Με "φτιασιδώματα" στον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, τα οποία ωστόσο διατηρούν τις εξώφθαλμες αδικίες του, επιχειρεί η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τη γενικευμένη κατακραυγή που προκάλεσαν η συντελούμενη οικονομική αφαίμαξη σε βάρος εκατομμυρίων ιδιοκτητών και η σωρεία λαθών που έχουν ταλαιπωρήσει ουκ ολίγους φορολογούμενους, τα οποία ωστόσο διατηρούν τις εξώφθαλμες αδικίες του φόρου. Και τούτο διότι μπορεί μεν να προαναγγέλλει διορθώσεις και ανατροπές στο καθεστώς του ΕΝΦΙΑ, όμως η ουσία ότι συντελείται μια φοροαφαίμαξη δεν αλλάζει ούτε με ακόμη μερικές απαλλαγές ειδικών κατηγοριών πολιτών σε κατά τεκμήριο οικονομική αδυναμία ούτε με αύξηση των δόσεων για μια ίδια -ως φοροδοτικό αποτέλεσμα- φοροληστεία. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση που έκανε με συνέντευξή του στο ΑΠΕ ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Εφοριακών Τρύφων Αλεξιάδης, ότι "ο ΕΝΦΙΑ δεν μπορεί να πληρωθεί ούτε σε έξι δόσεις, ούτε σε επτά που θα ξεκινήσουν τον Σεπτέμβριο, ούτε σε 17, ούτε σε 47 για κάποιες κατηγορίες εισοδημάτων... Πρέπει ο φόρος να γίνει πιο δίκαιος, πιο αναλογικός...".
Με βάση το χρονοδιάγραμμα που ετοιμάζει η κυβέρνηση, επίκεινται για τον ΕΝΦΙΑ οι ακόλουθες εξελίξες:
1. Ώς την Τρίτη 26 Αυγούστου αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή νομοθετική ρύθμιση με διορθώσεις στον αριθμό των δόσεων και παράταση καταβολής της πρώτης δόσης έως το τέλος Σεπτεμβρίου. Πληροφορίες αναφέρουν πως η ΕΛΣΤΑΤ θεωρεί δυνατή για τις δημοσιονομικές αντοχές μια εξόφληση του ΕΝΦΙΑ σε επτά δόσεις, έως και τον Μάρτιο του 2015, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα του υπουργείου Οικονομικών.
2. Το οικονομικό επιτελείο ευελπιστεί να έχει αναρτήσει ώς τις 15 Σεπτεμβρίου στο taxis τα νέα εκκαθαριστικά, με το διορθωμένο ποσό φόρου που θα καταλογιστεί σε περίπου 4.000 οικισμούς 457 περιοχών της χώρας που δεν έχουν ενταχθεί στο σύστημα Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων, ώστε να ξεκινήσει κανονικά η καταβολή του φόρου. Υπενθυμίζεται ότι αυτός υπολογίζεται να ενισχύσει τα κρατικά ταμεία τουλάχιστον με 2,6 δισ. ευρώ.
3. Έως και τις 30 Σεπτεμβρίου οι επιστροφές φόρων εξαιρούνται από τον συμψηφισμό με βεβαιωμένες μη ληξιπρόθεσμες οφειλές τους από την εκκαθάριση του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων 2014, μετά τη σχετική απόφαση (ΔΠΕΙΣ/ Α1116352ΕΞ /13.8.2014) η οποία υπογράφτηκε από τη γενική γραμματέα Δημοσίων Εσόδων Αικ. Σαββαΐδου. Οι επιστροφές φόρων από τον ΕΝΦΙΑ ήταν θέμα το οποίο είχε αναστατώσει όλη την προηγούμενη εβδομάδα χιλιάδες φορολογούμενους σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι πρώτες πληροφορίες σχετικά με την πρώτη δόση του ΕΝΦΙΑ, της οποίας η πληρωμή πήρε παράταση έως το τέλος Σεπτεμβρίου, αναφέρουν πως εν τέλει αυτή δεν θα είναι διπλή (δεν θα "συγχωνεύει" τη δόση του Αυγούστου με εκείνην του Σεπτεμβρίου) για τον λόγο ότι, καθώς στο τέλος Σεπτεμβρίου λήγει και η δεύτερη δόση του φόρου εισοδήματος και θα είναι αδύνατο για πολλούς φορολογούμενυς να πληρώσουν τρεις δόσεις φόρων τον ίδιο μήνα, θα σχηματίζονταν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο. Πριν αποφασισθεί πάντως το «πάγωμα» της δόσης του Αυγούστου, οι ιδιοκτήτες ακινήτων, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου, είχαν πληρώσει περίπου 58 εκατ. ευρώ, καταβάλλοντας είτε εφάπαξ το ποσό της οφειλής είτε την πρώτη δόση του ΕΝΦΙΑ.
