και εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Μαρόκου, ήταν σαφής: «Η βλασφημία δεν σχετίζεται με την ελευθερία της έκφρασης». Απλά πράγματα...
