Στην αυριανή επέτειο του Πολυτεχνείου
Είναι φορές που προσπαθείς να γλιτώσεις από την ίδια σου την οργή που σε κατακλύζει μπροστά στις καθημερινές αποθηριώσεις, για να μπορέσεις να σταθείς στ' αλήθεια όρθιος και να τις πολεμήσεις μέχρι το τέλος. Να έτσι όπως γράφει με εξαίσια ποιητική διαύγεια, δηλαδή με απόλυτη ακρίβεια, ο Βύρων Λεοντάρης, ξεκινώντας το τρίτο από τα τρία «Πρελούντια στη ζωή» (αν δεν κάνω λάθος, γραμμένο στα εντελώς δίσεκτα χρόνια του '50):
«Τι μοίρα, αλήθεια αυτή!... πάντα να στέκεις/ γλυκός κι αλύγιστος σαν άνθος ανθρωπιάς...» Τι μοίρα αλήθεια αυτή... Ενώ το ξέρεις ότι η ποίηση δεν είναι απάντηση, είναι ερώτηση, να χρησιμοποιείς ένα στίχο σαν αποκούμπι απαντήσεως για να μην αφήσεις την κατακλυσμιαία οργή όχι μόνο να σε ταπεινώσει, αλλά και να σου στερήσει την υγρασία μιας εφ' όπλου λόγχης ανθρωπιάς. Τι κρίμα που σου χρειάζεται να «λερώσεις» το όνομα του πρόσφατα χαμένου Βύρωνα Λεοντάρη, βάζοντας κοντά του το όνομα ενός ολίγιστου: του υπουργού Παιδείας Ανδρέα Λοβέρδου. Φυσικά το ξέρεις, οι ποιητές δεν λερώνονται από κάτι τέτοια, όμως λυπάσαι που χρειάζεται να προστρέξεις στην ποίηση για να γλιτώσεις από την μπόχα κι όχι για να απολαύσεις την ευδία ενός κοσμήματος της ύπαρξης. Αλλά ναι, χρειάζεται η ποίηση για να μην αρπάξουν τα θηρία αυτό που σου αξίζει να είσαι και που αξίζει πάντοτε να πολεμάς για να είσαι: «γλυκός κι αλύγιστος σαν άνθος ανθρωπιάς». Και είναι ανείπωτη παρηγοριά όταν γνωρίζεις πως ακόμα κι όταν πηγαίνεις για να σκύψεις (και είναι ανθρώπινο κι αυτό), η ποίηση θα είναι πάντοτε εκεί. Γιατί δεν μπορούν να σου την πάρουν.
«Λίγο να κάνω πως θα σκύψω,/ λίγο να χαμηλώσω τη φωνή ή τη σκέψη/ και να! Ακουμπά η παλάμη τ' ουρανού στο μέτωπό μου/ στυλώνοντάς με πάλι στο ύψος της παλιάς κραυγής μου», συνεχίζει στο ίδιο ποίημα ο Βύρων Λεοντάρης και έχει απόλυτο δίκιο. Αυτό να μην ξεχνάμε. Χρειάζεται το ποίημα για να κατανοήσουμε πόσο έξω από αυτό στέκεται ο κάθε Λοβέρδος, ο κάθε Σαμαράς, ο κάθε Φορτσάκης και άρα πόσο παράσιτο είναι προς την ίδια τη ζωή αφού σιτίζεται χωρίς να εισφέρει. Χωρίς να εισφέρει γνώση, αγάπη, ανιδιοτέλεια, επιείκεια, αιδώ, ορθοστασία και τόσο άλλα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου όντος.
Ναι. Είναι παράσιτο εκείνος που ταπεινώνει με αισχρότατο τρόπο τον δάσκαλο των παιδιών μας. Εκείνος που, χωρίς να παίξει βλέφαρο, θέλει να μετατρέψει τον δάσκαλο από πολίτη με συνείδηση της ύψιστης αποστολής του σε τριμμένη προσωπικότητα, σε διαρθρωτικό άχθος βάρβαρων δημοσιονομικών αριθμών που θα χυδαιοποιείται διαρκώς και περισσότερο σε μια άγριας χυδαιότητας διαδικασία επιβίωσης με κουπόνια απελπισίας αντί πινακίου ελπίδας εκ των προτέρων ματαιωμένης. Μόνο παράσιτα σαν το Λοβέρδο μπορούν να ζουν έτσι: τρεφόμενοι απομυζώντας τα άνθη ανθρωπιάς. Γιατί η Παιδεία είναι ανθρωπιά. Αλύγιστη ανθρωπιά που δίνει πνοή, δηλαδή εμπνέει για να προχωρήσουμε προς την κατεύθυνση όπου, «γελούνε περιβόλια φώτων και μεθούν οι ποταμοί».
