«Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξάντλησε τα όριά της», «Η ΕΚΤ την πάτησε», «Η ΕΚΤ κάνει την ύστατη κίνηση απελπισίας», «Ο Ντράγκι αγοράζει πανάκριβα χρόνο για τη Γαλλία και την Ιταλία». Αυτοί είναι μερικοί από τους τίτλους των σχολίων του γερμανικού Τύπου την επομένη της συνεδρίασης του διευθυντηρίου της ΕΚΤ στη Νάπολη. Σε ένα πράγμα έχουν δίκιο οι Γερμανοί σχολιαστές: Η απόφαση της ΕΚΤ να αρχίσει να αγοράζει ενυπόθηκους τίτλους και καλυμμένα ομόλογα αποπνέει πράγματι κάποια απελπισία. Οι κεντρικοί τραπεζίτες βλέπουν να εξαντλούνται όλα τα εργαλεία της νομισματικής πολιτικής και να μην παίρνει μπρος η μηχανή της πραγματικής οικονομίας, αφού οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ξοδεύουν όλη τους την ενέργεια για να συμμαζέψουν τα δημοσιονομικά τους και περιμένουν από τον από μηχανής Θεό να τονώσει τη ζήτηση. Κι αυτό διότι το Βερολίνο -και όχι μόνο- επιμένει ότι «ο μόνος δρόμος προς μια διαρκή και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη είναι η πιστή τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας» και προσπαθεί, συνήθως επιτυχώς, να επιβάλει τη συνταγή και στους εταίρους του.
Η αλήθεια είναι ότι το Σύμφωνο το έχουν ψηφίσει όλοι. Εξίσου αλήθεια είναι όμως ότι κατά καιρούς το έχουν παραβιάσει όλοι. Και πρώτοι και καλύτεροι οι Γάλλοι και οι Γερμανοί. Τώρα η κυβέρνηση του Βερολίνου επαίρεται ότι για πρώτη φορά θα κλείσει το 2015 τον προϋπολογισμό της με ένα «μαύρο μηδέν» -«ούτε ευρώ νέου δανεισμού», πανηγύρισε ο Σόιμπλε- και περιμένει από τους υπόλοιπους να τη χειροκροτήσουν και να τη μιμηθούν.
Η γαλλική... ανταρσία
Αλλά τα χειροκροτήματα δεν ήλθαν. Ούτε καμιά προθυμία για μίμηση. Οι άλλες κυβερνήσεις - όσο κι αν σιώπησαν και άφησαν τους αναλυτές και τους οικονομολόγους να το πουν- θα ήθελαν από τη Γερμανία να κάνει δημόσιες επενδύσεις και να δώσει αυξήσεις, μήπως αυτό τονώσει τη ζήτηση και στις χώρες τους. Και ξεκαθάρισαν, «μετά λύπης» τους, ότι θα αργήσουν να ακολουθήσουν το γερμανικό παράδειγμα στα δημοσιονομικά τους, επειδή οι οικονομίες τους δεν αντέχουν άλλη λιτότητα.
Τον χορό έσυρε το Παρίσι ανακοινώνοντας ότι δεν θα περικόψει περαιτέρω τις δαπάνες, κι ας αργήσει δυο χρόνια παραπάνω να συμμορφωθεί με τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο του προϋπολογισμού που παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών Μισέλ Σαπέν, ο νέος δανεισμός το 2015 θα είναι της τάξης του 4,3% από 4,4% φέτος, ενώ το 2016 θα μειωθεί στο 3,8%. Μόνο το 2017 θα πέσει στο 2,8% ικανοποιώντας τους όρους του Μάαστριχτ.
Η γαλλική κυβέρνηση δεν αμφισβήτησε ευθέως τους κανόνες: «Δεν αλλάζουμε πολιτική, δεν απαρνιόμαστε τους στόχους. Απλά προσαρμόζουμε τον ρυθμό υλοποίησης στην οικονομική πραγματικότητα, την αδύναμη ανάπτυξη και τον πολύ χαμηλό πληθωρισμό» είπε ο Σαπέν, περίπου απολογούμενος στη Γερμανίδα καγκελάριο Μέρκελ, η οποία έσπευσε να εκφράσει τη δυσφορία της για τη γαλλική απόφαση και να προειδοποιήσει ότι «παίζεται» η αξιοπιστία της Ευρωζώνης.
...και ο θυμωμένος Ρέντζι
Ωστόσο, επί της ουσίας, οι Γάλλοι τράβηξαν μια κόκκινη γραμμή και φαίνονται διατεθειμένοι να την τηρήσουν, όσο κι αν γκρινιάζουν το Βερολίνο και η Κομισιόν, ο θεματοφύλακας των συνθηκών. Κι έχουν βρει σύμμαχο, τον Ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντζι, που μασάει πολύ λιγότερο τα λόγια του από τη γαλλική κυβέρνηση. Ο Ρέντζι βγήκε την επομένη της παρουσίασης του «παραβατικού» γαλλικού προϋπολογισμού να εκφράσει τη στήριξή του στη Γαλλία και να δηλώσει με αποδέκτη το Βερολίνο ότι «κανείς δεν πρέπει να μεταχειρίζεται τις άλλες χώρες σαν να είναι μαθητές». Βέβαια, ο Ρέντζι δηλώνει ότι προτίθεται να τηρήσει τους κανόνες -έστω οριακά- και να συγκρατήσει το δημόσιο έλλειμμα της Ιταλίας στο 2,9% του ΑΕΠ το 2015. Αλλά η χώρα του μπήκε και πάλι σε ύφεση και θα πιέσει μαζί με τη Γαλλία για χαλάρωση του Συμφώνου.
Για την ώρα, πάντως, οι Γαλλοϊταλοί βαφτίζουν τη χαλάρωση «ευελιξία», ώστε να μην κλιμακωθεί η κόντρα τους με το Βερολίνο. Και περιμένουν να βρει η Μέρκελ «βήμα - βήμα» τη φόρμουλα για να δείξει κατανόηση χωρίς να εκτεθεί στο εσωτερικό της.
ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
