ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Η "χαλάρωση" της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που θα έχει άμεσες επιπτώσεις στο τι τρώμε είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που μπορεί να προκύψει από τις επικείμενες διεθνείς συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνει η ελληνική πρωτοβουλία "Stop TTIP CETA", που καλεί σήμερα σε διαδήλωση στις 11 στο Σύνταγμα.
Το σλόγκαν αναφέρεται στη Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP) μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. και στη Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία (CETA) μεταξύ Καναδά και Ε.Ε., που φαίνεται ότι θα αλλάξουν ριζικά το τοπίο. Στην κινητοποίηση θα συμμετέχουν συλλογικότητες, οργανώσεις και ινστιτούτα, ανάμεσά τους το ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ και το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς.
Οι συμφωνίες γίνονται στο όνομα της διευκόλυνσης των επενδύσεων μέσα από την εξάλειψη "αχρείαστων" γραφειοκρατικών εμποδίων. Ωστόσο, καταγγέλλεται ότι TTIP και CETA θα λειτουργήσουν ισοπεδωτικά. "Οφείλουμε να υπερασπίσουμε τα προϊόντα μας. Η ονομασία προέλευσης θα καταργηθεί, άρα αυτό σημαίνει ότι δεν θα ξέρεις από πού είναι το προϊόν. Θεωρητικά οι ΗΠΑ θα μπορούν να διαθέσουν στην αγορά φέτα, ελαιόλαδο, οτιδήποτε", τονίζει ο Κώστας Φωτεινάκης στην "Α", πρόεδρος των "Φίλων της Φύσης". Αντίστοιχα το ίδιο θα συμβεί και για άλλα ευρωπαϊκά προϊόντα, όπως η ιταλική παρμεζάνα ή το σκωτσέζικο ουίσκι.
Εκεί που οι αγελάδες ντοπάρονται
Οι "Φίλοι της Φύσης" αναφέρουν ότι στις ΗΠΑ επιτρέπεται κανονικότατα η παραγωγή βοδινού κρέατος με ορμόνες και αυξητικές ουσίες. Όπως και ότι οι παραγωγοί πουλερικών (κοτόπουλα και γαλοπούλες) έχουν το ελεύθερο να επεξεργάζονται τακτικά με χλώριο τα σφαγεία τους. Πρακτική που απαγορεύτηκε από την Ε.Ε. το 1997 με τον ορατό πλέον κίνδυνο να επαναφερθεί δεκαεπτά χρόνια αργότερα. Στις συμφωνίες αντιτίθενται από ευρωπαϊκά κόμματα μέχρι στιγμής η Ευρωπαϊκή Αριστερά, οι Greens κι οι Πειρατές.
Το βασικό όμως είναι ότι αντιστρέφεται η λογική για την προστασία της δημόσιας υγείας. Όπως για τις χημικές ουσίες. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός REACH για τα χημικά προϊόντα βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης, που υποχρεώνει τις βιομηχανίες πρώτα να αποδείξουν ότι μια χημική ουσία είναι ασφαλής. Αντίθετα ο αμερικανικός νόμος του 1976 προβλέπει ότι η δημόσια ρυθμιστική αρχή πρέπει πρώτα να αποδείξει ότι μια χημική ουσία δεν είναι ασφαλής και μετά να περιορίσει τη χρήση της. "Μου θυμίζει τον Στεφανόπουλο που είχε πει κάποτε 'φέρτε μας έναν νεκρό από το νέφος', απαντώντας στις διαμαρτυρίες της εποχής", λέει ο Κ. Φωτεινάκης που τονίζει ότι η μετατόπιση στο αμερικανικό δίκαιο ακυρώνει το οποίο θετικό μέτρο προστασίας υπάρχει στη νομοθεσία της Ε.Ε.
Η δυσπιστία απέναντι σε TTIP και CETA προκύπτει και από τη μυστικότητα των διαδικασιών. Όπως καταγγέλλεται οι διαπραγματεύσεις "γίνονται κεκλεισμένων των θυρών" χωρίς ενημέρωση στα εθνικά κοινοβούλια, και φυσικά χωρίς δυνατότητα παρέμβασης από τους πολίτες. Η διαρροή πληροφοριών από τον 6ο κύκλο συζητήσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. το πενθήμερο 14-19 Ιουλίου στις Βρυξέλλες, προκάλεσε ωστόσο έντονη ανησυχία. Οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ ζήτησαν να αρθούν τα εμπόδια στις δικές τους βιομηχανίες τροφίμων και να μπορούν να διαθέσουν προϊόντα στην αγορά της Ευρώπης, χωρίς την προστασία ονομασίας ποιότητας.
Διαδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη
Σήμερα έχουν προγραμματιστεί σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης 300 δράσεις και διαδηλώσεις ενάντια σε TTIP και CETA. Ενώ έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 350.000 υπογραφές. Στην Ελλάδα, το θέμα έχει ακουστεί ελάχιστα. Παρ' ότι σε πρόσφατη έρευνα του Eurobarometer της Ε.Ε., η οποία είχε δημοσιευτεί παλιότερα και στις Οικοτριβές, το 97% των Ελλήνων πολιτών χαρακτηρίζει σημαντική την προστασία του περιβάλλοντος, πάνω δηλαδή από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 95%, ενώ το 93% δηλώνει ότι τα περιβαλλοντικά ζητήματα επιδρούν στην καθημερινή του ζωή, 16 μονάδες περισσότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
"Ίσως τίθεται ζήτημα ειλικρινείας των απαντήσεων", εξηγεί ο Κ. Φωτεινάκης, παρατηρώντας ακόμα το εξής: "Ενώ παρατηρούμε κι ότι σε περιοχές που κάποιοι μπορεί να σκοτώνονται για να μην περάσει η εξόρυξη χρυσού στην περιοχή τους ή στην Κερατέα που είδαμε τον αγώνα για τον ΧΥΤΑ, μπορεί την ίδια ώρα ν' αδιαφορούν για τη διαχείριση των απορριμμάτων του ή την ποιότητα των τροφίμων". Πιστεύει ότι η σημερινή κινητοποίηση "είναι μια δράση προς τη σωστή κατεύθυνση", αλλά δεν αρκεί από μόνη της ν' αλλάξει την κατάσταση. Αν δεν νοιάζεσαι όμως για το τι φτάνει στο πιάτο σου, τότε για τι νοιάζεσαι;