Ένα "αγκάθι" που δείχνει να απασχολεί ιδιαίτερα τους αρμόδιους είναι οι 4.000 οικισμοί σε 457 περιοχές της χώρας οι οποίες δεν έχουν ενταχθεί στο σύστημα Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων (ΑΠΑΑ) και όπου ο φόρος υπολογίστηκε με βάση τις τιμές όμορων περιοχών, οι οποίες ήταν πολύ υψηλότερες από τις τιμές που ελήφθησαν υπόψη πέρυσι για τον υπολογισμό του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) των ετών 2011 - 2013. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες ιδιοκτήτες να αντικρίσουν εκκαθαριστικά φόρου που ισοδυναμούσαν με "ληστεία". Μάλιστα, δεν έλειψαν και οι περιπτώσεις εκείνες όπου ο φόρος σε αυτούς τους 4.000 οικισμούς έγινε ακόμα πιο επαχθής εξαιτίας του λάθους στον υπολογισμό του, καθώς δεν εφαρμόστηκε η διάταξη του νόμου που προβλέπει ότι στα οικόπεδα στα οποία δεν έχει προσδιοριστεί Συντελεστής Αξιοποίησης Οικοπέδου (ΣΑΟ) χρησιμοποιείται ο μικρότερος ΣΑΟ που ισχύει στον νομό, τον οικισμό ή στην περιφέρεια.
Ημιτελή και συνιδιοκτησίες
Αναλυτικά, οι αδικίες και παραλείψεις που επανεξετάζει προς διόρθωση το υπουργείο Οικονομικών είναι:
* Η παράλειψη της έκπτωσης 60% στον φόρο για τα ημιτελή ακίνητα.
* Η λανθασμένη κατανομή του ΕΝΦΙΑ σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας οικοπέδων εντός οικισμού.
* Η μη απαλλαγή από 50% έως 100% ανά περίπτωση -λόγω καθυστερημένης έκδοσης της απαιτούμενης προς τούτο υπουργικής απόφασης- ειδικών κατηγοριών πολιτών, όπως τρίτεκνοι, πολύτεκνοι, ανάπηροι κ.λπ., οι οποίοι έλαβαν εκκαθαριστικά με τα οποία καλούνταν να πληρώσουν το 100% του φόρου.
* Η μη απαλλαγή κατοίκων σεισμόπληκτων περιοχών, των οποίων τα ακίνητα έχουν ολοσχερώς καταστραφεί, αφού εκλήθησαν να πληρώσουν τον φόρο.
Μπλοκάρουν οι μεταβιβάσεις
Ενώ όμως η κυβέρνηση επιχειρεί να διορθώσει τα λάθη της, είναι ακριβώς αυτά τα οποία έχουν μπλοκάρει τις όποιες μεταβιβάσεις ακινήτων, καθώς απαιτείται το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ για να ολοκληρωθεί μια μεταβίβαση. Και τούτο καθώς ο νόμος προβλέπει πως, για να είναι έγκυρη μια συμβολαιογραφική πράξη μεταβίβασης ενός ακινήτου, θα πρέπει να προσαρτηθεί σε αυτήν και πιστοποιητικό που να δείχνει ότι έχει εξοφληθεί ο σχετικός φόρος ή θα περιλαμβάνει την πρόβλεψη παρακράτησης του φόρου από το τίμημα. Έτσι, καθώς έχει μεσολαβήσει το γενικό "αλαλούμ" με τον ΕΝΦΙΑ και τα εκκαθαριστικά του, η μεταβίβαση ακινήτων έχει καταστεί πρακτικά αδύνατη. Ειδικά δε για όσους έχουν κάνει λάθη στη συμπλήρωση του Ε9 με αποτέλεσμα να υποχρεούνται σε υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9, και να περιμένουν τη νέα εκκαθάριση του φόρου, όσους διαθέτουν ακίνητα στους περίπου 4.000 οικισμούς όπου δεν ισχύει το αντικειμενικό σύστημα και αναμένεται η διόρθωση των αντικειμενικών τιμών τους και όσους δικαιούνται απαλλαγής ή μειωμένου ΕΝΦΙΑ, καθώς ακόμη δεν έχει εκδοθεί η απόφαση για τον τρόπο και τους όρους της απαλλαγής.
