Βρυξέλλες. Γ. Δαράτος
Στη σύνοδο του Eurogroup, την προσεχή Πέμπτη, θα αρχίσει η ουσιαστική διαδικασία προσδιορισμού των όρων και των προϋποθέσεων εντός του πλαισίου των οποίων θα πρέπει να κινηθεί η Ελλάδα μετά την έξοδό της από το τρέχον Μνημόνιο, ενώ η λήψη της οριστικής απόφασης τοποθετείται για το μεθεπόμενο Eurogroup, στις 8 Δεκεμβρίου.
Το μεγάλο, αναπάντητο μέχρι σήμερα πρόβλημα δεν θα είναι μόνο οι συγκεκριμένοι όροι που θα συνοδεύουν την προληπτική πιστωτική γραμμή, αλλά, κυρίως, η απάντηση που θα πρέπει να δοθεί στην επιμονή μιας σειράς κοινοτικών χωρών που υποστηρίζουν ότι στο νέο σχήμα θα πρέπει να έχει ενεργό συμμετοχή και ρόλο το ΔΝΤ.
Ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωζώνης δήλωσε χθες στις Βρυξέλλες ότι στο Eurogroup της Πέμπτης ο ΥΠΟΙΚ Γκίκας Χαρδούβελης θα παρουσιάσει στους ομολόγους του το σενάριο της κυβέρνησης για το πώς βλέπει η ίδια την επόμενη ημέρα, μετά την έξοδο της χώρας από το Μνημόνιο και στη συνέχεια θα διεξαχθεί συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων.
Σύμφωνα πάντα με τον ίδιο αξιωματούχο, η στάση των αγορών απέναντι στην Ελλάδα όλο το τελευταίο διάστημα δείχνει ότι οι πιθανότητες «καθαρής» εξόδου της χώρας για τον δανεισμό της από αυτές, χωρίς να υπάρχει αυτή η προληπτική πιστωτική γραμμή, είναι εξαιρετικά απίθανες.
Αυτό σημαίνει, κατά την άποψη του ίδιου αξιωματούχου, ότι οι διαβουλεύσεις / διαπραγματεύσεις θα κινηθούν προς την κατεύθυνση μιας νέας δομημένης συμφωνίας με την ελληνική κυβέρνηση, η οποία θα περιλαμβάνει και την προληπτική πιστωτική γραμμή. Στο πλαίσιο αυτών των διαπραγματεύσεων θα πρέπει να προσδιοριστεί και ο νέος ρόλος που θα παίξει το ΔΝΤ.
Ειδικά γι' αυτό το ζήτημα, ο αξιωματούχος της Ευρωζώνης, απαντώντας σε σχετική δημοσιογραφική ερώτηση, είπε ότι γνωρίζει πολύ καλά τι λένε στην Ελλάδα, αλλά, από την άλλη πλευρά, διαπιστώνει ότι πολλές κυβερνήσεις χωρών της Ευρωζώνης υποστηρίζουν την ανάγκη να συμμετέχει και το ΔΝΤ στη νέα, υπό διαπραγμάτευση συμφωνία. Εξάλλου, συνέχισε ο ίδιος, το ΔΝΤ μεταξύ των διαφόρων μηχανισμών, του έχει και χαλαρά προληπτικά προγράμματα. Η συζήτηση δεν θα είναι εύκολη, υπογράμμισε ο ίδιος, ωστόσο δεν θα είναι αυτό το πιο δύσκολο θέμα των επικείμενων διαπραγματεύσεων.
Ο ίδιος είπε ακόμη ότι, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν θα χρειαστούν επιπλέον πόρους για την ανακεφαλαιοποίησή τους, το αποθεματικό των 11 δισ. ευρώ, που υπάρχει σήμερα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την προληπτική πιστωτική γραμμή.
Στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου η πρόταση για το χρέος
Δεδομένου ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του τρέχοντος προγράμματος τελειώνει στο τέλος του έτους, ο αξιωματούχος της Ευρωζώνης διατύπωσε την άποψη, που προφανώς δεν είναι προσωπικά δική του, ότι θα πρέπει να υπάρξει μια συνολική, σφαιρική συμφωνία που θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία (βιωσιμότητα / ελάφρυνση δημόσιου χρέους και νέα συμφωνία / σύμβαση με προληπτική πιστωτική γραμμή) το αργότερο στην τελευταία σύνοδο του Eurogroup για το 2014, που έχει προγραμματιστεί για τις 8 Δεκεμβρίου. Κι αυτό επειδή η νέα συμφωνία θα πρέπει στη συνέχεια να επικυρωθεί από τα Κοινοβούλια των χωρών της Ευρωζώνης πριν από τις διακοπές των Χριστουγέννων. Η Ελλάδα, τόνισε, πρέπει να ξεκινήσει το 2015 με ενεργοποιημένη τη νέα συμφωνία, προκειμένου να αποφύγει τα βέβαια προβλήματα που θα της δημιουργήσουν οι αγορές. Μια σύντομη φράση, που δείχνει πόσο ανέτοιμη ήταν η κυβέρνηση όταν δήλωνε θριαμβευτικά ότι η χώρα είναι πλέον έτοιμη να βγει αυτόνομα τις αγορές.
Αυτή τη στιγμή, πάντως, από όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες και ενδείξεις, γίνεται απολύτως αντιληπτό ότι οι επικείμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ελλάδας και των δανειστών της ούτε εύκολες θα είναι ούτε, πιστεύουν στις Βρυξέλλες, το αποτέλεσμά τους θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Αυτό το σαφές μήνυμα προς την Αθήνα θέλησε να στείλει χθες από τη βελγική πρωτεύουσα ο αξιωματούχος της Ευρωζώνης. Στις διαπραγματεύσεις που θα αρχίσουν εκτός από τον τρόπο ελάφρυνσης του δημόσιου χρέους, ένα ζήτημα για το οποίο οι εταίροι της Ελλάδας δεν έχουν ανοίξει ακόμη τα χαρτιά τους, υπάρχουν ακόμη δύο προβλήματα που ζητούν λύση.
Νέα Μνημόνια, ακόμα κι αν δεν λέγονται έτσι
Το πρώτο σχετίζεται με το ίδιο το περιεχόμενο της νέας συμφωνίας, η οποία, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να κινείται αναγκαστικά μέσα στο πλαίσιο του προβλέπουν οι ισχύοντες κανόνες του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας και πιθανότατα του ΔΝΤ. Μερικές χώρες υποστηρίζουν ότι η δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας μπορεί να εμφανίζεται σήμερα βελτιωμένη, όμως δεν μπορεί με τίποτα να θεωρηθεί ασφαλής και αυτό φάνηκε από τη γενική συμπεριφορά των αγορών. Αναγκαστικά, λοιπόν, η νέα συμφωνία για την προληπτική πιστωτική γραμμή θα πρέπει, κατά την άποψή τους, να προβλέπει και να θέτει σαφείς όρους και προϋποθέσεις, καθώς και αυστηρούς ελέγχους, που θα γίνονται κάθε τρίμηνο, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει απόκλιση της χώρας μετά την έξοδό της από το τρέχον Μνημόνιο. Με άλλα λόγια, αυτή η ομάδα των κοινοτικών χωρών επιμένει στην ανάγκη η νέα συμφωνία να πάρει τη μορφή ενός Μνημονίου, έστω κι αν δεν θα χρησιμοποιηθεί από τις ενδιαφερόμενες πλευρές αυτή η επιβαρυμένη πολιτικά ονομασία.
Το δεύτερο πρόβλημα σχετίζεται με τη συμμετοχή ή όχι του ΔΝΤ στη νέα συμφωνία, καθώς και στον συγκεκριμένο προσδιορισμό του ρόλου του. Ο ίδιος αξιωματούχος αναφερόμενος, σε αυτά τα ζητήματα, επέμεινε, προφανώς κατόπιν άνωθεν εντολών, στη διαπίστωση ότι πολλές κοινοτικές κυβερνήσεις επιθυμούν τη συμμετοχή του ΔΝΤ στη νέα συμφωνία, αλλά απέφυγε, όταν ρωτήθηκε να προσδιορίσει τον συγκεκριμένο ρόλο του, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.