Και μια και μιλάμε για έμπνευση, ας θυμηθώ για μια φορά ακόμη το αριστουργηματικό τελευταίο μυθιστόρημα της Μάρως Δούκα «Έλα να πούμε ψέματα» και ειδικά εκείνη την εξαίσια φράση (σελ. 241) όπου λέει πως «η ηθική της έμπνευσης εμπεριέχει την ηθική της προόδου»! Ώστε ιδού: από τη μία η ανθρωπιά, η έμπνευση, η πρόοδος, η ηθική τους απεραντοσύνη κι από την άλλη η παρασιτική και γι' αυτό παραλυτική ηθική του Λοβέρδου, που στέλνει τον δάσκαλο να ζητιανεύει χωρίς αξιοπρέπεια για μια θέση στην αγορά εργασίας. Γιατί ο σκοπός όλων των παράσιτων είναι αυτός ακριβώς: να αφανίσουν τη ζωή απ' όπου τρέφονται. Και αφανισμένοι ψυχικά δάσκαλοι αφανισμένα παιδιά θα δημιουργήσουν.
Θα μου πεις τώρα, Βύρων Λεοντάρης και Μάρω Δούκα από τη μία και Ανδρέας Λοβέρδος από την άλλη; Ε, ναι. Βύρων Λεοντάρης και Μάρω Δούκα από τη μία και Ανδρέας Λοβέρδος από την άλλη. Για να μη μας παρασύρει η σκέτη οργή. Για να κατανοήσουμε το φρικώδες βάθος του παραδείγματος που δείχνει την ηθική της δικής τους «προόδου»: δεν υπάρχουν 6.000 ευρώ για να λειτουργήσουν τα τμήματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τους θεραπευόμενους του 18 ΑΝΩ. Κατά παράβαση (όπως έγραψε η «Αυγή») του θεσμικού πλαισίου που προβλέπει τη στελέχωση του σχολείου με μόνιμους καθηγητές. Την ίδια στιγμή που ο Λοβέρδος ψάχνει για καθηγητές που να δουλεύουν τζάμπα! Τ' ακούς; Αυτή είναι η κατάσταση. Αυτός είναι ο κόσμος που θέλουν για μας. Αυτά τα παιδιά που πάλεψαν με χίλιους δαίμονες και νικούν και γίνονται «περιβόλια φώτων» να πρέπει να παλέψουν και με τον Λοβέρδο.
Λοιπόν, για μια φορά ακόμη ναι: από τη μία μεριά ο Βύρων Λεοντάρης, η Μάρω Δούκα, τα παιδιά του 18 ΑΝΩ, τα φωτεινά παιδιά μας παντού. Στα σχολεία και στα Πανεπιστήμια. Από τη μία μεριά οι δάσκαλοι σε όλες τις βαθμίδες, στην έδρα και στη διαδήλωση. Ε, ναι. Από τη μία μεριά όλοι αυτοί, όλοι εμείς με καθαρό μυαλό, εμπνευσμένη όραση και οργή που ξέρει τι της γίνεται. Κι από την άλλη τα παράσιτα που αλέθουν τα πάντα χωρίς διάκριση. Ο Λοβέρδος που αλέθει οροθετικές γυναίκες, παιδιά του 18 ΑΝΩ, δασκάλους, φοιτητές, γιατρούς, μια μηχανή φονικών ανασχέσεων που πρέπει να σταματήσει. Από την άλλη ο Σαμαράς. Ο πρωθυπουργός της χώρας! Που τόλμησε να πει τα παιδιά μας θρασίμια. Ποια; Τα παιδιά που μεγαλώνουμε με το αίμα της ψυχής μας, που παλεύουμε με νύχια και με δόντια για να έχουν τη δική τους εμπνευσμένη ηθική, δηλαδή τη δική τους συμβολή στην ηθική της προόδου. «Τσακιστείτε» διέταξε ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών Θ. Φορτσάκης. Ο δάσκαλος! Να τσακιστούν από πού; Από το σπίτι τους; Από τη ζωή τους; Από τα όνειρά τους; Από την ορμή τους; Από το μέλλον τους; Ακριβώς αυτό. Για να καταπιούνε τα πάντα αυτά τα παράσιτα.
Γι' αυτό εμείς, εδώ, για πάντα με τη Μάρω Δούκα και τον Βύρωνα Λεοντάρη που λέει: «Τι μοίρα, αλήθεια, αυτή! Πάντα να στέκεις/ καταμεσί στη μάχη αυτή/ που όλο με φέρνει πιο κοντά στον ήλιο/ που χρόνια τώρα με λιχνίζει/ και μου χαϊδεύει την καρδιά κι όλο λέει/ αυτό που πάντοτε μουρμούριζα μ' απελπισία/ θρηνώντας μέσα στα πεδία των μαχών:/ θάνατος δεν υπάρχει».
Κώστας Καναβούρης
