Μεγάλο αλαλούμ και ενδοκυβερνητικές κόντρες έχουν προκαλέσει οι παλινωδίες του οικονομικού επιτελείου σε σχέση με τον ΕΝΦΙΑ. Ήδη αναβλήθηκε κατά έναν μήνα η καταβολή της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ, όπως ανακοίνωσε χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος, εξερχόμενος του Μεγάρου Μαξίμου.
Η αναβολή, την οποία είχε προτείνει το ΠΑΣΟΚ, αποφασίστηκε προκειμένου να διορθωθούν τα κραυγαλέα λάθη και να γίνουν οι αναγκαίες προσαρμογές.
"Χέρι" από την τρόικα
Εν τω μεταξύ, τηλεδιάσκεψη πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στον υπουργό Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη και την τρόικα στον απόηχο της ψήφισης του πολυνομοσχεδίου.
Στο επίκεντρο της τηλεδιάσκεψης με τους εκπροσώπους των δανειστών βρέθηκε το "στραπάτσο" που επικρατεί με τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ), ενώ σε αυτήν μετείχαν ο υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Μαυραγάνης και ο συνεργάτης του πρωθυπουργού Σταύρος Παπασταύρου.
Η ενημέρωση δεν αφορούσε όμως μόνο στα προαπαιτούμενα που έπρεπε να καλυφθούν από την Αθήνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι επικεφαλής της τρόικας ζήτησαν επισταμένως πληροφορίες για όλες τις εξελίξεις στο οικονομικό πεδίο, όπως για τον ΕΝΦΙΑ, που ως γνωστόν αποτέλεσε σημείο τριβής για μεγάλο χρονικό διάστημα μεταξύ της ελληνικής πλευράς και των δανειστών. Άλλωστε, αξίζει να υπενθυμιστεί πως η τρόικα θεωρεί, ότι η απόδοση του φόρου θα είναι περίπου 200 εκατ. ευρώ μικρότερη από αυτή που έχει υπολογίσει το οικονομικό επιτελείο και γι' αυτόν το λόγο έχει ζητήσει από την Αθήνα να επανεξεταστεί συνολικά ο φόρος τον Σεπτέμβριο, βάζοντας στο μικροσκόπιο όλες τις εξαιρέσεις και απαλλαγές που προβλέπονται στο πλαίσιο του ΕΝΦΙΑ.
Η "παγίδα" της απόφασης Μαυραγάνη
Πάντως, τη «φωτιά» που η ίδια έβαλε με τον ενιαίο φόρο στα ακίνητα τρέχει να σβήσει πλέον η κυβέρνηση, παίρνοντας πίσω τα εκκαθαριστικά με τις εξωφρενικές επιβαρύνσεις σε οικόπεδα, χωράφια και κατοικίες της περιφέρειας, εκδίδοντας καινούργια και... σε πιο λογικές τιμές.
Η νέα εκκαθάριση που δρομολογείται θα γίνει με βάση τις αξίες του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) του 2013 και αφορά περισσότερους από 4.000 οικισμούς οι οποίοι βρίσκονται σε 457 περιοχές της χώρας.
Πρόκειται για περιοχές για τις οποίες δεν ισχύει το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των οικοπέδων. Σε αυτές ο ΦΑΠ είχε υπολογιστεί με βάση αντικειμενικές τιμές που όρισε το υπουργείο Οικονομικών τον Ιούνιο του 2013.
Έτσι, κατά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, αντί να ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμένες αντικειμενικές τιμές, επιστρατεύθηκαν τιμές ζώνης όμορων περιοχών, οι οποίες ήταν πολύ υψηλότερες, πολλαπλάσιες από εκείνες που ορίστηκαν πέρυσι, με αποτέλεσμα τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ να αφήσουν εμβρόντητους τους κατόχους αυτών των οικοπέδων. Πάντως, η πρόταση Μαυραγάνη, η οποία πιάνει και οικόπεδα τα οποία υπάγονται σε συμπληρωματικό φόρο (με αξία άνω των 300.000 ευρώ), ενδεχομένως να δημιουργήσει νέα εστία φωτιάς για την κυβέρνηση. Κι αυτό γιατί μπορεί ο νέος ΕΝΦΙΑ να είναι μειωμένος για τους 4.000 οικισμούς ανά τη χώρα, αλλά θα είναι «τσιμπημένος» για τις εκτός σχεδίου περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Δηλαδή υπάρχει ο κίνδυνος ο «λογαριασμός» με τα βάρη του ΕΝΦΙΑ να μεταφερθεί από τα χωριά στις μεγαλουπόλεις. Στελέχη πάντως του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνουν ότι η εισήγηση Μαυραγάνη θα αφήσει εκτός τα οικόπεδα των πόλεων...
"Τραγελαφικά" λάθη
Οι καταγγελίες με τα «τερατώδη» λάθη είναι ενδεικτικές και οι περισσότερες έγιναν ακόμη και από στελέχη της κυβέρνησης. Χαρακτηριστική είναι αυτή του βουλευτή της Ν.Δ Κώστα Μαρκόπουλου, που κατήγγειλε ότι στο δημοτικό διαμέρισμα Δάφνης Ευβοίας η αξία οικοπέδου υπολογιζόταν πέρυσι στις 10.000 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ φέτος έχει εκτοξευθεί στις 60.000 ευρώ ανά στρέμμα.
