Ρεπορτάζ: ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
Παγίδες και αποκλεισμούς κρύβει η ρύθμιση για τα ληξιπρόθεσμα χρέη στο Δημόσιο, ενώ επιφυλάσσει και μία δυσάρεστη έκπληξη: χαράτσωμα με εισφοράς αλληλεγγύης και στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2017.
Η ρύθμιση προβλέπει εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών που σχηματίσθηκαν έως 1 Οκτωβρίου 2014 προς εφορία και έως 30 Σεπτεμβρίου 2014 για ασφαλιστικά ταμεία σε 100 δόσεις (έως το 2023) για όσους διατηρούν χρέη έως 15.000 ευρώ και σε 72 δόσεις (έως το 2020) για υψηλότερες οφειλές, με μείωση προσαυξήσεων 20% έως 100%, αλλά και κίνητρο μείωσης προσαυξήσεων 20% για όσους επιλέξουν να παραμείνουν στην υφιστάμενη ρύθμιση της "νέας αρχής" με λιγότερες δόσεις. Από το "μπόνους" του 20% αποκλείει όσους έχουν ενταχθεί στη πάγια ρύθμιση των 12 δόσεων.
Οι αιτήσεις θα υποβληθούν μέσω taxisnet έως και τον Μάρτιο από φορολογικά ενήμερους (όσοι έχουν εξοφλήσει κανονικά οφειλές που έχουν προκύψει μετά την 1η Οκτωβρίου).
Η ρύθμιση ωστόσο κρύβει πλήθος από παγίδες, αποκλεισμούς, αδικίες και "ψιλά γράμματα".
1. Ένας αποκλεισμός έγκειται στο ότι η τροπολογία προβάλλει αντικίνητρα σε όσους έχουν μπει στην "πάγια ρύθμιση" για νέα χρέη με 12 έως 24 δόσεις απευθυνόμενη ουσιαστικά σε όσους έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση "νέας αρχής" (την λεγόμενη "τελευταίας ευκαιρίας") με τις 48 δόσεις.
Καθώς στο κείμενο του νομοσχεδίου δεν γίνεται σαφής αναφορά για όσους υπήχθησαν στην "πάγια ρύθμιση" παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών που ρωτήθηκαν διευκρίνισαν ότι και αυτοί θα μπορούν να ενταχθούν, χωρίς όμως να απολάβουν το προνομιακό καθεστώς για όσους είχαν τηρήσει τη ρύθμιση με τις 48 (λ.χ. χωρίς αυτόματα να ισχύσει αναδρομική μείωση του επιτοκίου ή η επιπλέον μείωση 20%).
2. Παγίδα συνιστά η διάταξη ότι υποβολή αιτήσεων και μείωση δόσεων δεν προβλέπεται να ξεκινήσουν πριν τον Δεκέμβριο, κάτι που σημαίνει πως έως τότε οι οφειλέτες δεν θα τύχουν ελάφρυνσης. Αντίθετα, θα αναγκαστούν να περιμένουν την έκδοση των εγκυκλίων που προβλέπει η διάταξη, την νέα εκκαθάριση ήδη ρυθμισμένων οφειλών και την έναρξη λειτουργίας της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής για τα αιτήματα των φορολογουμένων.
3. Μια διαφαινόμενη αδικία είναι το ότι, εάν από τη ρύθμιση αποκλεισθούν όσοι δεν πληρώσουν όλους τους τρέχοντες φόρους, εισφορές και δόσεις χρεών που λήγουν τέλος Οκτωβρίου, είτε επειδή δυσκολεύονται είτε πληρώνουν εκπρόθεσμα τη δόση λόγω οικονομικής δυσπραγίας, χάνεται το δικαίωμα. Κινδυνεύοντας να "τιμωρηθούν" που "στέγνωσαν" ταμιακά πληρώνοντας δόσεις.
4. Ένας αυστηρός όρος προβλέπει για όσους ενταχθούν πως για όσο θα βρίσκονται στην ρύθμιση (έως και για οκταετία) δεν θα πρέπει να δημιουργούν νέα χρέη. Κάτι που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο καθώς ακόμη και με τις ρυθμίσεις που ισχύουν οι οφειλέτες πληρώνουν μεν παλαιά χρέη (μειώθηκαν κατά 105 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο), αλλά αφήνουν ληξιπρόθεσμες νέες οφειλές (του 2014) που αυξάνονται με εκρηκτικό ρυθμό: σε μέσους όρους κατά 1,1 δισ. ευρώ τον μήνα!
Άλλωστε, ελλείψει χρημάτων απέφευγαν να μπουν σε καθεστώς τμηματικής καταβολής περίπου 3 εκατομμύρια οφειλέτες.
5. Η ρύθμιση βάζει "το μαχαίρι στο λαιμό" μεγάλου αριθμού οφειλετών, καθώς πρέπει να έχουν εξοφλήσει πλήρως τις τρέχουσες υποχρεώσεις πριν από την αίτηση. Όσο καθυστερεί να ξεκινήσει η εφαρμογή της ρύθμισης και ωσότου να υποβάλουν την αίτηση, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να αντιμετωπίσουν όλες τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους που συσσωρεύονται κάθε μήνα σε εφορία και ταμεία (εισφορές, φόροι εισοδήματος, έκτακτες εισφορές, ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ, ΦΜΥ κ.λπ.). Έτσι, προκειμένου να υποβάλουν αίτηση (έως τον Μάρτιο του 2015), θα πρέπει να βρουν να πληρώσουν εμπρόθεσμα όλους τους τρέχοντες φόρους.