Σημειώνεται ότι ο νόμος προβλέπει μειωμένο ΕΝΦΙΑ κατά 50% για όσους έχουν ετήσιο εισόδημα κάτω των 9.000 ευρώ ετησίως, προσαυξανόμενο κατά 1.000 ευρώ για τη σύζυγο και καθένα από τα παιδιά. Προβλέπεται πλήρης απαλλαγή για τρίτεκνους, πολύτεκνους και ανάπηρους με ποσοστό αναπηρίας άνω του 85% εφόσον το ετήσιο εισόδημά τους δεν ξεπερνά τα 12.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 1.000 ευρώ για τη σύζυγο και καθένα από τα παιδιά. Υπάρχει, επίσης, η προϋπόθεση να μην έχουν στην κατοχή τους κτίσματα αθροιστικής επιφάνειας άνω των 150 τετραγωνικών, καθώς και να μην έχουν ληξιπρόθεσμες ή μη ρυθμισμένες οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Ο ΕΝΦΙΑ ήρθε στα αγγλικά, μεταφρασμένος στα ελληνικά
Ο Τρ. Αλεξιάδης στη συνέντευξη που έδωσε στο ΑΠΕ σημείωσε επίσης ότι "καμιά φορολογική πολιτική δεν μπορεί να πετύχει αν δεν βασίζεται σε μια μίνιμουμ κοινωνική συναίνεση. Έχω μπροστά μου τον πίνακα με τα 34 ΦΕΚ με φορολογικές διατάξεις που έχουν ψηφιστεί τα τελευταία δύο χρόνια και δυστυχώς ούτε ένα από αυτά τα ΦΕΚ ήταν αποτέλεσμα διαλόγου με φορείς της κοινωνίας, της αγοράς, το Οικονομικό Επιμελητήριο, τους εφοριακούς κ.λπ. Δυστυχώς, η κυβέρνηση συνεχίζει να νομοθετεί με ρυθμούς πολυβόλου σε μια χώρα που θέλουμε φορολογική σταθερότητα λόγω επενδύσεων...". Πρόσθεσε ότι ο ΕΝΦΙΑ ήρθε ως κείμενο στα αγγλικά μεταφρασμένο στα ελληνικά και ότι: "...στο υπουργείο Οικονομικών εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει μια αόρατη εξουσία, ένα παράκεντρο εξουσίας, γιατί κάθε υπουργός έχει τη δυνατότητα να έχει συμβούλους, επιτελεία κ.λπ. Δεν πρέπει όμως αυτά τα επιτελεία να νομοθετούν και να κυβερνούν. Γιατί αυτό ακριβώς έγινε με τον ΕΝΦΙΑ και άλλους νόμους. Αυτοί οι νόμοι έρχονται από διάφορα νομικά γραφεία, εισάγονται για ψήφιση χωρίς κανέναν διάλογο και έχουμε τα αποτελέσματα που βλέπετε. Εκτός από τον ΕΝΦΙΑ, χαρακτηριστικό παράδειγμα νόμου που ήρθε στα αγγλικά και μεταφράστηκε, και μάλιστα με κακή μετάφραση, είναι ο Νόμος 4174 του 2013 -ο Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών-, με τον οποίο φαίνεται ότι φέρνουμε κείμενα από το εξωτερικό και μετά κοιτάμε πώς να μπαλώσουμε τα προβλήματα"!
Στη συνέντευξή του ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Εφοριακών σημείωσε πως η Ομοσπονδία έχει τονίσει πως ο φόρος πρέπει να γίνει πιο δίκαιος, πιο αναλογικός και πρέπει να αλλάξουν τα χαρακτηριστικά του, προς την κατεύθυνση αυτή που ορίζει το Σύνταγμα: "... Θέλουμε επιτέλους να υπάρξει νόμος και τάξη στα θέματα της φορολογικής δικαιοσύνης. Θέλουμε δηλαδή ο ΕΝΦΙΑ να φορολογεί δίκαια και αναλογικά την περιουσία του πολίτη. Για παράδειγμα: Αν ένας πολίτης έχει μια κατοικία εμπορικής αξίας 50.000 ευρώ, που καλύπτει τις βασικές ανάγκες για να ζει η οικογένειά του, το Δημόσιο δεν του αναγνωρίζει κανένα αφορολόγητο, τον φορολογεί. Εμείς λέμε ότι πρέπει να υπάρχει δίκαιη φορολόγηση και να αντιμετωπιστούν οι υπερβολές του φόρου. Ο πολίτης που έχει μια κατοικία εμπορικής αξίας 50.000 ευρώ, που καλύπτει τις βασικές ανάγκες για να ζει η οικογένειά του, θα πληρώσει ΕΝΦΙΑ, ενώ ένας άλλος πολίτης έχει στη θυρίδα της τράπεζάς του νόμιμα αποκτημένες και δηλωμένες ράβδους χρυσού ή χρυσές λίρες αξίας 500.000 ευρώ δεν θα πληρώσει ΕΝΦΙΑ ούτε ένα ευρώ. Αυτό είναι παραλογισμός και αδικία...".