Επίσης, στο Αυλωνάρι Ευβοίας η αξία οικοπέδου υπολογιζόταν πέρυσι από το υπουργείο Οικονομικών στις 7.000 ευρώ/στρέμμα και φέτος έχει δεκαπλασιαστεί (70.000 ευρώ/στρέμμα)!
Ακραία φάνταζε και η περίπτωση ενός φορολογούμενου με νεόδμητο διαμέρισμα 100 τ.μ. στη Δάφνη και με μικρότερο σπίτι στην Κοκκινιά Θεσπρωτίας, το οποίο όμως η εφορία, παρά τη μεγάλη του ηλικία, το εκτίμησε με ακριβότερη αντικειμενική αξία από αυτό της Αθήνας.
Επίσης, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση για οικόπεδο στα Μεγάλα Καλύβια Τρικάλων, η αντικειμενική αξία του οποίου υπολογίστηκε πέρσι από το υπουργείο Οικονομικών στις 98.670 ευρώ και φέτος υπολογίστηκε στις 815.568 ευρώ! Σε άλλο χωριό των Τρικάλων, για κτίσμα 30 τ.μ. του 1930, σε οικόπεδο 1.500 τ.μ., η αντικειμενική του αξία υπολογίστηκε στις 168.062 ευρώ και ο ιδιοκτήτης κλήθηκε να πληρώσει ΕΝΦΙΑ 500 ευρώ. Σε χωριό στη Β. Κεφαλλονιά για οικόπεδο και οίκημα 75 τ.μ., ο ιδιοκτήτης κλήθηκε να πληρώσει ΕΝΦΙΑ 3.636 ευρώ, ενώ πέρσι ο φόρος του ήταν 323 ευρώ. Στον Άγιο Προκόπιο Τρικάλων για οικόπεδο και σπίτι 40 τ.μ., η αντικειμενική αξία τους υπολογίστηκε πέρσι από το υπουργείο Οικονομικών στις 8.000 ευρώ, ενώ φέτος υπολογίζεται στις 38.000 ευρώ!
***
"Παγώνουν" οι επιστροφές φόρου
Την ίδια ώρα, ακόμα μία έκπληξη αντιμετώπισαν χιλιάδες φορολογούμενοι οι οποίοι πήγαν στις εφορίες να ρωτήσουν γιατί δεν έχουν εισπράξει ακόμα την επιστροφή που προέκυψε μετά την υποβολή της φορολογικής τους δήλωσης. Η απάντηση που έλαβαν ήταν ότι υπάρχει σχετική εγκύκλιος η οποία προβλέπει το "πάγωμα" της επιστροφής φόρου έως ότου ολοκληρωθεί η πληρωμή του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Το σκεπτικό της εγκυκλίου είναι ότι για να πιστωθεί η επιστροφή στους δικαιούχους, θα πρέπει να είναι φορολογικά ενήμεροι. Όμως, από τη στιγμή που εκκρεμεί η πληρωμή του ΕΝΦΙΑ, δεν μπορεί να δοθεί ενημερότητα, άρα ούτε και να πιστωθεί η επιστροφή του φόρου.
Τα... περίεργα όμως δεν σταματούν εδώ. Όσοι από τους ιδιοκτήτες ζήτησαν να συμψηφίσουν την επιστροφή φόρου με τον ΕΝΦΙΑ βρέθηκαν προ εκπλήξεως, καθώς η εφορία δεν δέχεται να συμψηφίσει μέρος του φόρου, αφήνοντας την υπόλοιπη οφειλή να τακτοποιηθεί με δόσεις. Αντίθετα, η εφορία ζητά ή το συνολικό ποσό να πληρωθεί εφάπαξ ή οι φορολογούμενοι να περιμένουν να αποπληρώσουν με δόσεις τον ΕΝΦΙΑ και μετά να πάρουν την επιστροφή.
Όμως ο "τραγέλαφος" δεν έχει τέλος με την εφορία, καθώς όσοι αποφάσισαν να πληρώσουν εφάπαξ το συνολικό ποσό, ώστε να μη χάσουν την επιστροφή, αντιλήφθηκαν ότι ο νόμος δεν προβλέπει καμία έκπτωση για την πληρωμή ολόκληρου του φόρου.
Λάθος εξαρχής
Αξίζει να σημειωθεί ότι και μόνο το γεγονός ότι κατά τη βεβαίωση του φόρου αποδείχτηκε ότι τα έσοδα ήταν κατά 500 εκατ. ευρώ υψηλότερα από αυτά που είχε υπολογίσει το υπουργείο Οικονομικών αποδεικνύει ότι ο φόρος ήταν "λάθος" από την αρχή.
Αυτά τα παραπάνω 500 εκατ. ευρώ θεωρούνται, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών, ως το δίχτυ ασφαλείας ώστε να γίνουν οι αλλαγές χωρίς να υπάρξει πρόβλημα στον τελικό στόχο είσπραξης από τον φόρο, που είναι 2,65 δισ. ευρώ.