6. Χάνουν τη ρύθμιση όχι μόνο όσοι δημιουργήσουν νέα χρέη, αλλά και όσοι δεν πληρώσουν 2 δόσεις μέσα στο έτος ή 1 δόση για διάστημα πάνω από 2 μήνες.
7. Οι υπαγόμενοι δεν απαλλάσσονται αυτομάτως από τις κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί. Καλούνται να υποβάλουν ειδική αίτηση αλλά και να εξοφλήσουν τουλάχιστον το 50% της οφειλής τους, ώστε να αρθούν τα μέτρα.
8. Η ρύθμιση αποφεύγει να συνδέσει το ποσό της δόσης με τη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.
9. Ακόμα και εάν ο φορολογούμενος υπαχθεί στη ρύθμιση, η εφορία μπορεί να εγγράφει υποθήκη σε περιουσιακά στοιχεία οφειλέτη, συνυπόχρεων ή εγγυητών, εφόσον η οφειλή δεν είναι ασφαλισμένη. Όπως και αν αρνείται έκδοση αποδεικτικού ενημερότητας εφόσον η οφειλή δεν είναι ασφαλισμένη.
10. Εκτός ρύθμισης μένουν οφειλέτες με κύρια οφειλή (χωρίς όποιες προσαυξήσεις και πρόστιμα) άνω του 1 εκατ. ευρώ.
11. Αντικείμενο σχολιασμού έγινε το ότι διευκολύνονται λιγότερο εκείνοι που διατηρούν μεγαλύτερο χρέος (και από τους οποίους το Δημόσιο αναμένει περισσότερα έσοδα) μιας και η ρύθμιση προβλέπει 100 δόσεις για τα μικρά χρέη έως 15.000 ευρώ και 72 δόσεις για τα μεγαλύτερα.
12. Η εφορία μπορεί να προχωρήσει σε συμψηφισμό με επιστροφές ΦΠΑ ή φόρου εισοδήματος και να αφαιρεί ποσό από το χρέος που έχει ρυθμιστεί μέχρι την κάλυψη του ποσού που αντιστοιχεί στο 1/7 των εναπομεινασών δόσεων.
13. Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης της ρύθμισης δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 50 ευρώ.
14. Δεν τίθεται ζήτημα παραγραφής οφειλών που υπάγονται στη ρύθμιση. Αυτή αναστέλλεται από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης και για όσο διαρκεί η ρύθμιση και δεν συμπληρώνεται πριν παρέλθει έτος από τη λήξη του έτους της τελευταίας δόσης.
Εκπτώσεις ανάλογα με τις δόσεις
Η τμηματική καταβολή διενεργείται με έκπτωση προσαυξήσεων ανάλογα με τις δόσεις που θα επιλέξει ο φορολογούμενος ως εξής:
* Εφάπαξ, απαλλαγή 100%
* Έως 12 μηνιαίες δόσεις, απαλλαγή 90%
* Έως 24 μηνιαίες δόσεις, απαλλαγή 80%
* Έως 36 μηνιαίες δόσεις, απαλλαγή 70%
* Έως 48 μηνιαίες δόσεις, απαλλαγή 60%
* Έως 60 μηνιαίες δόσεις, απαλλαγή 50%
* Έως 72 μηνιαίες δόσεις, απαλλαγή 30%
* Έως 100 μηνιαίες δόσεις, απαλλαγή 20%
Μετά την ψήφιση της τροπολογίας θα εκδοθεί απόφαση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων για τη διαδικασία και θα ανοίξει ηλεκτρονική εφαρμογή στο Taxisnet.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Οικονομικών τόνισε ότι, σε αντίθεση με παλαιότερες ρυθμίσεις, δεν υπάρχουν περιοριστικές προϋποθέσεις για την υπαγωγή στη ρύθμιση ούτε εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια.
Έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης και το 2016
Στην τροπολογία περιλαμβάνονται ακόμα διατάξεις για παράταση έως τέλος 2015 του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ εστίασης στο 13%, αλλά και η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης για τη διετία 2015 - 2016, με μειωμένους συντελεστές κατά 30%. Υπενθυμίζεται ότι η ειδική εισφορά αλληλεγγύης επιβάλλεται στα εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ που προέκυψαν κατά τις διαχειριστικές χρήσεις 2010 έως και 2014. Με μειωμένη το 2015 κατά 30% η ειδική εισφορά αλληλεγγύης, θα υπολογίζεται ως εξής:
* Για καθαρό εισόδημα από 12.000 ευρώ έως 20.000 ευρώ, η ειδική εισφορά υπολογίζεται με συντελεστή 0,70% (από 1%).
* Για συνολικό καθαρό εισόδημα από 20.001 ευρώ έως 50.000 ευρώ με συντελεστή 1,40% (από 2%) σε ολόκληρο το ποσό.
* Για συνολικό καθαρό εισόδημα από 50.001 έως και 100.000 ευρώ, με 2,10% (από 3%) σε ολόκληρο το ποσό.
* Για συνολικό καθαρό εισόδημα από 100.001 ευρώ και άνω, με 2,80% (από 4%) σε ολόκληρο το ποσό.
Για μέλη κυβέρνησης, ευρωβουλευτές, Τοπική Αυτοδιοίκηση θα υπολογίζεται 3,50% (από 5%) σε ολόκληρο το ποσό.
